Pyrenopeziza
 Pyrenopeziza petiolaris na gałązce | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
twardokustrzebka’ |
| Nazwa systematyczna | |
| Pyrenopeziza Fuckel Jb. nassau. Ver. Naturk. 23-24: 293 (1870) [1869-70] | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Pyrenopeziza chailletii (Pers.) Fuckel 1870 | |
Pyrenopeziza Fuckel (twardokustrzebka) – rodzaj grzybów workowych[1].
Charakterystyka
Wśród gatunków rodzaju Pyrenopeziza są zarówno grzyby wielkoowocnikowe[2], jak i grzyby mikroskopijne, zarówno grzyby saprotroficzne, jak i grzyby pasożytnicze. Żyją na roślinach dwuletnich oraz na drzewach i krzewach[3].
Apotecja wyrastają bezpośrednio z tkanek rośliny żywicielskiej lub na powierzchni obumarłych części roślinnych; na łodygach, gałązkach, liściach. Ekscypulum dobrze rozwinięte. Worki o kształcie cylindrycznym z widocznym aparatem apikalnym. Powstają w nich w dwóch rzędach jednokomórkowe, cylindryczne lub elipsoidalne askospory o zaokrąglonych końcach.
Wśród gatunków występujących w Polsce największe znaczenie mają: P. brassicae powodująca białą plamistość liści rzepaku, P. chailletii powodująca plamistość liści świerząbka i P. betulina powodująca plamistość liści brzozy[3].
Systematyka
- Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum
Ploettnerulaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
Rodzaj Pyrenopeziza utworzył Leopold Fuckel w 1870 r. Gatunkiem typowym jest Pyrenopeziza chailletii (Pers.) Fuckel 1870[1]. Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego[4]. Synonimy:
- Belonium Sacc. 1884
- Excipula Fr. 1823
- Hysteropeziza Rabenh. 1874
- Leptopeziza Rostr. 1888[5].
- Pyrenopeziza adenostylidis (Rehm) Gremmen 1958
- Pyrenopeziza brassicae B. Sutton & Rawl. 1979
- Pyrenopeziza ampelina (Pass.) Rehm 1892
- Pyrenopeziza arctii (W. Phillips) Nannf. 1932
- Pyrenopeziza arundinacea (DC.) Boud. 1907
- Pyrenopeziza atrata (Pers.) Fuckel 1870
- Pyrenopeziza benesuada (Tul.) Gremmen 1958
- Pyrenopeziza betulina (Alb. & Schwein.) Rauschert 1988
- Pyrenopeziza betulicola Fuckel 1870
- Pyrenopeziza chailletii (Pers.) Fuckel 1870
- Pyrenopeziza compressula Rehm 1892
- Pyrenopeziza dilutella (Fr.) Gminder 2016
- Pyrenopeziza ebuli (Fr.) Sacc. 1889
- Pyrenopeziza galii-veri (P. Karst.) Sacc. 1889
- Pyrenopeziza homogynes J. Schröt. 1893
- Pyrenopeziza karstenii Sacc. 1881
- Pyrenopeziza mercurialis (Fuckel) Boud. 1907
- Pyrenopeziza nigrella Fuckel 1875
- Pyrenopeziza petiolaris (Alb. & Schwein.) Nannf. 1932
- Pyrenopeziza plicata (Rehm) Rehm 1892
- Pyrenopeziza polymorpha Rehm 1892
- Pyrenopeziza pulveracea (Fuckel) Gremmen 1958
- Pyrenopeziza revincta (P. Karst.) Gremmen 1958
- Pyrenopeziza rubi (Fr.) Rehm 1878
- Pyrenopeziza solidaginis (P. Karst.) J. Schröt. 1893
Nazwy naukowe według Index Fungorum. Wykaz gatunków według M.A. Chmiel[2] i J. Marcinkowskiej[3]
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-01-23].
- 1 2 Maria Alicja Chmiel, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 105–108, ISBN 978-83-89648-46-4.
- 1 2 3 Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 122, ISBN 978-83-09-01048-7.
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2021-01-23].