Robert Prosky
 | |
| Imię i nazwisko |
Robert Joseph Porzuczek |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Ida Hove |
| Lata aktywności |
1971–2008 |
Robert Prosky, właśc. Robert Joseph Porzuczek (ur. 13 grudnia 1930 w Filadelfii, zm. 8 grudnia 2008 w Waszyngtonie) – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny.
Życiorys
Urodził się w Filadelfii w stanie Pensylwania jako syn emigrantów z Polski, Helen Land i Josepha Johna Porzuczka[1]. Jego ojciec był kupcem i rzeźnikiem[2]. Wychowywał się w dzielnicy robotniczej i uczył się w American Theater Wing, gdzie później ukończył studia na wydziale ekonomii na Temple University[1]. Występował w Old Academy Players, małym teatrze w dzielnicy East Falls w Filadelfii, niedaleko Manayunk. Służył również w United States Air Force podczas wojny koreańskiej, ale został zwolniony ze służby z powodu trudnej sytuacji, aby pomóc w rodzinnym sklepie, gdy jego ojciec niespodziewanie zmarł[3].
Przez długi czas występował na scenie Arena Stage w Waszyngtonie, zanim w 1972 zadebiutował na Broadwayu w roli Pana Willisa w komedii Dzieci księżyca[4] z Kevinem Conwayem i Jill Eikenberry. Za rolę Shellya Levene’a w sztuce Davida Mameta Glengarry Glen Ross (1984) i jako Andriej Botwinnik w przedstawieniu Spacer po lesie (1988) z Samem Waterstonem był nominowany do nagrody Tony Award[5].
Po raz pierwszy trafił na ekran jako policjant w szeregu w komedii kryminalnej Williama Friedkina Skok na Brinka (1978). Od 27 września 1984 do 31 marca 1987 występował w roli szorstkiego sierżanta dyżurnego Stana Jablonskiego w serialu kryminalnym NBC Posterunek przy Hill Street[6].
4 czerwca 1960 zawarł związek małżeński z Idą Hove, z którą miał trzech synów: Stefana, Johna i Andrew. Prosky zmarł 8 grudnia 2008, zaledwie 5 dni przed swoimi 78. urodzinami, mieszkając w dzielnicy Capitol Hill w Waszyngtonie. Przyczyną śmierci były powikłania po operacji serca w Washington Hospital Center[3].
Filmografia
Filmy
- Złodziej (1981) jako Leo
- III wojna światowa (1982) jako gen. Aleksey Rudenski
- Hanky Panky czyli ważna sprawa (1982; znany także pt. Hokus Pokus czyli ważna sprawa) jako Hiram Calder
- Jego eminencja (1983; znany także pt. Monsignor) jako bp Walkman
- Bogowie dyscypliny (1983) jako płk. Thomas „Bear” Berrineau
- Twierdza (1983) jako ks. Fonescu
- Christine (1983) jako Will Darnell
- Urodzony sportowiec (1984) jako sędzia
- Zwariowane szczęście (1987; znany także pt. Niegodziwa fortuna) jako Stanislav Korzenowski
- Ważniaki (1987) jako Keegan
- Telepasja (1987) jako Ernie Merriman
- Na łonie natury (1988; znany także pt. Wielka wyprawa) jako Wally
- Fortuna kołem się toczy (1988) jako Joseph Vincenzo
- Zabójstwo Mary Phagan (1988) jako Tom Watson
- Miłość to nie żart (1990) jako Emil Thomas Bergman
- Gremliny 2 (1990) jako dziadek Fred
- Zwariowani detektywi (1990) jako Kirk Von Metz
- Zielona karta (1990) jako prawnik Brontë
- Za horyzontem (1992) jako lord Daniel Christie, ojciec Shannon
- Hoffa (1992) jako Billy Flynn
- Rudy (1993) jako ks. John J. Cavanaugh
- Bohater ostatniej akcji (1993) jako Nick
- Pani Doubtfire (1993) jako Jonathan Lundy
- Cud na 34. ulicy (1994) jako sędzia Henry Harper
- Szkarłatna litera (1995) jako Horace Stonehall
- Przed egzekucją (1995) jako Hilton Barber
- Komora (1996) jako E. Garner Goodman
- Miejski obłęd (1997) jako Lou Potts
- Dudley Doskonały (1999) jako inspektor Fenwick
- Smoochy (2002) jako przewodniczący sieci
- D-Tox (2002) jako McKenzie
- Dolina światła (2006) jako Hoke
- Sceptyk (2009) jako ks. Wymond
Seriale
- Alfred Hitchcock przedstawia (1985-89) jako dr Sutton A. Vogel (gościnnie, 1986)
- Napisała: Morderstwo (1984-96) jako bp Patrick Shea (gościnnie, 1987)
- Posterunek przy Hill Street (1981-87) jako sierż. Stan Jablonski (w l. 1984-87)
- Świat pana trenera (1989-97) jako trener Jake „The Snake” Connelly (gościnnie, 1991)
- Zdrówko (1982-93) jako kpt. Franklin Howe (gościnnie, 1992)
- Most Brookliński (1991-93) jako Joe Cardini (gościnnie, 1992)
- Frasier (1993-2004) jako T.H. Houghton (gościnnie, 1996)
- Dotyk anioła (1994-2003) jako Robert Harrigan (gościnnie, 2000)
- Kancelaria adwokacka (1997-2004) jako o. Patrick (gościnnie w kilku odcinkach)
- Sekrety Weroniki (1997-2000) jako Patrick „Pat” Chase (w l. 1997-98)
- Ostry dyżur (1994-2009) jako Wayne Rutley (gościnnie, 2007)
Przypisy
- 1 2 C.S.: Robert Prosky (1930–2008). Find a Grave. [dostęp 2026-03-11]. (ang.).
- ↑ Robert Prosky Biography (1930–2008). Film Reference. [dostęp 2026-03-11]. (ang.).
- 1 2 Douglas Martin, Robert Prosky, 77, an Actor of Wide Range and Acumen, Is Dead, „The New York Times”, 11 grudnia 2008 [dostęp 2026-03-12] (ang.).
- ↑ Robert Prosky. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-03-11]. (ang.).
- ↑ Robert Prosky Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-03-11]. (ang.).
- ↑ Robert Prosky. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-03-11]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Robert Prosky (1930–2008) w bazie IMDb (ang.)
- Robert Prosky w bazie Filmweb
- Robert Prosky w bazie Notable Names Database (ang.)