Raisa Achmatowa
| Imię i nazwisko |
Raisa Sołtamuradowna Achmatowa |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
13 grudnia 1928 |
| Data śmierci |
29 stycznia 1992 |
| Narodowość | |
| Język | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Gatunek | |
| Odznaczenia | |
Raisa Achmatowa (ros. Раиса Солтамурадовна Ахматова, ur. 13 grudnia 1928 w Groznym[1], zm. 29 stycznia 1992[2]) – radziecka i czeczeńska poetka.
Życiorys
Pochodziła z rodziny robotniczej[1]. Ukończyła szkołę pedagogiczną w Groznym w 1943 roku[2]. Została deportowana wraz z rodziną do Azji Środkowej w 1944 roku[3]. Pracowała jako nauczycielka w Kazachstanie w latach 1946–1956[2], pracowała tamże w kolektywie[3]. Zajmowała się następnie dziennikarstwem[2]. Od 1958 roku studiowała w Instytucie Literacki imienia A.M. Gorkiego w Gorkim[2].
Należała do Związku Pisarzy ZSRR od 1959 roku, przewodniczyła Związkowi Pisarzy Czeczeńskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej[2]. Angażowała się znacznie w życie publiczne[2], dużo podróżowała w latach 70. i 90. XX wieku w ramach delegacji[4]. Była aktywną członkinią Radzieckiego Komitetu Obrony Pokoju w okresie zimnej wojny[3].
Nagrody i odznaczenia
- Order „Znak Honoru”[2]
- Order Przyjaźni Narodów[2]
- tytuł: Narodnaja poetiessa Czeczeno-Inguszetii[1]
Twórczość
Pisała w języku czeczeńskim i rosyjskim[1]. Publikowała od 1957 roku[1], pierwsza jej książka ukazała się w 1958 roku[2]. Wydała około 30 zbiorów poezji[2][4]. Tworzyła poezję liryczną[5], posługiwała się skoncentrowaną formą, włączała do swoich tekstów przekaz ideologiczny i dydaktyczny[6]. Poruszała w swej twórczości przemianę duchowości kobiet z gór, niegdyś skrępowanych szariatem i adatami, a także ukazywała wątki miłosne, rodzinne czy przyjaźń[1]. Była jedną z pierwszych czeczeńskich poetek, w której twórczości pojawiły się wątki kobiecej cielesności[7]. Jej utwory znalazły się antologii światowej poezji Voix de Femmes francuskiego wydawnictwa Turquoise, razem z Czeczenką Łułą Żumałajewą[5]. Jej utwory wydawano na Białorusi, w Czechosłowacji, Hiszpanii, Indiach, Niemczech, Ukrainie, Wielkiej Brytanii[2].
Wybrane publikacje
- Chomie riespublika (czecz. Хьоме республика[3], 1958, po czeczeńsku)[1]
- Biej mnie, wietier, w lico (ros. Бей мне, ветер, в лицо, 1959, po rosyjsku)[1]
- Idu k tiebie (ros. Иду к тебе, 1960, po rosyjsku)[1]
- Trudnaja lubow´ (ros. Трудная любовь, 1963, po rosyjsku)[1]
- Otkrowienije (ros. Откровение, 1964, po rosyjsku)[1]
- Łunnoj tropoju (ros. Лунной тропою, 1968)[8]
- Izbrannaja lirika (ros. Избранная лирика, 1970)[8]
- Bud´tie sczatliwy (ros. Будьте счатливы, 1972)[8]
- Dobrota (ros. Доброта, 1973)[8]
- Miednyj listopad (ros. Медный листопад, 1974)[8]
- Pojuszczaja czinara (ros. Поющая чинара, 1976)[8]
- Pieriewał (ros. Перевал, 1977)[8]
- Ożydanije (ros. Ожидание, 1988)[8]
- Wdochnowienije (ros. Вдохновение, 1989)[8]
- Kraj lubwi (ros. Край любви, 2009)[8]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 М.Д. Чентиева, Ахматова Раиса Солтамурадовна, [w:] Большая советская энциклопедия, 1979 (ros.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Чеченская поэтесса Раиса Ахматова [online], www.grozny-inform.ru [dostęp 2026-04-30] (ros.).
- 1 2 3 4 ЖЗЛ. Раиса Ахматова [online], ИА Чеченинфо [dostęp 2026-04-30] (ros.).
- 1 2 Раиса Ахматова. Жизнь и творчество народной поэтессы.. Обсуждение на LiveInternet – Российский Сервис Онлайн-Дневников [online], www.liveinternet.ru [dostęp 2026-04-30].
- 1 2 Имена чеченских поэтесс Раисы Ахматовой и Лулы Куни вошли в Антологию Всемирной женской поэзии [online], Grozny Inform, 23 listopada 2012 [dostęp 2026-04-30] (ros.).
- ↑ З.А. Багаев, М.В. Исмаилова, Лирическая героиня Раисы Ахматовой, „Изве-стия Дагестанского государственного педагогического университета. Общественные и гуманитарные науки.”, 11 (2), s. 23 [dostęp 2026-04-30] (ros.).
- ↑ Lidiya Dovletkireeva, Zukhura Kuchukova, Liana Berberova, Kazim Bauayev, Lialiutsa Utizheva, Dynamics Of Caucasian Gender Culture, „European Proceedings of Social and Behavioural Sciences”, Social and Cultural Transformations in the Context of Modern Globalism, 2019, Abstract, DOI: 10.15405/epsbs.2019.12.04.101, ISSN 2357-1330 [dostęp 2026-04-30] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 АХМАТОВА РАИСА (1928 – 1992) [online], chechnyatoday.com, 16 maja 2013 [dostęp 2026-04-30] (czecz.).