Relictithismia kimotsukiensis

*Relictithismia kimotsukiensis*
	; Relictithismia kimotsukiensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	pochrzynowce
Rodzina	Thismiaceae
Rodzaj	Relictithismia
Gatunek	Relictithismia kimotsukiensis
	Nazwa systematyczna
	Relictithismia kimotsukiensis Suetsugu, Yas.Nakam. & Tagane; J. Pl. Res. 137: 419 (2024)

Relictithismia kimotsukiensis Suetsugu, Yas.Nakam. & Tagane – gatunek bezzieleniowej, myko-heterotroficznej rośliny z monotypowego rodzaju Relictithismia Suetsugu & Tagane z rodziny Thismiaceae^[2], występujący endemicznie w prefekturze Kagoshima na japońskiej wyspie Kiusiu^[3]^[4].

Nazwa rodzajowa pochodzi od połączenia łacińskiego słowa „relictus” („pozostawiony w tyle”), oraz nazwy rodzajowej Thismia. Epitet gatunkowy kimotsukiensis odnosi się do lokalizacji typowej gatunku, czyli góry Kimotsuki^[4]

Morfologia

Korzenie: Korzenie kępkowe, promieniście odchodzące od nasady pędu, długości 5,3–20,0 mm i średnicy 1,3–2,2 mm, jasnobrązowe, tworzące bulwy^[4].

Pęd: Podziemny, kłączowaty, biały, prosty, wzniesiony, długości 5–16 mm w okresie kwitnienia, wydłużający się w fazie owocowania^[4].

Liście: Łuskowate, białe, skrętoległe, od 8 do 11 na roślinę, przylegające do pędu, jajowatotrójkątne do wąsko jajowatopodługowatych, o wymiarach 1,5–7,8×1,3–3,8 mm^[4].

Kwiaty: Pojedyncze, promieniste, wyrastające wierzchołkowo na pędzie. Przysadki 3(–4) w jednym okółku, nierównej wielkości, wzniesione, podtrzymujące kwiat, jajowato-trójkątne do jajowato-podługowatych, białe, tępe. Okwiat biały, sześciolistkowy, u nasady zrośnięty, tworzący rurkę o długości 10,5–12 mm i średnicy 6,2–7 mm, gęsto owłosioną w dolnych 2/3, z pierścieniem na wysokości 1,9–2,1 mm poniżej okrągłego otworu wylotowego o średnicy 3,4–4,8 mm. Łatki równe, nitkowate do lancetowatych, długości 9–12 mm, lekko zakrzywione wierzchołkowo, u nasady z guzowatym skupiskiem okrągłych komórek na powierzchni doosiowej. Sześć pręcików wolnych, zwisających z pierścienia, wygiętych do wewnątrz i dotykających znamienia. Nitki pręcików lekko spłaszczone, długości 0,6–1,0 mm, rzadko pokryte długimi włoskami. Pylniki rozdzielone, podługowate, 1,0–1,3 mm długości, pękające wzdłużnie. Zalążnia kulistawa, zagłębiona, długości 3,0–3,8 mm, średnicy 3,5–4,6 mm, 1-komorowa. Szyjka słupka cylindryczna, 0,3–0,5 mm długości. Znamię stożkowate, trójżebrowane, gęsto pokryte włoskami, wierzchołkowo trójklapowane^[4].

Owoce: Niedojrzałe owoce lekko zagłębione, kulistawe, długości 5,6–5,8 mm, średnicy 6,1–6,6 mm. Nasion nie opisano^[4].

Ekologia

Gatunek występuje we wtórnym, wiecznie zielonym lesie liściastym zdominowanym między innymi przez Ilex integra, Dendropanax trifidus, Daphniphyllum makropodum, Callicarpa japonica, Cinnamomum yabunikkei i Machilus japonicus^[4].

Systematyka

Według APW (aktualizowany system APG IV z 2016) rodzaj należy do rodziny Thismiaceae, w rzędzie pochrzynowców (Dioscoreales)^[2].

Zagrożenie

Uznany przez swoich odkrywców za gatunek krytycznie zagrożony, zgodnie z kryteriami IUCN. Znany z jednej lokalizacji i populacji liczącej 5 osobników^[4].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-08-17] (ang.).
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-17]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kenji Suetsugu, Yasunori Nakamura, Takafumi Nakano, Shuichiro Tagane. Relictithismia kimotsukiensis, a new genus and species of Thismiaceae from southern Japan with discussions on its phylogenetic relationship. „Journal of Plant Research”. 137 (3), s. 411–422, 2024-05. DOI: 10.1007/s10265-024-01532-5.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-08-17] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-17]. (ang.).

[opis-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kenji Suetsugu, Yasunori Nakamura, Takafumi Nakano, Shuichiro Tagane. Relictithismia kimotsukiensis, a new genus and species of Thismiaceae from southern Japan with discussions on its phylogenetic relationship. „Journal of Plant Research”. 137 (3), s. 411–422, 2024-05. DOI: 10.1007/s10265-024-01532-5.

[1]

[2]

[3]

[4]