Roman Peciak
 | |
 pułkownik dypl. | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
więcej patrz tekst |
| Stanowiska |
więcej patrz tekst |
| Odznaczenia | |
    | |
Roman Peciak (ur. 11 czerwca 1927 w Lublinie, zm. 29 maja 2017 w Szczecinie) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego; dowódca 41 pułku zmechanizowanego; zastępca dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej ds. liniowych; szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Szczecinie.
Życiorys
Roman Peciak urodził się 11 czerwca 1927 w Lublinie[1][2].
Jego ojciec był podoficerem zawodowym 50 pułku piechoty Strzelców Kresowych 27 Dywizji Piechoty w garnizonie Kowel. W grudniu 1939 wraz z rodziną uciekł z terenów Wołynia do Lublina pod okupację niemiecką. Po wkroczeniu Armii Czerwonej na teren Lubelszczyzny wstąpił ochotniczo w szeregi Wojska Polskiego. 13 sierpnia 1944 RKU w Lublinie skierowała go w wieku 17 lat na uzupełnienie 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta. Po ukończeniu dywizyjnej szkoły podoficerskiej otrzymał przydział do 2 kompanii fizylierów 8 Bydgoskiego pułku piechoty, w którym składzie brał udział w walkach. W stopniu plutonowego dowodził plutonem fizylierów od Jastrowia po walki o Kołobrzeg. W 1945 po ukończeniu Oficerskiej Szkoły 1 AWP w Gryficach otrzymał stopień podporucznika, po czym do marca 1948 r. był dowódcą kompanii ciężkich karabinów maszynowych w 8 Bydgoskim pułku piechoty[3].
W 1948 został skierowany do Wyższej Szkoły Piechoty w Rembertowie, którą ukończył 1949. Następnie pełnił służbę na stanowiskach: starszego wykładowcę taktyki; dowódcę batalionu podchorążych w Oficerskiej Szkole Piechoty nr 3 w Elblągu (1949–1956); dowódcę kursu Wojskowego Ośrodka Szkolenia Oficerów (WOSO) w Elblągu (1956–1960). W 1961 został skierowany na studia w Akademii Sztabu Generalnego w Rembertowie, które ukończył w 1963. Następnie po skończeniu ASG pełnił służbę w 12 Dywizji Zmechanizowanej w Szczecinie, gdzie najpierw otrzymał przydział służbowy na stanowisko zastępcy dowódcy 5 Kołobrzeskiego pułku zmechanizowanego ds. liniowych. W tym samym roku został dowódcą 41 pułku zmechanizowanego im. Bronisława Lachowicza, którym dowodził do 1971[4].
W latach 1971–1977 był zastępcą dowódcy 12 DZ ds. liniowych[5]. 22 lipca 1974 w Warszawie był dowódcą kolumny kołowej 12 DZ podczas defilady z okazji XXX-lecia PRL[6]. W latach 1977–1980 pełnił służbę wojskową w Elblągu, gdzie był komendantem Ośrodka Szkolenia Wojsk Lądowych (OSWL) im. rodziny Nalazków. Jako komendant OSWL był także dowódcą dywizji rezerwowej biorąc udział w ćwiczeniach dywizyjnych[7].
W 1981 otrzymał przydział służbowy do Szczecina, gdzie pełnił służbę na stanowisku szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Swoją działalność rozpoczął od udziału w manewrach wojsk Układu warszawskiego pk. „Sojuz-81”, które trwały od 16 marca do 7 kwietnia 1981. Jego obecność w gronie wyższych rangą uczestników ćwiczenia wynikała z przydziału mobilizacyjno-organizacyjnego na czas „w”. Podczas ćwiczenia płk Roman Peciak był rozjemcą 20 Dywizji Pancernej, która stacjonowała wówczas w Szczecinku[8]. Głównym organizatorem całego ćwiczenia był marszałek ZSRR Wiktor Kulikow. W okresie stanu wojennego był pełnomocnikiem Komitetu Obrony Kraju na województwo szczecińskie[9]. Jako szef WSzW kierował działalnością wcześniej przygotowanych tzw. terenowych grup operacyjnych (TGO) w całym województwie szczecińskim[7][10]. W 1984 został wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich. W 1988 po 44 latach służby przeszedł w stan spoczynku. Zmarł 29 maja 2017 i został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie[7][10].
Awanse
- podporucznik – 1945[10]
(...)
Ordery, odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[2]
- Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”[10]
- Krzyż Walecznych[10]
- Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR)[3]
- wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich – 1984[11]
- Odznaka pamiątkowa WSzW (nr 020) – 2016[12]
i inne
Przypisy
- ↑ Pałgan 2018 ↓, s. 300.
- 1 2 Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 53.
- 1 2 Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 54.
- ↑ Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 55.
- ↑ Faszcza 2015 ↓, s. 49.
- ↑ Faszcza 2015 ↓, s. 124.
- 1 2 3 4 Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 56.
- ↑ Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 57.
- ↑ Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 58.
- 1 2 3 4 5 Pałgan 2018 ↓, s. 301.
- ↑ Kozłowski i in. 2021 ↓, s. 60.
- ↑ Pałgan 2018 ↓, s. 322.
Bibliografia
- Jan Pałgan: Wojewódzki Sztab Wojskowy w Szczecinie. Geneza, rozwój, współczesność. Warszawa: WCEO, 2018, s. 300-301. ISBN 978-83-65409-80-5.
- Kazimierz Kozłowski, Dariusz Faszcza, Piotr Trawicki, Jan Pałgan: Pomorze Militarne Część XI. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo „Pogranicze”, Szczecin 2022, 2021, s. 53-61. ISBN 978-83-66607-47-7.
- Dariusz Faszcza: 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana. 70 lat służby na Pomorzu Zachodnim (1945-2015). Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2015, s. 124. ISBN 978-83-63755-75-1.