Pseudostigma

Pseudostigma
Selys, 1860
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Podrząd

ważki równoskrzydłe

Nadrodzina

Coenagrionoidea

Rodzina

łątkowate

Podrodzina

Pseudostigmatinae[1]

Rodzaj

Pseudostigma

Typ nomenklatoryczny

Pseudostigma aberrans Selys, 1860

Synonimy
  • Mecistogaster (Pseudostigma) Selys, 1860[2]
Gatunki

2 gatunki – zobacz opis w tekście

Pseudostigma – rodzaj ważek z rodziny łątkowatych (Coenagrionidae)[3].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w krainie neotropikalnej – od Meksyku przez Amerykę Centralną po Kolumbię[4].

Morfologia

Są to duże ważki o długim i cienkim odwłoku. Długość odwłoka: samce 108–130 mm, samice 95–110 mm; długość tylnego skrzydła: samce 62–73 mm, samice 57–74 mm[5].

Systematyka

Takson Pseudostigma wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Mecistogaster) w 1860 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps[a]; do podrodzaju zaliczył dwa nowo opisane przez siebie gatunki – Pseudostigma aberrans i Pseudostigma accedens[8]. W 1890 roku Kirby uznał wiele z wyróżnionych w publikacjach Sélysa podrodzajów, w tym Pseudostigma, za osobne rodzaje; ponadto wyznaczył na gatunek typowy P. aberrans[2][9].

Dawniej rodzaj Pseudostigma zaliczany był do podrodziny Pseudostigmatinae w obrębie nieuznawanej obecnie rodziny Pseudostigmatidae[2]. W 2014 roku Dijkstra i inni na podstawie badań filogenetycznych włączyli tę podrodzinę do rodziny łątkowatych (Coenagrionidae)[1].

Etymologia

Pseudostigma: gr. ψευδος pseudos lub ψευδης pseudēs „kłamstwo, fałsz”[10][11][12]; gr. στιγμα stigma „znamię, plama”[10] lub „punkt, ukłucie”[13] (w nazwach rodzajowych ważek dotyczy to głównie pterostygmy[10]). Nazwa pseudostigma oznacza „fałszywą pterostygmę” i odnosi się do charakterystycznych dla tej podrodziny plam na końcówkach skrzydeł, niebędących pterostygmami[5][14][b].

Podział systematyczny

Do rodzaju Pseudostigma należą następujące gatunki[3]:

Uwagi

  1. ↑ Sélys nadał nazwę Pseudostigma także legionowi (stosowanej przez tego autora kategorii systematycznej odpowiadającej mniej więcej randze obecnego plemienia[6]), do którego zaliczył rodzaje Megaloprepus i Mecistogaster[7].
  2. ↑ W literaturze plamki te nazywane są też pseudopterostigmami[15].

Przypisy

  1. 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol, Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035 (ang.).
  2. 1 2 3 Henrik Steinmann, World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera, Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter, 1997 (seria: The Animal Kingdom, cz. 110), s. 461 (ang.).
  3. 1 2 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-04-09] (ang.).
  4. ↑ wynik wyszukiwania: Pseudostigma, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-04-09] (ang.).
  5. 1 2 Ingemar Hedström, Göran Sahlén, A key to the adult Costa Rican "helicopter" damselflies (Odonata: Pseudostigmatidae) with notes on their phenology and life zone preferences, „Revista de Biología Tropical”, 49 (3–4), 2001, s. 1037–1056 (ang.).
  6. ↑ Henri J. Dumont, Forum: Selys' Légions Introduction, „International Journal of Odonatology”, 2 (2), 1999, s. 133–135, DOI: 10.1080/13887890.1999.9748123 (ang.).
  7. ↑ E. de Sélys-Longchamps, Synopsis des Agrionines, 1re légion: Pseudostigma, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, Serie 2, t. 10 (6), 1860, s. 12 (fr.).
  8. ↑ E. de Sélys-Longchamps, Synopsis des Agrionines, 1re légion: Pseudostigma, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, Serie 2, t. 10 (6), 1860, s. 18 (fr.).
  9. ↑ W.F. Kirby, A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 121 (ang.).
  10. 1 2 3 H. Fliedner, The scientific names of Friedrich Försters odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 191, 2025, s. 29, 94 (ang.).
  11. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 210, OCLC 11069271 (ang.).
  12. ↑ pseudo, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-04-07] (ang.).
  13. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 248, OCLC 11069271 (ang.).
  14. ↑ Deborah Soldati, Angelo Machado, 266. Taxonomic study of the genus Mecistogaster (Odonata: Pseudostigmatidae) in the Atlantic Forest, [w:] Proceedings of the 5th International Symposium of Entomology, Federal University of Viçosa, Viçosa, Minas Gerais Brazil 2015, s. 270 (ang.).
  15. ↑ Ewa Miłaczewska, Słownik, [w:] wazki.pl [online] [dostęp 2026-04-10].