Rezerwat przyrody Jata

Jata
Ilustracja
Droga leśna w rezerwacie Jata
rezerwat leśny
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Mezoregion

Nizina Południowopodlaska (318.9)

Data utworzenia

1933-03-21

Akt prawny

M.P. z 1952 r. Nr 69, poz. 1049 (ISAP)

Powierzchnia

1116,94 ha

Położenie na mapie gminy wiejskiej Łuków
Mapa konturowa gminy wiejskiej Łuków, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Jata”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Jata”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Jata”
Położenie na mapie powiatu łukowskiego
Mapa konturowa powiatu łukowskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Jata”
Ziemia51°58′00″N 22°13′39″E/51,966667 22,227500
Rezerwat ścisły Jata – proces rozkładu drzewostanu – powalona sosna pokryta dywanem mchów.
Ols przy granicy rezerwatu Jata
Samiec jaszczurki zwinki na terenie rezerwatu Jata

Rezerwat przyrody Jata – leśny rezerwat przyrody znajdujący się na terenie gminy Łuków w województwie lubelskim[1]; na północno-zachodnim skraju Równiny Łukowskiej, w Lasach Łukowskich, które od 2008 r. są jednym z obszarów siedliskowych sieci Natura 2000[2].

Przedmiotem ochrony (według aktu powołującego) jest zachowanie wielogatunkowego lasu o charakterze naturalnym z udziałem jodły, występującej tu na północno-wschodniej granicy swego zasięgu.

Zachodnia część rezerwatu (przylegająca do drogi Żdżary – Domanice przez Jagodne), o powierzchni 337,42 ha, objęta jest ochroną ścisłą, pozostała część, o powierzchni 779,52 ha, to rezerwat częściowy.

Z bagien na terenie rezerwatu wypływają rzeki Krzna Północna i Krzna Południowa.

Flora

Drzewostany rezerwatu tworzą jodła, jawor, dąb, świerk, sosna oraz mniej licznie lipa, klon, wiąz, olsza i jesion. Znaczna część tego drzewostanu to ponad 100-letni starodrzew.

W warstwie runa rezerwatu występują gatunki rzadkie i objęte ochroną lub charakterystyczne dla innych stref geograficznych i klimatycznych. Występujące tu gatunki objęte ochroną, to: widłak jałowcowaty, widłak goździsty, wawrzynek wilczełyko, orlik pospolity, bluszcz pospolity, lilia złotogłów, bagno zwyczajne, podkolan biały, a objęte ochroną częściową to m.in. kruszyna pospolita, kalina koralowa, kopytnik pospolity, przytulia wonna, porzeczka czarna.

Fauna

Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie między innymi gatunków –

Turystyka

Miejsca pamięci

W granicach rezerwatu znajdują się pomniki upamiętniające wydarzenia historyczne związane z walką wyzwoleńczą na tym terenie:

Trasy turystyczne

Przez teren rezerwatu biegną:

Historia ochrony przyrody

  • W 1929 r. na łamach „Ochrony Przyrody” Władysław Szafer opublikował projekt rezerwatu[3].
  • W 1930 r. decyzją Dyrekcji Lasów Państwowych w Siedlcach zatwierdzoną przez Ministerstwo Rolnictwa ustanowiono (na powierzchni ponad 300 ha) rezerwat w celu ochrony jodły[4].
  • Zarządzenie Naczelnej Dyrekcji Lasów Państwowych Nr U/2015/3 z dnia 21 marca 1933 roku potwierdziło ustanowienie rezerwatu.
  • Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 4 sierpnia 1952 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1952 r. Nr 69, poz. 1049 (ISAP)) ustanowiło rezerwat na obszarze 335,21 ha zgodnie z nową ustawą z 7 kwietnia 1949.
  • Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 maja 1984 zmieniające zarządzenia w sprawie uznania za rezerwaty przyrody (M.P. z 1984 r. Nr 15, poz. 107 (ISAP) §1) rozszerzyło obszar rezerwatu do 1116,96 ha i wprowadziło podział na rezerwat ścisły i częściowy.
  • Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 kwietnia 2023 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Jata (PLH060108) (Dz. U. z 2023 r. poz. 925) wyznaczyło obszar wchodzący w skład Sieci Natura 2000 pokrywający się z rezerwatem (choć o nieznacznie większej powierzchni- 1188,34 ha).

Przypisy

  1. ↑ Rezerwat przyrody: Jata, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2010-08-24].
  2. ↑ Obszar Natura 2000: Lasy Łukowskie, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2025-04-12].
  3. ↑ Władysław Szafer. Projekt rezerwatu dla ochrony kresowej jodły pod Łukowem. „Ochrona Przyrody”. 9, 1929. Kraków: Państwowa Rada Ochrony Przyrody.
  4. ↑ Maciej Zajączkowski. Ochrona przyrody w Polsce w r. 1930. „Las Polski”. 11 (3), s. 100-101, 1931. Warszawa: Związek Zawodowy Leśników w Rzeczypospolitej Polskiej.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.