Przymroczek

Przymroczek
	Hypsugo
	F. Kolenati, 1856
	; Przymroczek Saviego (H. savii)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Nadrodzina	Vespertilionoidea
Rodzina	mroczkowate
Podrodzina	mroczki
Plemię	mroczaki
Rodzaj	przymroczek
	Typ nomenklatoryczny
	Vespertilio savii Bonaparte, 1837
Gatunki
	16 gatunków – zobacz opis w tekście
	16 gatunków – zobacz opis w tekście

Przymroczek^[2] (Hypsugo) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 35–61 mm, długość ogona 13,7–44 mm, długość ucha 8–16 mm, długość tylnej stopy 4–9 mm, długość przedramienia 23–42 mm; masa ciała 2,3–9,4 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1856 roku czeski przyrodnik Friedrich Anton Kolenati w artykule zatytułowanym Nietoperze Europy, opublikowanym na łamach „Allgemeine deutsche naturhistorische Zeitung”^[1]. Kolenati wymienił dwa gatunki – Vespertilio maurus Blasius, 1853 (= Vespertilio savii Bonaparte, 1837) i Vesperugo krascheninnikovi Eversmann, 1853 (= Vespertilio murinus Linnaeus, 1758) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio savii Bonaparte, 1837.

Etymologia

Hypsugo: gr. ὑψι hupsi ‘w górze’, wysoko; nowołac. przyrostek -ugo o nieznanym znaczeniu^[7]^[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[9]^[6]^[3]^[2]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[a]	Status IUCN^[10]
Hypsugo ariel	(O. Thomas, 1904)	przymroczek pustynny	gatunek monotypowy	Palestyna, południowy Izrael, południowo-zachodnia Jordania, północno-wschodni Egipt (Synaj), zachodni i południowy Półwysep Arabski oraz północno-wschodni i południowo-środkowy Sudan; być może południowo-wschodni Egipt; zakres wysokości: 345–1225 m n.p.m.	DC: 3,5–4,5 cm DO: 3,2–4,4 cm DP: 2,8–3,4 cm MC: 2,3–4,8 g	DD
Hypsugo lanzai	Benda, M.M. Al-Jumaily, Reiter & Nasher, 2011	przymroczek jemeński	gatunek monotypowy	endemit Jemenu: wyspa Sokotra; zakres wysokości: 10–365 m n.p.m.	DC: około 4,6 cm DO: około 4,2 cm DP: 3,1–3,3 cm MC: brak danych	EN
Hypsugo arabicus	(D.L. Harrison, 1979)	przymroczek omański	gatunek monotypowy	północny Oman i południowo-wschodni Iran	DC: 3,7–4,8 cm DO: 3,7–4,4 cm DP: 2,9–3,4 cm MC: brak danych	DD
Hypsugo savii	(Bonaparte, 1837)	przymroczek Saviego	5 podgatunków	południowa Europa na wschód do Kazachstanu, zachodniej Chińskiej Republice Ludowej, południowo-zachodniej Mongolii i północno-wschodnich Indii, wyspy śródziemnomorskie, Afryka Północna (od północnego Maroka do północnej Tunezji), Wyspy Kanaryjskie oraz wyspy Republiki Zielonego Przylądka; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m.	DC: 4–5,5 cm DO: 3,1–4,3 cm DP: 3,1–3,8 cm MC: 5–9 g	LC
Hypsugo alashanicus	(Bobrinski, 1926)	przymroczek mongolski	gatunek monotypowy	południowo-wschodnia Mongolia, Rosja (południowy Rosyjski Daleki Wschód), Półwysep Koreański (wraz z wyspą Czedżu), północna i wschodnia Chińska Republika Ludowa oraz Japonia (południowe Hokkaido, północne Honsiu i Cuszima)	DC: 3,8–5 cm DO: 3–4 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: 6,3–9,4 g	LC {
Hypsugo cadornae	(O. Thomas, 1916)	przymroczek bambusowy	gatunek monotypowy	północno-wschodnie Indie (Bengal Zachodni), północna Mjanma, północna Tajlandia, Laos, północny i środkowy Wietnam oraz północno-wschodnia Kambodża; zakres wysokości: 710–1950 m n.p.m.	DC: 4,6–5,5 cm DO: 3,2–4,2 cm DP: 3,4–3,6 cm MC: 5,5–7 g	LC
Hypsugo pulveratus	(W.C.H. Peters, 1871)	przymroczek chiński	gatunek monotypowy	południowa, południowo-środkowa i południowo-wschodnia Chińska Republika Ludowa (wraz z wyspami Hajnan i Mazu Liedao), środkowa i wschodnia Mjanma, północna Tajlandia, północny i środkowy Laos oraz północny i środkowy Wietnam; zakres wysokości: 0–1080 m n.p.m.	DC: 3,8–4,9 cm DO: 3,2–3,8 cm DP: 3,2–3,7 cm MC: 4,3–5,8 g	LC
Hypsugo affinis	(Dobson, 1871)	nibykarlik czekoladowy	gatunek monotypowy	Indie, środkowy Nepal, Sri Lanka, południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (południowo-wschodni Tybet, Junnan i Kuangsi) oraz północno-wschodnia Mjanma (Kaczin); zakres wysokości: do 2000 m n.p.m.	DC: 4,3–5,1 cm DO: 3–4,1 cm DP: 3,8–4,1 cm MC: brak danych	LC
Hypsugo mordax	(W.C.H. Peters, 1866)	nibykarlik samotny	gatunek monotypowy	endemit Indonezji: znany tylko z kilku okazów z Jawy	DC: 4,7–5,6 cm DO: 3,7–4,2 cm DP: 3,9–4,2 cm MC: brak danych	NE
Hypsugo petersi	(A.B. Meyer, 1899)	nibykarlik skryty	gatunek monotypowy	Filipiny (Luzon i Mindanao), Borneo (Sabah i Sarawak), północno-wschodni i środkowy Celebes oraz Moluki (Buru i Ambon); zakres wysokości: 1000–2130 m n.p.m.	DC: 4,9–5,3 cm DO: 3,5–3,9 cm DP: 3,8–4,2 cm MC: 6–9 g	NE
Hypsugo dolichodon	T. Görföl, Csorba, Eger, Nguyen Truong Son & C.M. Francis, 2014		gatunek monotypowy	rozproszony w południowo-wschodniej Mjanmie, zachodniej i południowej Kambodży, południowo-wschodnim Laosie oraz południowym Wietnamie; zakres wysokości: 50–980 m n.p.m.	DC: brak danych DO: brak danych DP: 3,5–3,8 cm MC: brak danych	DD
Hypsugo lophurus	(O. Thomas, 1915)	przymroczek skryty	gatunek monotypowy	endemit Mjanmy: znany tylko z miejsca typowego w Maliwun, w południowym Taninthayi	DC: około 5,6 cm DO: około 3,9 cm DP: około 3,5 cm MC: brak danych	DD
Hypsugo kitcheneri	(O. Thomas, 1915)	przymroczek kalimantański	gatunek monotypowy	endemit Indonezji: północno-środkowe, południowo-zachodnie i południowo-wschodnie Borneo (Kalimantan); być może Sabah Malezja; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.	DC: około 5,6 cm DO: około 4,1 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: brak danych	DD
Hypsugo imbricatus	(Horsfield, 1824)	przymroczek brązowy	gatunek monotypowy	Malezja (Sarawak w północno-środkowym Borneo) i Indonezja (Jawa, Wyspy Kangean, Bali, Lombok i południowy Celebes); zakres wysokości: 0–400 m n.p.m.	DC: 4,1–4,5 cm DO: 3,6–4,1 cm DP: 3,2–3,7 cm MC: 4,4–5,3 g	NE
Hypsugo macrotis	(Temminck, 1840)	przymroczek wielkouchy	gatunek monotypowy	zachodnia półwyspowa Malezja, Singapur i Indonezja (północno-wschodnia Sumatra, Padang, Enggano, Bali i Lombok)	DC:około 5 cm DO: około 2 cm DP: 3,2–3,4 cm MC: 4–6 g	DD
Hypsugo vordermanni	(Jentink, 1890)	przymroczek sundajski	gatunek monotypowy	północno-zachodnie, zachodnio-środkowe i południowe Borneo (wraz z wyspami Banggi i Belitung); zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.	DC: około 5 cm DO: 1,4–1,5 cm DP: 3–3,3 cm MC: 4–5 g	DD

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, EN – gatunek zagrożony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 F.A. Kolenati. Europa’s Chiropteren. „Allgemeine deutsche naturhistorische Zeitung”. 2, s. 131, 167, 1856. (niem.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 123, 124. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 224–228. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 809–815. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Hypsugo. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 535–536. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 343, 1904. (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 275, OCLC 11069271 (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
↑ Taxonomy: Hypsugo – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-21]. (ang.).

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

[Kolenati-1] 1 2 F.A. Kolenati. Europa’s Chiropteren. „Allgemeine deutsche naturhistorische Zeitung”. 2, s. 131, 167, 1856. (niem.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 123, 124. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 224–228. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Moratelli&inni-4] 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 809–815. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Hypsugo. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.).

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 535–536. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-7] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 343, 1904. (ang.).

[jae-8] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 275, OCLC 11069271 (ang.).

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).

[11] Taxonomy: Hypsugo – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-21]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[a]

[10]