Puszka Pandory

Pandora ze złowieszczą puszką (mal. Lawrence Alma-Tadema, 1881)

Puszka Pandory – symboliczny obiekt z mitologii greckiej: naczynie, które Pandora otrzymała w darze od olimpijskich bogów[a] i którego nigdy miała nie otwierać. Naruszając ten zakaz, uwolniła zamknięte w niej różnorakie nieszczęścia, które odtąd nieustannie prześladowały ludzkość[1].

Według innych ustaleń Pandora otrzymała beczkę, a nie puszkę[2]. Różnica ta ma być wynikiem błędu tłumaczenia popełnionego przez Erazma z Rotterdamu, który w przekładzie z greki pomylił słowo pithos, oznaczające kadź, beczkę, z pyxis (oznaczającym puszkę, pudełko lub szkatułkę)[3].

Zgodnie z definicją słownikową, umowne określenie „puszka Pandory” odnosi się do sprawy, której poruszenie niespodziewanie powoduje pojawienie się wielu kłopotów, klęsk lub nieszczęść[4].

Uwagi

  1. ↑ Samo jej imię oznacza dar od wszystkich bogów: pan (wszystko) i doron (dar).

Przypisy

  1. ↑ puszka Pandory, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-11-24].
  2. ↑ Krystyna Kreyser: Śladami mitów starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: LSW, 1992, s. 198.
  3. ↑ Natalie Haynes – „Puszka Pandory. Kobiety w mitologii greckiej” – recenzja i ocena [online], histmag.org [dostęp 2024-11-15].
  4. ↑ puszka Pandory. wsjp.pl. [dostęp 2023-11-29].