Richard Wettstein

Richard Wettstein (1927)

Richard Wettstein, Ritter von Westersheim, także Richard von Wettstein (ur. 30 czerwca 1863, zm. 10 sierpnia 1931)[1] – botanik austriacki.

Życiorys

Studiował na Uniwersytecie Wiedeńskim, gdzie w 1884 r. uzyskał doktorat. W latach 1892–1899 profesor botaniki i kierownik ogrodu botanicznego Niemieckiego Uniwersytetu w Pradze. Od 1899 r. do śmierci profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego[2], w roku akademickim 1913/1914 rektor[1]. W 1905 jeden ze współprzewodniczących Międzynarodowego Kongresu Botanicznego w Wiedniu[2]. Przysługiwał mu tytuł radcy dworu[3].

Znaczenie w historii nauki

Osiągnięcia naukowe

Plansza z monografii świetlików autorstwa Wettsteina

Wettstein opracował jeden ze wczesnych systemów filogenetycznych roślin, to znaczy układów systematycznych, które – w odróżnieniu od wielu wcześniejszych propozycji – brały pod uwagę pokrewieństwa uwzględnianych taksonów[4]. W odróżnieniu od nieco wcześniejszego systemu Englera, w którym jednoliścienne następują przed dwuliściennymi, Wettstein uważał dwuliścienne za bardziej pierwotne, a jednoliścienne za pochodzące od Ranales (= Polycarpicae, wieloowockowe: rząd obejmujący m.in. jaskrowate i magnoliowate, obecnie niewyróżniany)[5]. Wettstein opracował również system kryteriów, pozwalających na ocenę, czy podobnym do siebie taksonom należy nadawać rangi gatunku czy podgatunku[6][7]. Jest autorem nazw taksonomicznych wysokiego szczebla, na przykład typu krasnorostów (Rhodophyta Wettst.) i klasy bangiowych (Bangiophyceae Wettst.)[8] oraz licznych gatunków[9]. Był też autorem monografii świetlików[10]. Jego zbiory znajdują się w zielniku Uniwersytetu Wiedeńskiego (akronim WU wedug Index Herbariorum)[2]. Wśród jego uczniów był między innymi Heinrich von Handel-Mazzetti[11].

Wybrane publikacje

  • Monographie der Gattung Euphrasia (1896)[10]
  • Grundzüge der geographisch-morphologischen Methode der Pflanzensystematik (1898)[6]
  • Handbuch der systematischen Botanik (wyd. I: 1901–1908, II: 1910–1911, III: 1923–1924[12], IV: 1933–1935)[2]

Upamiętnienie

Na jego cześć nazwano pewną liczbę taksonów, na przykład rodzaj Wettsteiniola z rodziny Podostemaceae[13][14].

W 1963 r. na jednym z dziedzińców Uniwersytetu Wiedeńskiego odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Wettsteinowi z płaskorzeźbą autorstwa Hansa Bitterlicha[15].

Przypisy

  1. 1 2 Richard Wettstein Ritter von Westersheim, o. Univ. Prof. Dr. phil. [online], 650 plus – History of the University of Vienna, 20 stycznia 2017 [dostęp 2026-01-24] (ang.).
  2. 1 2 3 4 Frans A. Stafleu, Richard S. Cowan, Taxonomic literature: a selective guide to botanical publications and collections with dates, commentaries and types. Vol. 7: W–Z, wyd. 2, Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema, 1988, LVI+653, ISBN 90-313-0853-6.
  3. ↑ A.B. Rendle, Dr. Richard Wettstein, „Nature”, 128 (3228), 1931, s. 436–437, DOI: 10.1038/128436a0, ISSN 1476-4687 [dostęp 2026-01-24] (ang.).
  4. ↑ Global Plants: Wettstein, Richard (1863-1931), [w:] JSTOR [online].
  5. ↑ History and development of classification, [w:] Dennis W. Woodland, Contemporary Plant Systematics, wyd. 3, s. 361–387.
  6. 1 2 Richard von Wettstein, Grundzüge der geographisch-morphologischen Methode der Pflanzensystematik, Jena: Gustav Fischer, 1898.
  7. ↑ Christoph Oberprieler, The Wettstein tesseract: A tool for conceptualising species-rank decisions and illustrating speciation trajectories, „TAXON”, 72 (1), 2023, s. 1–7, DOI: 10.1002/tax.12825, ISSN 1996-8175 [dostęp 2026-01-25] (ang.).
  8. ↑ Mitsunobu Kamiya i inni, Syllabus of plant families: Adolf Engler’s Syllabus der Pflanzenfamilien, 2/2: Photoautotrophic eukaryotic Algae: Rhodophyta, Wolfgang Frey (red.), wyd. 13th ed, Berlin: Gebr. Borntraeger Verlagsbuchhandlung, 2017, s. 171, ISBN 978-3-443-01060-7.
  9. ↑ Erwin Janchen, Richard Wettstein, sein Leben und Wirken, Wien: Julius Springer, 1933.
  10. 1 2 R. v. Wettstein, Monographie der Gattung Euphrasia, Leipzig: Wilhelm Engelmann, 1896.
  11. ↑ Richard Wettsteins Assistenten und Schiller, „Oesterr. Botan. Zeitschrift”, 82 (1/2), s. 177–190.
  12. ↑ Handbuch der Systematischen Botanik (1924) [online], www.zum.de [dostęp 2026-01-25].
  13. ↑ Lotte Burkhardt, Eine Enzyklopädie zu eponymischen Pflanzennamen: Von Menschen & ihren Pflanzen, Berlin: Botanischer Garten und Botanisches Museum Berlin, Freie Universität Berlin, 2022, ISBN 978-3-946292-41-8.
  14. ↑ Wettsteiniola Suess. | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2026-01-25] (ang.).
  15. ↑ Herbert Posch, Monument to Richard Wettstein (1863–1931) in the Arkadenhof (arcaded court yard) of the University of Vienna, sculptured by Hans Bitterlich, installed 1963 [online], 650 plus – History of the University of Vienna, 16 marca 2015 [dostęp 2026-01-25] (ang.).