Ratusz w Corku
![]() Ratusz w Corku (2009) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
Anglesea Street[2] |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt |
Alfred Jones, |
| Inwestor |
Cork Corporation |
| Kondygnacje |
3 |
| Rozpoczęcie budowy |
1932 |
| Ukończenie budowy |
1936 |
| Właściciel |
Cork City Council |
Położenie na mapie Irlandii ![]() | |
Ratusz w Corku (ang. Cork City Hall, irl. Halla na Cathrach i gCorcaigh) – zabytkowy[1] budynek użyteczności publicznej wzniesiony w latach 30. XX wieku, znajdujący się w mieście Cork w południowej Irlandii, będący siedzibą rady miasta Cork (Cork City Council).
Historia

Budynek ratusza w mieście Cork wybudowany został w miejscu starej siedziby władz miasta, wzniesionej w 1. połowie XIX wieku, która początkowo pełniła funkcję giełdy zbożowej[3]. Zaprojektował ją Henry Hill, a prace budowlane wykonał Thomas Deane. Budynek znajdował się na południowym brzegu rzeki Lee, u zbiegu Anglesea Street i Albert Quay[1][4]. W 1843 roku powstała główna, zwrócona w stronę nabrzeża fasada budynku[3].
W 1852 i 1883 roku budynek giełdy zbożowej mieścił wystawy przemysłowe Cork Exhibition, na potrzeby których wzniesiono dodatkowe zabudowania, które zaprojektował miejski architekt John Benson[3][4]. Po sukcesie wystawy z 1883 roku władze miasta odkupiły w 1889 roku budynek za kwotę 10 tys. funtów. Około 1903 roku obiekt stał się budynkiem użyteczności publicznej i siedzibą rady miasta Cork (Cork Corporation, współcześnie Cork City Council)[4].
Stary ratusz w Corku doszczętnie spłonął w pożarze miasta wznieconym w nocy z 11 na 12 grudnia 1920 przez bojowników z organizacji Black and Tans w odwecie za ataki republikanów[3][4].
Kamień węgielny pod budowę nowego ratusza wmurował 9 lipca 1932 roku przewodniczący Rady Wykonawczej Wolnego Państwa Irlandzkiego, Éamon de Valera. Obiekt zaprojektowali dublińscy architekci Alfred Jones i Stephen Kelly[5][2], a wybudowała go firma Sisk & Co z Corku[6]. W marcu 1935 roku do nowego budynku przeniosła się część wydziałów magistratu, zaś 24 kwietnia 1935 roku po raz pierwszy obradowała w nim rada miasta. Ratusz oficjalnie oddano do użytku 8 września 1936 roku, a w jego otwarciu udział brał m.in. de Valera[5][2].
W 1985 roku przed ratuszem ustawiono kamień upamiętniający 800-lecie założenia miasta[7]. W sierpniu 1993 roku budynek wpisano do irlandzkiego rejestru zabytków (ang. National Inventory of Architectural Heritage, NIAH) – nr rej. 20508003[1]. W latach 2004–2007 trwała rozbudowa obiektu, w ramach której od strony południowej dobudowano nowoczesny budynek z dodatkową powierzchnią biurową liczącą 9200 m² oraz parkingiem wielopoziomowym na 140 samochodów[8].
Charakterystyka

Ratusz w Corku jest monumentalną budowlą wzniesioną w stylu klasycystycznym, znajdującą się w samym centrum miasta[9], na nabrzeżu rzeki Lee. Działka, na której znajduje się budynek ograniczona jest ulicami: Anglesea Street od zachodu, Albert Quay od północy i Eglinton Street od wschodu[1].
Budynek ma trzy kondygnacje, a jego elewacje wykonane są z ciosanego wapienia pochodzącego z kamieniołomu na wyspie Little Island[1][5]. Każda z elewacji posiada ryzalit[1]. Główną fasadę zdobi sześć kolumn toskańskich[9] ujętych w anty i zwieńczonych belkowaniem[1]. Pośrodku znajduje się wieża zegarowa kryta miedzianą kopułą[1][9]. W zamyśle twórców budynek ma harmonijnie komponować się z XVIII- i XIX-wieczną architekturą miasta, wzniesioną głównie w tzw. stylu georgiańskim[2].
Główne wejście do ratusza znajduje się od strony Albert Quay[1]. Przez marmurowy przedsionek wchodzi się głównej klatki schodowej[2] ze schodami z marmuru Connemara[9]. Wewnątrz budynku znajdują się dzieła rzeźbiarza Séamusa Murphy’ego, m.in. popiersia burmistrzów miasta (Lord Mayor of Cork), Terence’a MacSwineya i Tomása Mac Curtaina oraz profil prezydenta USA, Johna F. Kennedy’ego, który odwiedził Cork w 1963 roku[2].
Budynek jest siedzibą władz i administracji miasta, odbywają się w nim też wystawy oraz koncerty w mieszczącej się wewnątrz sali koncertowej[8]. Obiekt jest udostępniany zwiedzającym[9][5].
Galeria
Uczestnicy uroczystego otwarcia ratusza (1936)
Inskrypcja na elewacji upamiętniająca twórców budynku (2021)
Ratusz w Corku nocą (2017)
Ratusz w Corku od frontu, po lewej widoczny wysokościowiec The Elysian (2019)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 City Hall, Anglesea Street, Cork City [online], National Built Heritage Service [dostęp 2025-11-09] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 City Hall [online], www.corkcity.ie [dostęp 2025-11-09] (ang.).
- 1 2 3 4 Paul Clerkin, 1883 – City Hall, Albert Quay, Cork [online], Archiseek.com, 12 czerwca 2013 [dostęp 2025-11-09] (ang.).
- 1 2 3 4 Mary Lantry. The arms of the city of Cork. „Journal of the Cork Historical and Archaeological Society”. 113, s. 101–113, 2008. Cork Historical and Archaeological Society. ISSN 0010-8731. (ang.).
- 1 2 3 4 City Hall [online], www.askaboutireland.ie [dostęp 2025-11-09] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-15].
- ↑ Cork City Hall, Anglesea Street [online], www.corkcity.ie [dostęp 2025-11-09] (ang.).
- ↑ Amy Nolan, Celebrating good times: A look back at some of Cork’s finest hours [online], echolive.ie, 28 marca 2020 [dostęp 2025-11-10] (ang.).
- 1 2 Paul Clerkin, 2007 – Cork City Council Civic Offices [online], Archiseek.com, 3 lutego 2011 [dostęp 2025-11-10] (ang.).
- 1 2 3 4 5 City Hall Cork [online], Discover Ireland [dostęp 2025-11-10] (ang.).

