Prakolczatka

Prakolczatka
Zaglossus
Gill, 1877[1]
Ilustracja
Prakolczatka nowogwinejska (Z. bruijni)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

prassaki

Rząd

stekowce

Rodzina

kolczatkowate

Rodzaj

prakolczatka

Typ nomenklatoryczny

Tachyglossus bruijni W.C.H. Peters & Doria, 1876

Synonimy
Rodzaje

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Prakolczatka[7] (Zaglossus) – rodzaj ssaków z rodziny kolczatkowatych (Tachyglossidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei[8][9][10][11].

Morfologia

Długość ciała 30–63,7 cm; masa ciała 4,2–9 kg[10][9].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1877 roku amerykański zoolog Theodore Nicholas Gill w artykule zatytułowanym Zoologia Kręgowców, opublikowanym w czasopiśmie „Annual record of science and industry”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) prakolczatka nowogwinejska (Z. bruijni).

Etymologia

  • Zaglossus: gr. ζα- za- „bardzo”; γλωσσα glōssa ‘język’[12].
  • Acanthoglossus: gr. ακανθα akantha ‘kolec’”; γλωσσα glōssa ‘język’[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Tachyglossus bruijni W.C.H. Peters & Doria, 1876.
  • Proechidna: gr. προ pro ‘przed’; rodzaj Echidna G. Cuvier, 1797 (kolczatka)[14].
  • Bruynia (Bruijnia): kpt. Antonie Augustus Bruijn (1842–1890), holenderski marynarz, przyrodnik, przedsiębiorca na Molukach, zajmujący się handlem piórami z Nowej Gwinei[15].
  • Prozaglossus: gr. προ pro ‘przed’; rodzaj Zaglossus Gill, 1877[6]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Tachyglossus bruijni W.C.H. Peters & Doria, 1876.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[16][9][8][7]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki[10][8][9] Rozmieszczenie geograficzne[10][8][9] Podstawowe wymiary[10][9][c] Status
IUCN[17]
Zaglossus bruijni (W.C.H. Peters & Doria, 1876) prakolczatka nowogwinejska gatunek monotypowy zachodnia Nowa Gwinea (Ptasia Głowa, Bomberai); być może Australia DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych		  CR 
Zaglossus bartoni (O. Thomas, 1907) prakolczatka papuaska 4 podgatunki Indonezja i Papua-Nowa Gwinea (Góry Centralne, Huon i Foja) DC: 48–63 cm
DO: ogona brak
MC: 4,2–9 kg		  VU 
Zaglossus attenboroughi Flannery & Groves, 1998 prakolczatka górska gatunek monotypowy Nowa Gwinea (Pegunungan Cycloop) DC: około 30 cm
DO: ogona brak
MC: brak danych		  CR 

Kategorie IUCN:  VU  – gatunek narażony,  CR  – gatunek krytycznie zagrożony.

Uwagi

  1. 1 2 Nowa nazwa dla Acanthoglossus P. Gervais, 1877, ponieważ uważano, że jest zajęta przez Acanthoglossa Kraatz, 1859 (Coleoptera).
  2. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Bruynia Dubois, 1882.
  3. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 T.N. Gill. Vertebrate Zoology. „Annual record of science and industry”. 1876, s. clxxi, 1877. (ang.).
  2. ↑ P. Gervais. Anatomie Comparée. – L’Échidné de la Nouvelle-Guinée. „Comptes rendus hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences”. 85, s. 838, 1877. (fr.).
  3. ↑ P. Gervais: Ostéographie des monotrèmes vivants et fossiles comprenant la description et l’iconographie du squelette et du système dentaire de ces animaux ainsi que des documents relatifs à leur histoire naturelle. Paris: A. Bertrand, 1884, s. 43. (fr.).
  4. ↑ A.J.C. Dubois. Remarques sur L’Acanthoglossus bruynii. „Bulletin de la Société zoologique de France”. 6, s. 267, 1881. (fr.).
  5. ↑ O. Thomas. Zoological record for 1882. Mammalia. „The Zoological record”. 19, s. 40, 1882. (ang.).
  6. 1 2 C. Kerbert. Über Zaglossus. „Zoologischer Anzeiger”. 42, s. 167, 1913. (niem.).
  7. 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 1. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  8. 1 2 3 4 Podział systematyczny za: S.C. Nicol: Family Tachyglossidae. W: C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest (red. red.): Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 42. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 6 Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 30. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 S. Nicol: Family Tachyglossidae (Echidnas). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 55. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  11. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Zaglossus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-19].
  12. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 713.
  13. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 72.
  14. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 569.
  15. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 146.
  16. ↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-21]. (ang.).
  17. ↑ Taxonomy: Zaglossus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-21]. (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.