Roman Dziuba

Roman Janusz Dziuba (ur. 1927, zm. 26 września 1949 w Krakowie) – polski seryjny morderca. W latach 1945–1949 zamordował 3 osoby, a 6 innych usiłował zabić^[1].

30 czerwca 1949 r. Dziuba próbował zamordować wówczas 15-letniego Romana Polańskiego. Zaproponował mu sprzedaż roweru, następnie zwabił chłopaka do schronu przeciwlotniczego, gdzie zadał mu kilka ciosów w głowę i okradł. Dziubę zatrzymano tego samego dnia. Wkrótce okazało się, że Dziuba zaatakował w ten sam sposób 8 innych osób, z czego 3 zamordował^[2].

Za te zbrodnie skazano go na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano 26 września 1949 r.

W 1955 roku Roman Polański nakręcił etiudę filmową pt. Rower, która inspirowana była atakiem Romana Dziuby na niego. W rolę Dziuby, wcielił się Adam Fiut^[3][4].

Wymieniany między innymi w takich pozycjach książkowych jak opracowanie Sławomira Pająka – Straceni w polskich więzieniach 1944-1956 (Wyd. Retro, 1994) oraz w opracowaniach dotyczących Romana Polańskiego jak książka Grażyny Stachówny – Polański od A do Z (Wydawnictwo Znak, 2002), Ewy Mazierskiej – Roman Polanski. The Cinema of a Cultural Traveller (Bloomsbury Publishing, 2007), Julii Ain-Krupy – Roman Polanski A Life in Exile (Bloomsbury Publishing, 2009), Jana Kochańczyka – Roman Polański i jego sztuka przetrwania (2012). Atak Dziuby na siebie, Roman Polański, opisał również w swojej autobiografii pt. Roman Polanski (Polonia, 1992).

Historię ataku Dziuby na Polańskiego, opisał również Jaromir Król na łamach Przeglądu w artykule pt. Scena zbrodni^[5].