Rita Gombrowicz
 Rita Gombrowicz (2011) | |
| Imię i nazwisko urodzenia |
Marie-Rita Labrosse |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
28 listopada 1934 lub 1935 |
| Zawód, zajęcie |
teoretyk literatury francuskiej |
| Małżeństwo | |
| Odznaczenia | |
  | |
Rita Gombrowicz (ur. 28 listopada 1934[1] lub 1935[2] w Pierrefonds w Kanadzie) – badaczka literatury; spadkobierczyni twórczości i wdowa po pisarzu Witoldzie Gombrowiczu.
Życiorys
Urodziła się jako Marie-Rita Labrosse w Pierrefonds w Kanadzie. Jej przodkowie pochodzili z Normandii i Burgundii. Uczęszczała do katolickiej szkoły z internatem. Studiowała literaturę francuską na Uniwersytecie w Montrealu, a później na Sorbonie w Paryżu i na Uniwersytecie w Nicei-Aix-en-Provence, gdzie obroniła doktorat z biografii Colette w maju 1968 roku.
W maju 1964 roku, podczas konferencji w Abbaye de Royaumont, poznała Witolda Gombrowicza. Została jego towarzyszką życia w ostatnich latach, osobistą sekretarką, a później spadkobierczynią jego twórczości. To dzięki jej osobistym staraniom dzieła Gombrowicza przetłumaczono na ponad 40 języków[3].
22 października 1964 roku, zamieszkała z Gombrowiczem w centrum francuskiego miasta Vence. Przez ponad pięć lat mieszkali w willi Alexandrine (adres: 36 place du Grand Jardin, Vence). W 2017 roku została utworzona tam Przestrzeń Muzealna Witolda Gombrowicza.
Na pół roku przed śmiercią pisarza, 28 grudnia 1968 w Vence, pobrali się[3]. Świadkami na ich ślubie byli Maria i Bohdan Paczowscy[4], którzy byli ich bliskimi przyjaciółmi i po których zachowała się bogata korespondencja z nimi. Bohdan Paczowski był również autorem wielu ciekawych fotografii Rity i Witolda Gombrowiczów.
Po śmierci Witolda Rita Gombrowicz mieszkała przez siedem lat w Mediolanie, a następnie przeniosła się do Paryża.
Rita Gombrowicz jest kuratorką prac męża. Dzięki jej staraniom jego prace co roku wydawane są w różnych krajach. Do dziś książki Gombrowicza zostały przetłumaczone na 40 języków[5].
Wydała dwie książki biograficzne poświęcone Witoldowi Gombrowiczowi: Gombrowicz w Argentynie i Gombrowicz w Europie.
W 2007 roku, 4 października, Rada Miasta Lublin nadała Ricie Gombrowicz tytuł honorowego obywatela Lublina[6].
W 2013 roku opublikowała osobiste dzienniki Gombrowicza pod tytułem Kronos (Wydawnictwo Literackie). Dzienniki wzbudziły duże zainteresowanie mediów i czytelników z powodu nigdy wcześniej nieopublikowanych prywatnych kontrowersyjnych przemyśleń i refleksji Gombrowicza oraz szczegółów z jego prywatnego życia[7][8].
Publikacje
- Gombrowicz w Argentynie. Świadectwa i dokumenty 1939/63. – Wydawnictwo Denoël, Paryż 1984 (1987 wydanie w języku polskim)
- Gombrowicz w Europie. Świadectwa i dokumenty 1963/69. – Wyd. Denoël, Paryż 1988
- Gombrowicz w Argentynie. Świadectwa i dokumenty 1939/63.- Wyd. Noir sur Blanc, Paryż 2004 (wydanie poprawione i rozszerzone)
Odznaczenia
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2014[9]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2024[9]
Przypisy
- ↑ Barbara Koś: Rita Gombrowicz obchodziła dwa jubileusze: 85 urodziny oraz 55-lecie opieki nad spuścizną Witolda. echodnia.eu, 2019-12-04. [dostęp 2025-10-27].
- ↑ Gombrowicz, Rita, 1935- [online], VIAF [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 Agnieszka Sural, Rita Gombrowicz: I tak poświęciłabym się pisarzom, [w:] Artykuły [online], Culture.pl, 2017 [dostęp 2025-10-27].
- ↑ Zmarła Maria Paczowska [online], Muzeum Witolda Gombrowicza, 7 marca 2019 [dostęp 2025-10-27].
- ↑ Christian St-Pierre, Rita Gombrowicz: En toutes lettres [online], Voir.ca, 4 listopada 2004 [dostęp 2025-10-27] (fr.).
- ↑ Nadanie tytułu Honorowego Obywatela Lublina Pani Ricie Gombrowicz, Samorząd Miasta Lublin, 4 października 2007 [zarchiwizowane 2007-10-15].
- ↑ Rita Gombrowicz: "Kronos", czyli tajny dziennik Gombrowicza, Onet (za Newsweekiem), 6 maja 2013 [zarchiwizowane 2013-05-09].
- ↑ Jakub Noch, Żona Witolda Gombrowicza o książce "Kronos": Mam nadzieję, że nie nadużyłam jego zaufania [online], na:Temat, 6 maja 2013 [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-10-27].