Pushpa Lal Shrestha

Pushpa Lal Shrestha

Data i miejsce urodzenia	28 czerwca 1924 Bhangeri
Data i miejsce śmierci	22 lipca 1978 Nowe Delhi
Zawód, zajęcie	polityk
Stanowisko	sekretarz generalny Komunistycznej Partii Nepalu

Pushpa Lal Shrestha (nep. पुष्पलाल श्रेष्ठ; ur. 28 czerwca 1924, zm. 22 lipca 1978) – nepalski polityk.

Urodził się 28 czerwca 1924 w Bhangeri w górskim dystrykcie Ramechhap^[1]. Był Newarem, przedstawicielem grupy etnicznej tradycyjnie zamieszkującej dolinę Katmandu^[2.1]. Należał do wysokokastowej społeczności Shresthrów, uznawanej, zgodnie z tradycyjnym porządkiem warnowym, za kszatrijów^[2.2].

Rodzina dysponowała pewnym majątkiem, trudno było ją jednak uznać za zamożną. Uznaje się zazwyczaj, że należała do niższej klasy średniej. Był drugim synem Subbabhakty Lala Shresthy^[3]. Na jego formację polityczną znaczny wpływ miał starszy brat Ganga Lal, stracony za działalność opozycyjną wobec dyktatorskich rządów premierów z dynastii Rana w 1941^[4]. Bardzo wcześnie, bo jeszcze jako nastolatek włączył się w życie publiczne. Początkowo należał do Nepal Praja Parishad, uznawanej za pierwszą partię polityczną w historii kraju^[5][2.3]. Następnie był członkiem nepalskiego Kongresu Narodowego, wchodząc nawet w skład jego kierownictwa. W 1949 znalazł się natomiast wśród założycieli Nepalskiej Partii Komunistycznej, powstałej na wychodźstwie w indyjskiej Kalkucie^[2.4]. Został wybrany jej pierwszym sekretarzem generalnym^[6]. Odegrał istotną rolę w rewolucji z lat 1950–1951, która zakończyła rządy wspomnianych już wyżej dziedzicznych premierów z dynastii Rana. Był postacią obdarzoną wielką charyzmą, cieszył się w związku z tym niemałą popularnością^[2.5][2.6]. Starał się przybliżyć myśl marksistowską szerokim warstwom społecznym, dokonał między innymi pierwszego przekładu Manifestu komunistycznego na język nepalski^[7][8]. Bez powodzenia kandydował w wyborach parlamentarnych z 1959^[9]. Nigdy nie pełnił funkcji w aparacie państwowym, natomiast aż do śmierci pozostawał jednym z czołowych przywódców na lewicy nepalskiego spektrum politycznego^[10].

Zmarł 22 lipca 1978 w Govinda Ballav Pant Hospital w indyjskim Nowym Delhi^[11]. Na trwale zapisał się w nepalskiej pamięci zbiorowej, powszechnie uznawany jest za ojca nepalskiego komunizmu^[12][13]. W 2019 pośmiertnie uhonorowano go najwyższym krajowym odznaczeniem, Nepal Ratną^[14]. Wdowa po nim, Sahana Pradhan również zdobyła znaczące wpływy w życiu politycznym kraju, doszła do stanowisk ministra przemysłu i handlu oraz ministra spraw zagranicznych^[15][2.7].

• Andrew Nickson. Democratisation and the growth of communism in Nepal: A Peruvian scenario in the making?. „The Journal of Commonwealth & Comparative Politics”. 30 (3), s. 358-386, 1992. ISSN 0306-3631. (ang.).