Rogatniki

Rogatniki
Eurostopodinae
Sibley & Ahlquist, 1990[1][2]
Ilustracja
Rogatnik kropkowany (Eurostopodus argus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

lelkowe

Rodzina

lelkowate

Podrodzina

rogatniki

Typ nomenklatoryczny

Podrodzina: Eurostopodus Gould, 1838
Rodzaj: Caprimulgus gultatus Vigors & Horsfield, 1827 (= Caprimulgus mystacalis Temminck, 1826)

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje i gatunki

Eurostopodus Gould, 1838[5]
7 gatunków – zobacz opis w tekście

Rogatniki[6] (Eurostopodinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny lelkowatych (Caprimulgidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Australazji i Indonezji[7][8].

Morfologia

Długość ciała 25–37 cm; masa ciała samic 75–180 g, samców 74–145 g[7].

Systematyka

Podrodzinę wyodrębniła (w randze odrębnej rodziny) w 1990 roku para amerykańskich ornitologów – Charles Gald Sibley i Jon Edward Ahlquist – w publikacji ich własnego autorstwa o tytule Filogeneza i systematyka ptaków: badania molekularne[1]. Rodzaj Eurostopodus zdefiniował w 1838 roku angielski zoolog John Gould w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Zarys ptaków Australii i przyległych wysp[5]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)[9] rogatnik białogardły (E. mystacalis).

Etymologia

Eurostopodus (Eurystopodus, Eurostopus): gr. ευρωστος eurōstos ‘silny, mocny’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’[10].

Podział systematyczny

Do podrodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[6]:

  • Eurostopodus papuensis (Schlegel, 1866) – rogatnik papuaski
  • Eurostopodus archboldi (Mayr & Rand, 1935) – rogatnik ciemnoskrzydły
  • Eurostopodus diabolicus Stresemann, 1931 – rogatnik diaboliczny
  • Eurostopodus exul Mayr, 1941 – rogatnik popielaty – takson prawdopodobnie wymarły[11]
  • Eurostopodus argus E. Hartert, 1892 – rogatnik kropkowany
  • Eurostopodus mystacalis (Temminck, 1826) – rogatnik białogardły
  • Eurostopodus nigripennis E.P. Ramsay, 1882 – rogatnik rdzawoszyi

Uwagi

  1. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Eurostopodus Gould, 1838.

Przypisy

  1. 1 2 Ch.G. Sibley & J.E. Ahlquist: Phylogeny and Classification of the Birds: A Study in Molecular. New Haven: Yale University Press, 1990, s. 1–1080. ISBN 978-0-300-04085-2.
  2. ↑ G. Sangster, S.M.S. Gregory & E.C. Dickinson, The correct authorship of the family‐group name Eurostopodinae (Caprimulgidae), „Avian Systematics”, 1 (X), 2023, N43–N47 (ang.).
  3. ↑ A.F.A. Wiegmann. Bericht über die Leistungen in Bearbeitung der übrigen Thierklassen, während des Jahres 1837. „Archiv für Naturgeschichte”. 4 (2), s. 380, 1838. (niem.).
  4. ↑ C.J. Sundevall: Methodi naturalis avium disponendarum tentamen: försök till fogelklassens naturenliga uppställnung. Stockholm: Samson & Wallin, 1873, s. 86. (łac.).
  5. 1 2 J. Gould: A synopsis of the birds of Australia, and the adjacent islands. Cz. 4. London: John Gould, 1838, s. 1. (ang.).
  6. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Eurostopodinae Sibley & Ahlquist, 1990 - rogatniki (wersja: 2025-07-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-07-16].
  7. 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Nightjars and Allies (Caprimulgidae), version 2.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Eurostopodus, DOI: 10.2173/bow.caprim2.02 [dostęp 2025-07-16] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  8. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Frogmouths, Oilbird, potoos, nightjars. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-08-02]. (ang.).
  9. ↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 7. (ang.).
  10. ↑ Eurostopodus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-07-16] (ang.).
  11. ↑ G. Dutson: Birds of Melanesia: Bismarcks, Solomons, Vanuatu, and New Caledonia. Princeton: Princeton University Press, 2011, s. 1–448. ISBN 0-691-15350-7. (ang.).