Rasztrakutowie

Rasztrakutowie – dynastia rządząca południowymi Indiami od VIII do X wieku n.e.

Historia

Początkowo posłuszni innej indyjskiej dynastii, Ćalukja, Rasztrakutowie (Rasztrakuta znaczy w języku kannada "głowa regionu"[1]), rządzący regionem na północy Dekanu, zdobyli władzę w wyniku wojny domowej pod dowództwem Dantidurgi i Kriszny I w 757 r., by stworzyć i skonsolidować własne imperium z licznymi satelickimi królestwami[2]. W czasach ich następców zaś, takich jak Dhruwa i Gowinda III, dynastia brała udział w zwycięskich rajdach na północno-indyjskie miasto Kannauj przeciw tamtejszym imperiom Pala i Pratihara, między innymi w celu zbierania wody z świętej rzeki Ganges[3.1], oraz o podporządkowanie Tamil Nadu w walkach z dynastiami Pallawa, Pandja i Ćola za Kryszny III w połowie X wieku[4]. Rasztrakutowie znani byli też ze sponsorowania działalności dźinistów w teologii, matematyce i sztuce. Należały do nich dzieła w sanskrycie oraz rodzimym języku dynastii kannada, który po raz pierwszy trafił na dwory królewskie Karnataki. Do postaci tworzących w czasach imperium wlicza się wiele wybitnych postaci włącznie z matematykiem Mahiwiraczarją, filozofami Akalanka, Dźinaseną i literatą-władcą imperium Amoghwarszą I, nazywanym Asioką południa Indii[5]. Jednocześnie tolerowano jednak, a nawet sponsorowano działalność hinduistów i buddystów. W architekturze Rasztrakutowie zasłużyli się jako inicjatorzy wykutego w skale kompleksu Kailasa w Ellorze oraz budowy świątyń Shravanabelagola i Pattadakal. Imperium zostało przez podróżującego po Indiach muzułmańskiego kronikarza-kupca Sulajmana jako jedno z czterech najpotężniejszych państw świata, razem z kalifatem bagdadzkim, Chinami oraz Bizancjum[3.2]. Sukcesy kulturowe i w polityce zewnętrznej nie dały jednak dynastii szans na przetrwanie, Rasztrakutowie upadli bowiem w wyniku wojny domowej przeciwko jednej z gałęzi dynastii Ćalukja ze stolicą w Kaljani, upadając pod koniec X wieku, dzieląc los swych poprzedników[6].

Przypisy

  1. ↑ Keay J., India. A history, 2010, s.190 (ang.).
  2. ↑ Jan Kieniewicz, Historia Indii, Wrocław 2003, s. 164 (pol.).
  3. John Keay, India. A history, Londyn 2010 (ang.).
    1. ↑ S. s.192-201.
    2. ↑ S. s.187-190.
  4. ↑ Kieniewicz Jan, Historia Indii, Wrocław 2003, s. 165, 175 (pol.).
  5. ↑ Piotr Balcerowicz, Dżinizm i filozofia dżinistyczna, z Filozofia Wschodu pod. red. Beaty Szymańskiej, Kraków 2001, s.165 (pol.).
  6. ↑ Kieniewicz J., Historia Indii, Wrocław 2003, s. 165 (pol.).

Bibliografia

  • Jan Kieniewicz: Historia Indii, III Wydanie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław, 2003, ISBM 83-04-04642-3
  • John Keay: India. A history, Harper Press, Londyn, 2010, ISBM 978-0-00-730775-3
  • Dżinizm i filozofia dżinistyczna, Piotr Balcerowicz, z Filozofia Wschodu pod. red. Beaty Szymańskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001, ISBM 987-83-223-1487-5
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.