Pseudalsophis biserialis

	Pseudalsophis biserialis
	(Günther, 1860)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Infrarząd	Alethinophidia
Nadrodzina	Colubroidea
Rodzina	połozowate
Podrodzina	ślimaczarze
Rodzaj	Pseudalsophis
Gatunek	Pseudalsophis biserialis
Synonimy
	Herpetodryas biserialis Günther, 1860; Dromicus biserialis — Heller, 1901; Alsophis biserialis — Thomas, 1997; Philodryas biserialis — Swash & Still, 2000; Pseudalsophis eibli (Mertens, 1960);
	Herpetodryas biserialis Günther, 1860; Dromicus biserialis — Heller, 1901; Alsophis biserialis — Thomas, 1997; Philodryas biserialis — Swash & Still, 2000; Pseudalsophis eibli (Mertens, 1960);
Podgatunki
	P. b. biserialis (Günther, 1860); P. b. eibli (Mertens, 1960);
	P. b. biserialis (Günther, 1860); P. b. eibli (Mertens, 1960);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; bliski zagrożenia

Pseudalsophis biserialis – gatunek węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w Ameryce Południowej, endemicznie na Galapagos. Prowadzi dzienny lądowy tryb życia, zamieszkuje przybrzeżne skały wulkaniczne, suche zarośla, łąki i okresowo suche lasy.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1860 roku Albert Günther na łamach „The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology”. Autor nadał wężowi nazwę Herpetodryas biserialis^[4]. Jako miejsce typowe podał Charles Island (obecnie Floreana) w archipelagu Galapagos należącym do Ekwadoru. Holotyp BMNH^[a] 1946.1.4.56 to samica o długości 362 mm odłowiona przez Karola Darwina we wrześniu 1835 roku^[5]. Wyróżnia się dwa podgatunki^[1]^[2]:

P. b. biserialis (Günther, 1860)
P. b. eibli (Mertens, 1960)

Niektórzy autorzy uznają eibli za odrębny gatunek^[6].

Etymologia

Pseudalsophis: gr. ψευδος pseudos „fałszywy”; rodzaj Alsophis Fitzinger, 1843^[7].
biserialis: łac. bis „podwójny”, łac. series „rząd”, łac. -alis „odnoszący się do”^[2]^[8].

Morfologia

Jest to średniej wielkości wąż o głowie niewiele szerszej od szyi. Można go rozpoznać po jasnym szarobrązowym grzbiecie z szeregiem nieregularnych ciemnych palm. Charakteryzuje się stosunkowo długim ogonem stanowiącym 29,3–33,0% całkowitej długości u samców, 26,7–27,3% całkowitej długości u samic^[9]. U P. b. eibli plamki na grzbiecie układają się w paski^[6].

Wymiary^[9]^[8]:


	Samiec	Samica
Długość całkowita (mm)	1290	1261
Długość SVL^[b] (mm)	920	967
Łuski grzbietowe (rzędy)	19–19–15	19–19–15
Tarczki brzuszne	99–208	202–208
Tarczki podogonowe	109–122	106–111

Występowanie

Podgatunek nominatywny znany jest tylko z wyspy Floreana (gdzie prawdopodobnie wyginął) oraz trzech niewielkich niezamieszkałych wysepek w jej pobliżu: Champion, Enderby i Gardner; jest jedynym wężem zamieszkującym te wysepki^[8]. P. b. eibli jest endemitem wyspy San Cristóbal, jest on jedynym lądowym wężem tam występującym^[6].

Ekologia i zachowanie

Pseudalsophis biserialis zamieszkuje przybrzeżne obszary skał wulkanicznych, suche zarośla, łąki i sezonowo suche lasy. Żeruje w ciągu dnia głównie pomiędzy 8 rano a 5 po południu. Żeruje aktywnie na ziemi, skałach lub w trawach. Dieta tego gatunku obejmuje jaszczurki Phyllodactylus baurii i Microlophus grayii oraz pareczniki z rodzaju Scolopendra^[8]^[9].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Pseudalsophis biserialis jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożenia (NT, ang. Near Threatened). IUCN klasyfikuje ten takson w monotypowym ujęciu systematycznym (bez P. b. eibli). Liczebność populacji nie jest określona^[3].

Uwagi

↑ BMNH – British Museum (Natural History), obecnie oznaczane jako NHMUK: Natural History Museum, Londyn^[10].
↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.

Przypisy

1 2 Pseudalsophis biserialis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-12-27] (ang.).
1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann, Pseudalsophis biserialis (GÜNTHER, 1860), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-12-27] (ang.).
1 2 Pseudalsophis biserialis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-12-27] (ang.).
↑ A.A. Günther A.A., On a new snake from the Galapagos islands, „The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology”, seria III t. VI, 1860, s. 78–79 (ang.).
↑ Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 520. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
1 2 3 A.A. Arteaga A.A., Eastern Galápagos Racer (Pseudalsophis eibli), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/WSZB9865 [dostęp 2025-12-29] (ang.).
↑ H. Zaher, F.G. Grazziotin, J.E. Cadle, R.W. Murphy, J.C. de Moura-Leite & S.L. Bonatto. Molecular phylogeny of advanced snakes (Serpentes, Caenophidia) with an emphasis on South American Xenodontines: a revised classification and descriptions of new taxa. „Papéis Avulsos de Zoologia”. 49 (11), s. 142, 2009. DOI: 10.1590/S0031-10492009001100001. (ang.).
1 2 3 4 A.A. Arteaga A.A., Southern Galápagos Racer (Pseudalsophis biserialis), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/XYJX3008 [dostęp 2025-12-27] (ang.).
1 2 3 G.G. Pazmiño-Otamendi G.G., Pseudalsophis biserialis, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
Mark HenryM.H. Sabaj Mark HenryM.H., Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

[uwaga_1-5] BMNH – British Museum (Natural History), obecnie oznaczane jako NHMUK: Natural History Museum, Londyn^[10].

[uwaga_2-11] SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.

[itis-1] 1 2 Pseudalsophis biserialis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-12-27] (ang.).

[rd-2] 1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann, Pseudalsophis biserialis (GÜNTHER, 1860), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-12-27] (ang.).

[iucn-3] 1 2 Pseudalsophis biserialis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-12-27] (ang.).

[Gunther1860-4] A.A. Günther A.A., On a new snake from the Galapagos islands, „The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology”, seria III t. VI, 1860, s. 78–79 (ang.).

[Wallach2014-6] Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 520. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).

[Reptiles_Artega2-7] 1 2 3 A.A. Arteaga A.A., Eastern Galápagos Racer (Pseudalsophis eibli), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/WSZB9865 [dostęp 2025-12-29] (ang.).

[Zaher&inni-8] H. Zaher, F.G. Grazziotin, J.E. Cadle, R.W. Murphy, J.C. de Moura-Leite & S.L. Bonatto. Molecular phylogeny of advanced snakes (Serpentes, Caenophidia) with an emphasis on South American Xenodontines: a revised classification and descriptions of new taxa. „Papéis Avulsos de Zoologia”. 49 (11), s. 142, 2009. DOI: 10.1590/S0031-10492009001100001. (ang.).

[Reptiles_Artega-9] 1 2 3 4 A.A. Arteaga A.A., Southern Galápagos Racer (Pseudalsophis biserialis), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/XYJX3008 [dostęp 2025-12-27] (ang.).

[Reptiles_Ecuador-10] 1 2 3 G.G. Pazmiño-Otamendi G.G., Pseudalsophis biserialis, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).

[KodyMuzeum-12] Mark HenryM.H. Sabaj Mark HenryM.H., Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[a]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[b]

[10]