Róża Ostrowska
| Data i miejsce urodzenia |
1 września 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 marca 1975 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
  | |
Róża Ostrowska (ur. 1 września 1926 w Wilnie, zm. 23 marca 1975 w Gdańsku) – polska pisarka, aktorka oraz scenarzystka teatralna[1].
Życiorys
Urodziła się w rodzinie Wiktora Piotrowicza, urzędnika państwowego[2], specjalisty ds. wyznaniowych, i Jadwigi z Wokulskich, nauczycielki, doktora filozofii. Po edukacji w szkole powszechnej i gimnazjum w Wilnie (częściowo na tajnych kompletach).
Od 1945 w Poznaniu, studiowała przez dwa semestry polonistykę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Po wyjściu za mąż za aktora Leszka Ostrowskiego (1920–1981) od 1948 mieszkała w Gdyni[1]. W latach 1950–1955 pracowała w gdańskiej rozgłośni Polskiego Radia na stanowisku redaktora[3], a następnie kierownika redakcji literackiej. W latach 1960–1962 była wiceprezesem Zarządu Oddziału Gdańskiego Związku Literatów Polskich[4]. Od 1962 mieszkała w Gdańsku–Wrzeszczu. W latach 1962–1969 piastowała stanowisko kierownika literackiego w Teatrze Wybrzeże. Publikowała artykuły w tygodniku „Ziemia i Morze” oraz, jako recenzent teatralny, w dwutygodniku „Pomorze” i „Dialog”.
W marcu 1968 wraz z Lechem Bądkowskim była autorką otwartego listu, w którym protestowała przeciw wydarzeniom marcowym, za co została zwolniona z teatru[5].
Zmarła w Gdańsku, pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu Srebrzysko (rejon IX, taras IV wojskowy-2-4)[6].
Publikacje
- Premiera, Iskry 1956
- Wyspa, Wyd. Morskie 1961[7]
- Bedeker kaszubski współautor Izabela Trojanowska, Wyd. Morskie 1962, 1974, 1978[8].
- Mój czas osobny (niedokończona książka wydana po śmierci autorki), @yd. Morskie 1977.
oraz
- Itka Fejgus, 1948 – opowiadania nagrodzone w konkursie radiowym[9]
W 2025 roku wydawnictwo słowo/obraz terytoria i Fundacja Terytoria Książki wznowiły teksty Róży Ostrowskiej w tomie Rybka Róża bunt. Książka obejmuje cztery teksty literackie pisarki: Itka Fejgus, Dziesięcioro przykazań siostry Imeldy, Wyspa i Mój czas osobny, a także posłowie profesorki Ewy Graczyk[10].
Odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (1965)[11][12]
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1964)
- Medal Stolema (1969)[13][14]
Źródło:[1].
Nagrody
- Nagroda przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku w dziedzinie literatury (1956)
- Doroczna Nagroda Miasta Gdyni w dziedzinie literatury (1961)[15]
- Nagroda na VI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za adaptację Komu bije dzwon Ernesta Hemingwaya (1964)[16]
- Nagroda przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni w dziedzinie literatury (1967)
- „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” za wybitne osiągnięcia artystyczne z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru (1965)[17]
- Wyróżnienie na XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za adaptację tekstu Tragedii o bogaczu i łazarzu wg Anonima Gdańskiego (1969)[18]
- Wyróżnienie w konkursie Ludowej Spółdzielni Wydawniczej (1975)[19]
Źródło:[1].
Upamiętnienie
Jej imieniem nazwano ulicę w Gdańsku-Wrzeszczu[1], a w Teatrze Wybrzeże znajduje się tablica pamiątkowa[13]. Tablica poświęcona jej pamięci znajduje się także w chacie kaszubskiej we Wdzydzach, gdzie mieszkała przez wiele lat w sezonie letnim. Do 2011 jej imię nosiła księgarnia w Gdańsku-Oliwie[20].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 OSTROWSKA RÓŻA – Encyklopedia Gdańska [online], www.gedanopedia.pl [dostęp 2021-01-15].
- ↑ Biobibliograficzny Słownik Pisarzy Pomorza Gdańskiego [online], spw.wbpg.org.pl [dostęp 2026-08-27].
- ↑ Róża Ostrowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Autorzy) [dostęp 2021-01-15].
- ↑ Związki twórcze, stowarzyszenia i placówki kulturalne - Związek Literatów Polskich (ZLP). „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 132, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-01].
- ↑ Róża Ostrowska. Bibliografia i trzy szkice o życiu i twórczości - Andrzej Fac (oprac.) [online] [dostęp 2021-01-15] (pol.).
- ↑ Róża Ostrowska. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2020-05-27].
- ↑ BiblioNETka – książka – Wyspa (Ostrowska Róża). [dostęp 2012-09-10].
- ↑ Trojanowska 1978 ↓.
- ↑ Nawet księżyc świecił dla Róży – e-teatr.pl.
- ↑ Rybka Róża bunt [online], słowo/obraz terytoria [dostęp 2026-01-21].
- ↑ Foto Zdarzenia. Różne. „Litery”. Nr 7 (43), s. 31, lipiec 1965. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-08].
- ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych w 1965 roku. Różne. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 3, s. 172, 1966. Gdynia: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-02].
- 1 2 Urodzona pierwszego września [online], Gdańsk Strefa Prestiżu, 11 września 2016 [dostęp 2021-01-15] (pol.).
- ↑ Medal Stolema [online], Klub Studencki "Pomorania", 16 marca 2017 [dostęp 2021-01-15] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-21] (pol.).
- ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1961 r.. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 187, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-01].
- ↑ Stanisław Dziadoń (oprac.). Kronika wydarzeń kulturalnych. Teatr. 1964 rok. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 2, s. 201, 1965. Gdynia: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-01].
- ↑ Foto Zdarzenia. „Litery”. nr 5 (41), s. 31, maj 1965. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-04].
- ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1969. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 5, s. 165, 1970. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-03].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 276, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-16].
- ↑ Pożegnanie zalanej księgarni [online], Stara Oliwa, 31 grudnia 2011 [dostęp 2025-10-10].
Bibliografia
- Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1978.
Linki zewnętrzne
- Róża Ostrowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Autorzy) [dostęp 2021-04-09].
- OSTROWSKA RÓŻA w Gedanopedii