Punter

Punter (skrót P) – zawodnik formacji specjalnej drużyny futbolu amerykańskiego i kanadyjskiego. Jego zadaniem jest wykonanie punta, czyli kopnięcia piłki, aby jak najdalej oddalić grę od własnego pola punktowego. Kopnięcie wykonuje się poprzez upuszczenie piłki trzymanej w rękach (dropkick). W przeciwieństwie do kopacza punter nie może zdobyć punktów wykopem.

W futbolu amerykańskim punt wykonywany jest zazwyczaj podczas czwartej próby, gdy drużyna atakująca chce znacznie oddalić grę od własnego pola punktowego, a zbyt duży dystans nie pozwala na wykonanie udanego kopa na bramkę drużyny broniącej^[1][2].

Punter jest zawodnikiem formacji specjalnej^[3]. Według zasad National Football League (NFL) może nosić koszulkę z numerem z następujących przedziałów: 0–49 i 90–99^[4], a także jest uprawniony (eligible) do otrzymania podania^[5]. Kiedy dochodzi do wykonania punta na boisku, to oddalony jest on od linii wznowienia ok. 15 jardów. Otrzymuje podanie (snap) bezpośrednio od centra z linii wznowienia, a następnie wypuszcza futbolówkę z rąk i wykopuje ją z powietrza w stronę pola punktowego drużyny przeciwnej^[6]. Punterzy, w przeciwieństwie do kopaczy, swoim zagraniem nie mogą zdobyć punktów^[3].

Punter ma istotne znaczenie dla gry zespołu, ponieważ musi oddać kop, w którym piłka będzie miała odpowiedni czas zawieszenia w powietrzu, odpowiednią, do potrzeb akcji i zaleceń koordynatora, roatcję oraz musi spaść w ściśle określonym miejscu na boisku. Wszysto to musi ułatwić pozostałej części zespołu doatrcie do punt returnera, utrudnienie mu poruszania się z piłką lub nawet ponowne przejęcie piłki. Dlatego punter musi charakteryzować się dobrym wyczuciem odległości i siły kopu oraz umiejętnością nadania piłce wymaganej rotacji. Czasem od punterów wymaga się także krótkiego biegu z piłką, a nawet jej rzutu^[7] . Od dobrze zgranego zespołu wymaga się, aby odmomentu snapa do kopnięcia piłki nie minęło więcej niż dwie sekundy, a sam punter od złapania piłki do jej wykopu ma ok. 1,3 sekundy na zagranie^[6].

Zasady NFL nie wymagają od punterów noszenia ochranaiczy na uda i kolana^[8]. Po wykonaniu kopnięcia znajduje się poza grą i nie może dojść do kontaktu z nim w nieuzasadniony sposób. Przepisy uznają go za bezbronnego do końca próby, a wszelki kontakt z nim uznawany jest za przewinienie (unnecessary roughness)^[9].

Długość punta w NFL mierzona jest dopiero od linii wznowienia gry, zatem 40-jardowy kop w rzeczywistości przebywa długość ok. 55 jardów^[2].

Najdłuższego punta whistorii wykonał w 1993 roku Robert Bailey (wówczas Los Angeles Rams) na odległość 103 jardów^[10]. Największąć ilość puntów wykonał Jeff Feagles - 1713 (1988–2009), z kolei w jednym roku najwięcej wykonali Bob Parsons (1981) i Chad Stanley (2002) - 114^[11]. Najwięcej jardów w karierze poprzez punta zdobył również Feagles - 71 211, drugi Shane Lechler (2000–2017) wykonał punty na łączną długość 68 676 jardów^[12].

• GregG. Bach GregG., Coaching Football For Dummies, Hoboken: Wiley Publishing, Inc., 2006, ISBN 978-0-471-79331-1 .
• MichaelM. Campbell MichaelM., The Punter Position (Everything You Need to Know) [online], Throw Deep Publishing, 19 sierpnia 2022 [dostęp 2026-06-05] .
• JoeJ. Theismann JoeJ., BrianB. Tracy BrianB., The Complete Idiot’s Guide to Football, Indianapolis: Alpha Books, 2001, ISBN 0-02-864167-1 .