Roland Brinkmann

Roland Brinkmann (ur. 23 stycznia 1898 w Hagenow, zm. 3 kwietnia 1995 w Hamburgu^[1]) – niemiecki geolog i paleontolog.

Ukończył gimnazjum w Rostocku, po czym podjął studia na uniwersytecie we Fryburgu Bryzgowijskim, uzyskując na tej uczelni doktorat w 1921. W tymże roku zatrudnił się na Uniwersytecie w Getyndze, prowadząc tam zajęcia oraz prace badawcze do 1933 i uzyskując najpierw habilitację w 1923, a w 1929 stanowisko profesora nadzwyczajnego. Przez cały okres pobytu na uczelni w Getyndze prowadził wspólne badania z tamtejszym profesorem Hansem Stillem. W 1933 przeprowadził się do Hamburga w związku z otrzymaniem tam posady na miejscowym uniwersytecie i tytułu profesora zwyczajnego^[1][2]. W latach 1933–1935 należał do NSDAP, jednak z powodu swych krytycznych wobec nazizmu wypowiedzi został wykluczony z tej partii, a w 1937 zwolniony z pracy na uczelni^[3]. Wyjechał na Półwysep Iberyjski i jako pracownik niemieckiej firmy do początku 1940 prowadził badania w celu rozpoznania złóż rud wolframu oraz cyny. Podczas okupacji Polski władze niemieckie mianowały go w kwietniu 1940 kierownikiem oddziału terenowego dla Generalnego Gubernatorstwa Reichsamtes für Bodenforschung (Urzędu Rzeszy do Badań Ziemi). Oddział ten przejął majątek polskiego Państwowego Instytutu Geologicznego. Wiosną 1944 opuścił Polskę i od 1946 wykładał na Uniwersytecie w Rostocku aż do 1949, gdy wydano go władzom Polski, w związku z wysuwanymi przez niektórych polskich byłych podwładnych zarzutami, że w trakcie okupacji brał udział w rabunku własności PIG-u oraz prześladował jego miejscowy personel. Do wiosny 1951 przebywał w areszcie, jednak po procesie sądowym został uniewinniony. Kontynuował karierę naukową na Uniwersytecie w Bonn aż do emerytury^[1][4] w 1963, a następnie wyjechał do Turcji i pracował na uniwersytecie w Izmirze do 1973^[3].

Tematyka prac geologicznych Brinkmanna była szeroka. Wiele jego prac dotyczyło paleogeografii oraz amonitów jury i kredy, prowadził jednak także badania z zakresu m.in. geologii strukturalnej, złożowej i badania plejstocenu. Ponadto napisał kilka podręczników akademickich mających po parę wydań, w tym w językach obcych, oraz pierwszą monografię nt. geologii Turcji^[4].

W czasie pracy na Uniwersytecie w Bonn został wybrany dziekanem na kadencję 1958–1959. Otrzymał tytuł doktor honoris causa Uniwersytetu Hamburskiego w roku 1971^[3].

Od 1923 był żonaty z Margarete z d. Schrepfer, mieli trzy córki i trzech synów^[2].

• Brinkmann Roland. W: P. Krzywiec: Słownik biograficzny geologów polskich. J. Parafiniuk (red.). Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2025, s. 69. ISBN 978-83-7676-381-1.
• J. Głazek, J. Znosko. Profesor Roland Brinkmann (1898–1995); życie, pomówienia i fakty — przyczynek do okupacyjnej historii geologii w Polsce. „Przegląd Geologiczny”. 51 (4), s. 299–305, 2003.