Rajmund Bergel
 | |
 kapitan piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
12 sierpnia 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
2 sierpnia 1937 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
od 1914 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
nauczyciel, literat |
| Odznaczenia | |
     | |
Rajmund Michał Bergel (ur. 12 sierpnia 1894 w Jordanowie[1], zm. 2 sierpnia 1937 w Myślenicach) – polski poeta, krytyk literacki, dramaturg, kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się jako syn sędziego Andrzeja i Marii z Płatkowskich[1][2]. Ukończył gimnazjum w Tarnowie[1]. Wydawał pismo „Kujmy Broń”[1]. Był działaczem „Promienistych” – młodzieżowej organizacji niepodległościowej. Wraz z ojcem – Andrzejem – w latach 1912–1913 na terenie Tarnowa zakładał oddziały Związku Strzeleckiego[3]. Studiował polonistykę i historię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przerwał studia wstępując do wojska.
Od 1914 pełnił służbę w 2 pułku piechoty Legionów[1]. Przeszedł z pułkiem przez front austriacko-rosyjski pod Rarańczą,. Uczestniczył 11 maja 1918 w bitwie pod Kaniowem, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej[1]. Podczas pobytu w obozach jenieckich w Brześciu i Güstrow nabawił się choroby płuc[3].
Po wojnie pełnił służbę w Wojsku Polskim[1]. Został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 849. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1923 pełnił służbę w 67 pułku piechoty w Brodnicy będąc jednocześnie „odkomenderowany” na Uniwersytet Jagielloński, na którym kontynuował studia[4]. W 1924 był już oficerem rezerwy 67 pp[5]. Z czynnej służby wojskowej został zwolniony ze względu na stan zdrowia.
Ukończył przerwane studia, objął posadę nauczyciela w Państwowym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach, gdzie uczył języka polskiego[6] i pracował przez dziesięć lat do 1 grudnia 1933.
Był twórcą postromantycznych wierszy na temat walki legionistów („Tułaczym szlakiem”), pisał również dramaty, prace historyczne i z zakresu krytyki literackiej. Był autorem słów do utworu „Piechur”.
Jego żoną była od 1923 Paulina, z domu Zielińska[1].
Został pochowany na cmentarzu przy kościele św. Jakuba na Stradomiu.
Jego imieniem nazwano ulicę w Myślenicach oraz pracownię nr 20 w I Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7020 – 17 maja 1922[7][8][2]
- Krzyż Niepodległości – 9 stycznia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[9][3]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[3]
- Odznaka pamiątkowa Związku Kaniowczyków „Krzyż Kaniowski”
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 37.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Rocznik oficerski 1934 s. 317, 412.
- ↑ Rocznik oficerski 1924 s. 282, 418.
- ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 108.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 65.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 2-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (26 (305)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 25 czerwca 1922, s. 15 [dostęp 2025-10-27], Cytat: kpt. Bergiel Rajmund.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 12, poz. 16 (ISAP), jako Rajmund Bergiel.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Roczniki oficerskie 1923, 1924.
- Eligiusz Tomkowski: Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. T. T. II (1914-1921) Cz. 2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej, 1993, s. 18. ISBN 83-900510-0-1.
- Bergel (Bergiel) Rajmund Michał. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 76 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-23].
Linki zewnętrzne
- Bergel Rajmund, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2012-01-22].
- Głos 24. Rajmund Bergel postać wyjątkowa. Ostatni dostęp: 2012-01
- Utwory Rajmunda Bergela w serwisie Polona.pl