Ptak Feniks
 ilustracja Vilhelma Pedersena | |
| Autor | |
|---|---|
| Typ utworu | |
| Wydanie oryginalne | |
| Miejsce wydania | |
| Język | |
| Data wydania |
maj 1850 |
| Wydawca |
Chr. Steen & Søns Forlag |
| Pierwsze wydanie polskie | |
| Data wydania polskiego | |
| Wydawca |
Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza |
| Przekład | |
Ptak Feniks (duń. Fugl Phønix, współ. duń. Fugl Føniks) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w maju 1850 roku.
Publikacja
Andersenowska baśń literacka pt. Ptak Feniks została po raz pierwszy opublikowana w maju 1850 roku w Kopenhadze przez wydawnictwo Chr. Steen & Søns Forlag w piśmie dla dzieci „Den nye Børneven, illustreret Tidsskrift for Børn”. Redaktorem pisemka był duński poeta Julius Christian Gerson[1]. W katalogu dzieł Hansa Christiana Andersena autorstwa B.F. Nielsena baśń ma numer 567. Utwór został dwukrotnie wznowiony za życia pisarza: w maju 1851 oraz w marcu 1863 roku. W wydaniu zbioru baśni z 1863 Eventyr og Historier. Andet Bind. 1863 znalazły się ilustracje według rysunków Vilhelma Pedersena[2][3].
Motywy literackie
Andersen uczynił bohaterem baśni literackiej mitycznego Feniksa. W baśni pojawiają się motywy zaczerpnięte z Biblii oraz kultury europejskiej, greckie i nordyckie: Bóg, Eden, Adam i Ewa, grzech pierworodny, kruk Odyna, Tespis, William Shakespeare, śpiew Marsylianki. Jako nawiązanie wspomniane zostało legendarne „Święto Pieśni” na zamku w Wartburgu w 1207, zorganizowane przez Hermana z Turyngii[4][5].
Ptak Feniks został określony przez autora jako ucieleśnienie poezji (duń. Poesien)[6].
Polskie przekłady
Pierwsze tłumaczenie Ptaka Feniksa na język polski autorstwa Stefanii Beylin ukazało się w antologii baśni w 1931 roku[7]. Drugie tłumaczenie, bezpośrednio z języka duńskiego, autorstwa Bogusławy Sochańskiej, ukazało się w 2006 roku w zbiorze Baśnie i opowieści opublikowanym przez poznańskie wydawnictwo Media Rodzina[6].
Przypisy
- ↑ Hans Christian Andersen. Fugl Phønix. „Den nye Børneven, illustreret Tidsskrift for Børn”, s. 4–5, maj 1850. Kopenhaga: Chr. Steen & Søns Forlag. [dostęp 2025-07-30]. (duń.).
- ↑ Fugl Phønix. andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-07-30]. (duń.).
- ↑ Birger Frank Nielsens: Uddrag af Birger Frank Nielsens H.C. Andersen-bibliografi Digterens danske Værker 1822-1875 (1942). andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-07-30]. (duń.).
- ↑ Hans Christian Andersen: Fugl Phønix. Kopenhaga: 1863. [dostęp 2025-07-30]. (duń.).
- ↑ Bogusława Sochańska: Noty i przypisy. W: Hans Christian Andersen: Baśnie i opowieści. Tom I 1830–1850. Bogusława Sochańska (tłum.). Poznań: Media Rodzina, 2006, s. 523. ISBN 978-83-7278-194-9.
- 1 2 Hans Christian Andersen: Ptak Feniks. W: Hans Christian Andersen: Baśnie i opowieści. Tom I 1830–1850. Bogusława Sochańska (tłum.). Poznań: Media Rodzina, 2006, s. 484–485. ISBN 978-83-7278-194-9.
- ↑ Hans Christian Andersen: Baśnie. Stefania Beylin (tłum.). T. 1–6. Warszawa: Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza, 1931, seria: Książnica Wielkich Pisarzy Cudzoziemskich.
Linki zewnętrzne
- Rękopis baśni (duń.)
- „Ptak Feniks” (audiobook) na YouTube