Psalm 68
Psalm 68 (wg Septuaginty i Wulgaty: Psalm 67) – jeden z utworów zgromadzonych w biblijnej Księdze Psalmów, w przekładzie Biblii Tysiąclecia zatytułowany Triumfalny pochód Boga[1]. Jest to hymn liturgiczny o motywach prorockich, charakteryzujący się podniosłym, dziękczynno-triumfalnym charakterem i opisujący potęgę Boga objawiającą się w dziejach Izraela[1].
Treść i charakterystyka
Psalm 68 jest powszechnie uważany przez biblistów za jeden z najbardziej poetyckich, a zarazem najtrudniejszych pod względem interpretacyjnym i filologicznym utworów w Starym Testamencie – jego hebrajski tekst nosi ślady skażenia i zawiera wiele rzadkich słów (tzw. hapax legomena)[1][2].
Struktura i motywy
Egzegeci dzielą utwór na kilka wyraźnych sekcji tematycznych[3]:
- Teofania pustynna (ww. 2-11): Utwór otwiera formuła: „Bóg wstaje, a rozpraszają się Jego wrogowie...” (Ps 68, 2), będąca bezpośrednim nawiązaniem do zawołania Mojżesza podczas wyruszenia Arki Przymierza na pustyni (por. Lb 10,35)[1]. Bóg ukazany jest tu jako obrońca najuboższych: wdów, sierot i opuszczonych (ww. 6-7).
- Zwycięstwo nad królami (ww. 12-15): Ta sekcja zawiera poetyckie aluzje do epoki sędziów i walk z Kananejczykami (por. Pieśń Debory w Sędziów 5). Pojawia się tu symboliczna postać „gołębicy” (w. 14) oznaczającej naród izraelski oraz opis historycznego cudu śniegu na górze Salmon (w. 15)[1].
- Wybór góry Syjon (ww. 16-19): Autor zestawia potężne, urwiste góry Baszanu (rejon Hauranu) z niepozorną górą Syjon w Jerozolimie, którą Bóg wybrał na swoją wieczną siedzibę. W wersecie 18 („Rydwanów Bożych jest tysiące tysięcy: to Pan do świątyni przybywa z Synaju”) Jahwe przedstawiony jest jako Król w otoczeniu anielskich potęg niebieskich[4].
- Procesja liturgiczna (ww. 25-28): Opis obrzędowego wprowadzenia Arki Przymierza do świątyni w Jerozolimie. Procesję otwierają śpiewacy, zamykają harfiarze, a w środku idą dziewczęta z bębenkami. Wymienione są pokolenia Beniamina, Judy, Zabulona i Neftalego[1].
- Eschatologiczne królestwo (ww. 29-36): Zapowiedź hołdu narodów pogańskich przed Bogiem Izraela – w tym królestw Egiptu i Kusz (dzisiejsza Etiopia) składających dary w Jerozolimie.
Zastosowanie liturgiczne i teologiczne
W judaizmie
W tradycji żydowskiej Psalm 68 jest jednym z psalmów odczytywanych podczas święta Szawuot (Święta Tygodni), co wiąże się z motywem objawienia Bożego na Synaju i nadaniem Tory, opisanych w tekście utworu.
W chrześcijaństwie
- Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego: Kluczowym dla teologii chrześcijańskiej jest werset 19 („Wstąpiłeś na wyżynę, wziąłeś jeńców do niewoli, przyjąłeś ludzi jako daninę...”). W Liście do Efezjan (Ef 4, 8) apostoł Paweł cytuje ten fragment, odnosząc go chrystologicznie do Wniebowstąpienia Chrystusa, który po pokonaniu grzechu i śmierci zstąpił na Kościół z darami Ducha Świętego[5][6].
- Liturgia rzymskokatolicka: Psalm ten jest szeroko wykorzystywany w okresie wielkanocnym oraz w Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2003, Psalm 68.
- ↑ J.S. Kselman, Psalm 68: An Introduction and Commentary, "Journal of Biblical Literature", t. 96, nr 3, 1977, s. 445-448.
- ↑ M. Dahood, Psalms II: 51-100 (The Anchor Bible), Garden City 1968, s. 133-152.
- ↑ Św. Tomasz z Akwinu, In Psalmos Davidis expositio, Ad Psalmum LXVII.
- ↑ List do Efezjan, Ef 4, 8 (Biblia Tysiąclecia).
- ↑ Św. Augustyn, Enarrationes in Psalmos, In Psalmum LXVII.