Rhondda (rzeka)

Rhondda
River Rhondda
Afon Rhondda
Ilustracja
Rhondda przepływająca przez miasto Porth
Kontynent

Europa

Państwo

 Wielka Brytania

Księstwo

 Walia

Lokalizacja

Rhondda Cynon Taf

Długość 26 km
Powierzchnia zlewni

189 km²

Źródło
Miejsce Craig y Llyn
Współrzędne

51°42′53″N 3°34′24″W/51,714722 -3,573333

Ujście
Recypient rzeka Taff (Taf)
Miejsce

Pontypridd

Współrzędne

51°36′02″N 3°20′26″W/51,600556 -3,340556

Położenie na mapie Rhondda Cynon Taf
Mapa konturowa Rhondda Cynon Taf, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, poniżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Walii
Mapa konturowa Walii, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „ujście”

Rhondda (ang. River Rhondda, wal. Afon Rhondda) – rzeka w południowej Walii, w hrabstwie Rhondda Cynon Taf[1], dopływ rzeki Taff (Taf). Długość rzeki wynosi 26 km, a powierzchnia jej dorzecza – 189 km²[2].

Źródła rzeki znajdują się na zboczach szczytu Craig y Llyn[2], w obrębie wyżyny Blaenau Morgannwg[3]. Rzeka płynie w kierunku południowo-wschodnim, dnem doliny Rhondda Fawr. W Porth wpada do niej jej główny dopływ – Rhondda Fach. Rhondda uchodzi do rzeki Taff w mieście Pontypridd[4][5].

W niektórych źródłach nazwę Rhondda stosuje się wyłącznie dla dolnego biegu rzeki, poniżej ujścia rzeki Rhondda Fach (w języku walijskim – „mała Rhondda”). Górny i środkowy bieg nazywany jest wówczas Rhondda Fawr („wielka Rhondda”)[2].

Obszar wzdłuż rzeki jest silnie zurbanizowany. Położone są nad nią m.in. miejscowości Treherbert, Treorchy, Tonypandy, Porth i Pontypridd. W XIX i XX wieku było to znaczące zagłębie górniczo-przemysłowe, w rezultacie czego rzeka była silnie zanieczyszczona. Począwszy od lat 70. XX wieku, kiedy to nastąpiła zapaść przemysłu w regionie, jakość wód uległa stopniowej poprawie[2].

Przypisy

  1. ↑ Election Maps. Ordnance Survey. [dostęp 2026-06-24]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 Afon Rhondda. Afonydd Cymru. [dostęp 2026-06-24]. (ang.).
  3. ↑ Afon Rhondda. Afonydd Cymru. [dostęp 2026-06-24]. (ang.).
  4. ↑ Georeferenced Maps: OS Maps Leisure (1:50,000/1:25,000). National Library of Scotland. [dostęp 2026-06-24]. (ang.).
  5. ↑ The Columbia Gazetteer of the World. Saul Bernard Cohen (red.). T. 3 (P to Z). Columbia University Press, 1998, s. 2602. ISBN 978-0-231-11040-2.