Poznaj swojego klienta
Poznaj swojego klienta (ang. Know your customer, KYC) – procedura należytej staranności oraz zestaw wymogów regulacyjnych (AML/CFT), jakie muszą stosować instytucje finansowe oraz inne prawnie określone podmioty w celu identyfikacji i weryfikacji klienta oraz uzyskania informacji niezbędnych do nawiązania i prowadzenia relacji biznesowej[1][2]. W Stanach Zjednoczonych procedury w tym obszarze (w tym obowiązkowy Program Identyfikacji Klienta – CIP) zostały wdrożone, m.in., w ramach realizacji wymogów Bank Secrecy Act oraz ustawy USA PATRIOT Act (Section 326) i ich implementacji w przepisach wykonawczych (m.in. 31 CFR 1020.220)[3][4]. Polityka KYC nabiera coraz większego globalnego znaczenia w kontekście rozpoznania oszustw finansowych, prania pieniędzy i finansowania terroryzmu[1].
Oprócz funkcji ściśle wynikającej z nazwy procedury, ma ona na celu również bieżące monitorowanie relacji z klientem oraz transakcji (tzw. ongoing monitoring) w świetle profilu klienta i oceny ryzyka[1][5].
Banki, stosując procedury KYC w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu (CFT), wykorzystują, m.in., procesy monitorowania transakcji i kontroli zgodności (w tym screening/sanctions screening), często wspierane systemami informatycznymi generującymi alerty do analizy[6][7]. Generowane alarmy identyfikują niezwykłą aktywność, która jest następnie sprawdzana w ramach należytej staranności lub zwiększonej należytej staranności (EDD), z wykorzystaniem wewnętrznych i zewnętrznych źródeł informacji (w tym danych publicznych)[6][8]. Działania te pomagają w określeniu, czy transakcja lub aktywność jest podejrzana i wymaga zgłoszenia odpowiednim władzom[1]. W USA jest to Suspicious Activity Report (SAR) składany do FinCEN[9]. W Wielkiej Brytanii SAR składa się do UKFIU, działającej w ramach National Crime Agency (NCA; historycznie rolę tę pełniła SOCA przed utworzeniem NCA w 2013)[10][11]. W Kanadzie obowiązki w obszarze KYC/AML oraz raportowania podejrzanych transakcji są nadzorowane przez Financial Transactions and Reports Analysis Centre of Canada (FINTRAC)[12]. Oprócz tych krajów, regulacje i praktyki KYC/AML są wdrożone, m.in., w Indiach (RBI KYC Directions), Republice Południowej Afryki (Financial Intelligence Centre Act i wytyczne FIC) oraz w Nowej Zelandii (AML/CFT Act)[13][14][15].
Procedury Poznaj Swojego Klienta wykorzystywane są również przez przedsiębiorstwa w ramach zarządzania ryzykiem stron trzecich (third-party due diligence), w tym, w celu ograniczania ryzyka korupcyjnego i łapówkowego (np. przy doborze agentów, pośredników, dostawców i dystrybutorów)[16][17][18].
Zwiększona należyta staranność
Zwiększona należyta staranność nie została zdefiniowana w ujęciu międzynarodowym w postaci jednej, uniwersalnej definicji – praktyka i zakres EDD zależą od podejścia opartego na ryzyku oraz implementacji w poszczególnych jurysdykcjach[1][19]. Artykuł Petera Warracka (ACAMS Today, lipiec/sierpień 2006; cytowany i przytoczony w materiale ACAMS Today z 2011) wskazuje na potrzebę:
„Rygorystycznego i odpornego procesu śledczego ponad procedurami KYC, które z rozsądną dozą pewności pozwalają zweryfikować tożsamość klienta; zrozumieć i przetestować profil klienta, prowadzony biznes i aktywność na rachunku; identyfikację istotnych, niekorzystnych informacji i oszacowanie ryzyka dla potencjalnego prania brudnych pieniędzy i/lub ugrupowań terrorystycznych finansujących wsparcie dla podlegających zaskarżeniu decyzji o złagodzeniu finansowego, regulacyjnego i reputacyjnego ryzyka i zapewnieniu podporządkowania regulacjom”.
Ciągła należyta staranność
Ciągła należyta staranność (CDD) odnosi się do monitorowania klientów i ich aktywności oraz utrzymywania danych i dokumentów w aktualności w celu upewnienia się, czy profil ryzyka i informacje o kliencie nie uległy istotnym zmianom w czasie[1][20]. W rezultacie, zwiększa to prawdopodobieństwo, że klient indywidualny lub organizacja, która przeszła procedury KYC, nadal jest tym, za kogo się podawała, i działa zgodnie z deklarowanym profilem. Przykładowo: firmowe konto otwarte i prowadzone uczciwie przez jedną osobę, następnie po latach przekazane innej osobie, może wymagać aktualizacji danych i ponownej oceny ryzyka relacji biznesowej[5].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 International Standards on Combating Money Laundering and the Financing of Terrorism & Proliferation (FATF Recommendations). fatf-gafi.org, 2025-10-16. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Customer due diligence for banks. Bank for International Settlements (Basel Committee on Banking Supervision), 2001-10. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Customer Identification Programs for Banks, Savings Associations, Credit Unions, and Certain Non-Federally Regulated Banks (Final Rule). Federal Register, 2003-05-09. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ 31 CFR § 1020.220 – Customer identification program requirements for banks. Electronic Code of Federal Regulations (eCFR). [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- 1 2 Ongoing monitoring requirements – obowiązek utrzymywania informacji o kliencie i relacji biznesowej w aktualności. FINTRAC (Government of Canada). [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- 1 2 Sound management of risks related to money laundering and financing of terrorism (monitoring i aktualizacja danych klienta). Bank for International Settlements (Basel Committee on Banking Supervision), 2020-01. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Wolfsberg Statement on AML Screening, Monitoring and Searching. The Wolfsberg Group, 2009. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Guidance for a Risk-Based Approach – The Banking Sector. FATF, 2014-10. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ 31 CFR § 1020.320 – Reports by banks of suspicious transactions (SAR). Electronic Code of Federal Regulations (eCFR). [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Suspicious Activity Reports (SARs). National Crime Agency. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Serious Organised Crime Agency – Annual Report (wzmianki o SARs oraz utworzeniu NCA w 2013). UK Government (publishing.service.gov.uk), 2013-06-19. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Reporting suspicious transactions to FINTRAC. FINTRAC (Government of Canada), 2025-05-22. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Master Direction – Know Your Customer (KYC) Direction, 2016 (Updated). Reserve Bank of India, 2019-05-29. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Guidance Note 3A – Accountable institutions and Customer Due Diligence (CDD). Financial Intelligence Centre (South Africa), 2012. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Anti-Money Laundering and Countering Financing of Terrorism Act 2009. New Zealand Legislation. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ The Bribery Act 2010 – Guidance (Principle 4: Due diligence). UK Government (publishing.service.gov.uk), 2011. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ A Resource Guide to the U.S. Foreign Corrupt Practices Act (Second Edition). U.S. Department of Justice / U.S. Securities and Exchange Commission, 2020-08-20. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Anti-Bribery Due Diligence for Transactions. Transparency International UK (archiwum). [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Checklist vs. Methodology: Leveraging the Tenets of EDD in AML Investigations (przytoczona definicja EDD z ACAMS Today 2006). ACAMS Today, 2011-12-01. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
- ↑ Ongoing monitoring requirements (m.in. aktualizacja danych i ocena zgodności transakcji z wiedzą o kliencie). FINTRAC (Government of Canada). [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Free Due Diligence Searches. kyc360.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-18)]., KYC360's free tool RiskScreen makes targeted keyword searches across the internet and searches the OFAC and HMT Sanctions list.
- Know Your Customer, procedure information and software solutions.