Przesilenie

Uproszczony schemat przedstawiający ruch obiegowy Ziemi i pory roku, zaczynając od lewego dolnego rogu: równonoc wrześniowa, przesilenie grudniowe, równonoc marcowa, przesilenie czerwcowe.

Przesilenie, solstycjum (łac. solstitium – „przesilenie (letnie)”[1]) w astronomii oznacza moment, w którym Słońce osiąga maksymalne odchylenie kątowe od równika. W ciągu roku na Ziemi pojawiają się dwa przesilenia[2]:

  • przesilenie czerwcowe – Słońce góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Raka (23°27′N). Dla półkuli północnej oznacza to przesilenie letnie (najdłuższy dzień w roku), a dla półkuli południowej przesilenie zimowe (najdłuższa noc w roku)[2]. Następuje 21 lub 22 czerwca[3].
  • przesilenie grudniowe – Słońce góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Koziorożca (23°27′S). Dla półkuli południowej oznacza to przesilenie letnie (najdłuższy dzień w roku), a dla półkuli północnej przesilenie zimowe (najdłuższa noc w roku)[2]. Następuje 21 lub 22 grudnia[3].
Daty i godziny przesileń w latach 2001–2060
2001200220032004200520062007200820092010
21 VI,
09:38		 21 VI,
15:25		 21 VI,
21:11		 21 VI,
02:57		 21 VI,
08:46		 21 VI,
14:26		 21 VI,
20:06		 21 VI,
02:00		 21 VI,
07:45		 21 VI,
13:28
21 XII,
20:22		 22 XII,
02:15		 22 XII,
08:04		 21 XII,
13:42		 21 XII,
19:35		 22 XII,
01:22		 22 XII,
07:08		 21 XII,
13:04		 21 XII,
18:47		 22 XII,
00:38
2011201220132014201520162017201820192020
21 VI,
19:16		 21 VI,
01:08		 21 VI,
07:04		 21 VI,
12:52		 21 VI,
18:38		 21 VI,
00:35		 21 VI,
06:25		 21 VI,
12:07		 21 VI,
17:54		 20 VI,
23:43
22 XII,
06:30		 21 XII,
12:12		 21 XII,
18:11		 22 XII,
00:03		 22 XII,
05:48		 21 XII,
11:45		 21 XII,
17:29		 21 XII,
23:22		 22 XII,
05:19		 21 XII,
11:03
2021202220232024202520262027202820292030
21 VI,
05:32		 21 VI,
11:14		 21 VI,
16:58		 20 VI,
22:51		 21 VI,
04:42		 21 VI,
10:25		 21 VI,
16:11		 20 VI,
22:02		 21 VI,
03:48		 21 VI,
09:31
21 XII,
16:59		 21 XII,
22:48		 22 XII,
04:28		 21 XII,
10:20		 21 XII,
16:03		 21 XII,
21:50		 22 XII,
03:43		 21 XII,
09:20		 21 XII,
15:14		 21 XII,
21:09
2031203220332034203520362037203820392040
21 VI,
15:17		 20 VI,
21:09		 21 VI,
03:01		 21 VI,
08:45		 21 VI,
14:33		 20 VI,
20:31		 21 VI,
02:22		 21 VI,
08:09		 21 VI,
13:58		 20 VI,
19:46
22 XII,
02:56		 21 XII,
08:57		 21 XII,
14:45		 21 XII,
20:35		 22 XII,
02:31		 21 XII,
08:12		 21 XII,
14:08		 21 XII,
20:01		 22 XII,
01:41		 21 XII,
07:33
2041204220432044204520462047204820492050
21 VI,
01:37		 21 VI,
07:16		 21 VI,
12:59		 20 VI,
18:50		 21 VI,
00:34		 21 VI,
06:15		 21 VI,
12:02		 20 VI,
17:54		 20 VI,
23:47		 21 VI,
05:33
21 XII,
13:19		 21 XII,
19:04		 22 XII,
01:02		 21 XII,
06:43		 21 XII,
12:36		 21 XII,
18:28		 22 XII,
00:07		 21 XII,
06:02		 21 XII,
11:51		 21 XII,
17:39
2051205220532054205520562057205820592060
21 VI,
11:17		 20 VI,
17:16		 20 VI,
23:03		 21 VI,
04:47		 21 VI,
10:39		 20 VI,
16:29		 20 VI,
22:19		 21 VI,
04:03		 21 VI,
09:47		 20 VI,
15:44
21 XII,
23:59		 21 XII,
05:18		 21 XII,
11:09		 21 XII,
17:10		 21 XII,
22:56		 21 XII,
04:52		 21 XII,
10:42		 21 XII,
16:24		 21 XII,
22:18		 21 XII,
04:00
Daty czerwcowe podane są w czasie CEST (UTC+2),
daty grudniowe podane są w czasie CET (UTC+1).

Źródło danych: Fred Espenak[4]

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, solstĭtĭum. Perseus Digital Library. [dostęp 2025-11-24]. (ang.).
  2. 1 2 3 przesilenie, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-11-24].
  3. 1 2 Solstice, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-25] (ang.).
  4. ↑ Fred Espenak: Solstices and Equinoxes: 2001 to 2100. [dostęp 2022-08-16].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.