Receptor 5-HT3
Receptor 5-HT3, receptor serotoninowy 3 – receptor jonotropowy składający się z pięciu jednostek, kodowanych u człowieka genem 5HTR3A, należący do rodziny receptorów serotoninowych.
Funkcja
Receptor jonotropowy 5-HT3 należy do rodziny receptorów „Cys-loop”, do której należą zbliżone do niego budową receptor nikotynowy, glicynowy i GABAA. Gen HTR3A w locus 11q23.1-q23.2 koduje białko podjednostki receptora jonotropowego dla serotoniny (5-hydroksytryptaminy). Funkcjonalny receptor jest homopentamerem, złożonym z pięciu identycznych podjednostek 5-HT3A lub heteropentamerem, składającym się z 5-HT3A i podjednostek innego typu (5-HT3B, 5-HT3B, 5-HT3D albo 5-HT3E).
Rozmieszczenie
Receptor 5-HT3 występuje w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Wydaje się, że postsynaptyczne receptory 5-HT3 pośredniczą w szybkim pobudzeniu interneuronów w korze nowej, ciele migdałowatym i hipokampie. Presynaptyczne receptory 5-HT3 mogą modulować uwalnianie innych neuroprzekaźników.
Znaczenie w farmakologii
Antagonisty receptora 5-HT3, tzw. setrony (ondansetron, granisetron i inne) znajdują zastosowanie w medycynie jako leki przeciwwymiotne. Niektóre z nich stosowane są również w zespole jelita drażliwego[1]. Działanie na receptor 5-HT3 wykazują też niektóre leki prokinetyczne. Leki przeciwdepresyjne wykazujące antagonizm 5-HT3 to mirtazapina, mianseryna i nowszy lek o modulującym wpływie na przekaźnictwo serotoninergiczne – wortioksetyna.
Agonisty
- alfa-metylotryptamina
- bufotenina
- chlorofenylobiguanid
- etanol
- ibogaina
- fenylbiguanid
- chipazina
- RS-56812
- SR-57227
- wareniklina[2]
- YM-31636
Antagonisty
- alosetron
- AS-81
- granisetron
- ondansetron
- tropisetron
- batanopryd
- metoklopramid
- renzapryd
- zakopryd
- mianseryna
- mirtazapina
- klozapina
- kwetiapina
- olanzapina
- lamotrygina
- memantyna
- mentol[3]
- wortioksetyna
Modulatory allosteryczne
- Pozytywne
- 5-chloroindol[4]
Genetyka
Odkryto wiele polimorfizmów pojedynczego nukleotydu w ludzkim genie HTR3A. Stwierdzono zależność między wariantem C178T w UTR genu a zachorowaniem na zaburzenie afektywne dwubiegunowe[5].
Przypisy
- ↑ Andrew J. Thompson, Sarah C.R. Lummis, The 5-HT3 receptor as a therapeutic target, „Expert Opinion on Therapeutic Targets”, 11 (4), 2007, s. 527–540, DOI: 10.1517/14728222.11.4.527, PMID: 17373882, PMCID: PMC1994432 [dostęp 2026-06-23] (ang.).
- ↑ Yann S. Mineur, Marina R. Picciotto, Nicotine receptors and depression: revisiting and revising the cholinergic hypothesis, „Trends in Pharmacological Sciences”, 31 (12), 2010, s. 580–586, DOI: 10.1016/j.tips.2010.09.004, PMID: 20965579, PMCID: PMC2991594 [dostęp 2026-06-23] (ang.).
- ↑ Abrar Ashoor i inni, Menthol Inhibits 5-HT3 Receptor–Mediated Currents, „The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 347 (2), 2013, s. 398–409, DOI: 10.1124/jpet.113.203976, PMID: 23965380 [dostęp 2026-06-23] (ang.).
- ↑ Amy S. Newman i inni, 5‐Chloroindole: a potent allosteric modulator of the 5‐HT3 receptor, „British Journal of Pharmacology”, 169 (6), 2013, s. 1228–1238, DOI: 10.1111/bph.12213, PMID: 23594147, PMCID: PMC3831704 [dostęp 2026-06-23] (ang.).
- ↑ B. Niesler i inni, Association between the 5' UTR variant C178T of the serotonin receptor gene HTR3A and bipolar affective disorder, „Pharmacogenetics”, 11 (6), 2001, s. 471–475, DOI: 10.1097/00008571-200108000-00002, PMID: 11505217 [dostęp 2026-06-23] (ang.).
Linki zewnętrzne
- N.M. Barnes et al.: 5-HT3A - 5-HT3 receptors. IUPHAR/BPS Guide to PHARMACOLOGY. [dostęp 2016-09-01].