Rhampholeon

	Rhampholeon
	Günther, 1874
	; Rhampholeon temporalis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Iguania
Rodzina	kameleonowate
Rodzaj	Rhampholeon
	Typ nomenklatoryczny
	Chamaeleo spectrum Buchholz, 1874
Synonimy
	Bicuspis Loveridge, 1956; Rhinodigitum Matthee, Tilbury & Townsend, 2004;
	Bicuspis Loveridge, 1956; Rhinodigitum Matthee, Tilbury & Townsend, 2004;
Gatunki
	30 gatunków – zobacz opis w tekście
	30 gatunków – zobacz opis w tekście

Rhampholeon – rodzaj jaszczurek z rodziny kameleonowatych (Chamaeleonidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce Środkowej i Wschodniej^[4]^[5].

Charakterystyka

Osiągają do 10 cm długości. Prowadzą naziemny tryb życia.

Systematyka

Etymologia

Rhampholeon: gr. ῥαμφος rhamphos „dziób, zakrzywiony dziób”^[6]; λεων leōn, λεοντος leontos „lew” (rdzeń -leon używany jest w wielu nazwach rodzajowych kameleonów)^[7]^[8].
Bicuspis: łac. bi- „dwu-”, od bis „podwójny”^[9]; cuspis „punkt”^[10]. Gatunek typowy: Rhampholeon marshalli Boulenger, 1906.
Rhinodigitum: gr. ῥις rhis, ῥινος rhinos „nos, pysk”^[11]; łac. digitus „palec”^[12]. Gatunek typowy: Rhampholeon platyceps Günther, 1893.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[4]:

Rhampholeon acuminatus Mariaux & Tilbury, 2006
Rhampholeon beraduccii Mariaux & Tilbury, 2006
Rhampholeon bombayi Hughes, Dehling, Menegon, Kusamba & Greenbaum, 2024
Rhampholeon boulengeri Steindachner, 1911
Rhampholeon bruessoworum Branch, Bayliss & Tolley, 2014
Rhampholeon chapmanorum Tilbury, 1992
Rhampholeon colemani Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022
Rhampholeon gorongosae Broadley, 1971
Rhampholeon hattinghi Tilbury & Tolley, 2015
Rhampholeon marshalli Boulenger, 1906
Rhampholeon maspictus Branch, Bayliss & Tolley, 2014
Rhampholeon monteslunae Hughes, Behangana, Tilbury, Dehling, Kusamba & Greenbaum, 2024
Rhampholeon moyeri Menegon, Salvidio & Tilbury, 2002
Rhampholeon msitugrabensis Hughes, Kusamba, Menegon & Greenbaum, 2024
Rhampholeon nalubaale Hughes, Behangana, Lukwago, Kusamba & Greenbaum, 2024
Rhampholeon nchisiensis (Loveridge, 1953)
Rhampholeon nebulauctor Branch, Bayliss & Tolley, 2014
Rhampholeon nicolai Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022
Rhampholeon platyceps Günther, 1893
Rhampholeon plumptrei Hughes, Behangana, Tilbury, Menegon, Kusamba, & Greenbaum, 2024
Rhampholeon princeeai Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022
Rhampholeon rubeho Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022
Rhampholeon sabini Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022
Rhampholeon spectrum (Buchholz, 1874) – kameleon liściowaty^[13]
Rhampholeon spinosus (Matschie, 1892)
Rhampholeon temporalis (Matschie, 1892)
Rhampholeon tilburyi Branch, Bayliss & Tolley, 2014
Rhampholeon uluguruensis Tilbury & Emmrich, 1996
Rhampholeon viridis Mariaux & Tilbury, 2006
Rhampholeon waynelotteri Menegon, Lyakurwa, Loader & Tolley, 2022

Przypisy

↑ A.Ch.L.G. Günther. Descriptions of some new or imperfectly known Species of Reptiles from the Camaroon Mountains. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 42, s. 443, 444, 1874. (ang.).
↑ A. Loveridge. A new subgenus of Chamaeleo from Rhodesia and new race of Mabuya from Kenya Colony. „Breviora”. 59, s. 2, 1956. (ang.).
↑ C. Matthee, C.R. Tilbury & T. Townsend. A phylogenetic review of the African leaf chameleons: genus Rhampholeon (Chamaeleonidae): the role of vicariance and climate change in speciation. „Proceedings of the Royal Society of London B”. 271, s. 1973, 2004. DOI: 10.1098/rspb.2004.2806. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Rhampholeon. The Reptile Database. [dostęp 2025-01-21]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Rhampholeon. RepFocus. [dostęp 2024-01-19]. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 196.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 122.
↑ F. Glaw, O. Hawlitschek & B. Ruthensteiner. A new genus name for an ancient Malagasy chameleon clade and a PDF-embedded 3D model of its skeleton. „Salamandra”. 49 (4), s. 237–238, 2013. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 31.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 65.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 197.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 72.
↑ W. Juszczyk: Gady i płazy. Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 75, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0043-4.

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[Günther-1] A.Ch.L.G. Günther. Descriptions of some new or imperfectly known Species of Reptiles from the Camaroon Mountains. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 42, s. 443, 444, 1874. (ang.).

[lov-2] A. Loveridge. A new subgenus of Chamaeleo from Rhodesia and new race of Mabuya from Kenya Colony. „Breviora”. 59, s. 2, 1956. (ang.).

[mat&inni-3] C. Matthee, C.R. Tilbury & T. Townsend. A phylogenetic review of the African leaf chameleons: genus Rhampholeon (Chamaeleonidae): the role of vicariance and climate change in speciation. „Proceedings of the Royal Society of London B”. 271, s. 1973, 2004. DOI: 10.1098/rspb.2004.2806. (ang.).

[Uetz&Hallermann-4] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Rhampholeon. The Reptile Database. [dostęp 2025-01-21]. (ang.).

[repfocus-5] R. Midtgaard: Rhampholeon. RepFocus. [dostęp 2024-01-19]. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=226_196]-6] Jaeger 1944 ↓, s. 196.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=152_122]-7] Jaeger 1944 ↓, s. 122.

[Glaw&inni-8] F. Glaw, O. Hawlitschek & B. Ruthensteiner. A new genus name for an ancient Malagasy chameleon clade and a PDF-embedded 3D model of its skeleton. „Salamandra”. 49 (4), s. 237–238, 2013. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=61_31]-9] Jaeger 1944 ↓, s. 31.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=95_65]-10] Jaeger 1944 ↓, s. 65.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=227_197]-11] Jaeger 1944 ↓, s. 197.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=102_72]-12] Jaeger 1944 ↓, s. 72.

[Juszczyk-13] W. Juszczyk: Gady i płazy. Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 75, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0043-4.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]