Roman Stopa
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: językoznawstwo, afrykanistyka | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1927 – językoznawstwo |
| Profesura |
1962 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Stanowisko |
profesor nadzw. 1958, prof. zw. 1962 |
Roman Stopa (ur. 8 lipca 1895 w Woli Batorskiej, zm. 15 kwietnia 1995 w Krakowie) – polski językoznawca, afrykanista, folklorysta[1].
Życiorys
Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Bochni, gdzie rozwijał swoje zamiłowanie do muzyki i języków. Maturę zdał w 1914 roku. Po rocznej służbie w armii austro-węgierskiej rozpoczął w 1915 studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, w Katedrze Filologii Klasycznej. Oprócz łaciny i greki opanował języki niemiecki, angielski i francuski. W tym czasie zarabiał na utrzymanie korepetycjami, pracował też w kopalni soli w Wieliczce. Po ukończeniu studiów 1919 (absolutorium 1920) pracował początkowo jako guwerner następnie przez kilka lat jako nauczyciel gimnazjalny, kolejno w Częstochowie, Skierniewicach i Żyrardowie. W roku 1927 uzyskał stopień doktora, a jego praca "Uznaczeniowienie dźwięków indoeuropejskiej jedności językowej jako przykład powszechnych procesów mowotwórczych" wzbudziła żywą dyskusję, wykraczającą daleko poza mury krakowskiej uczelni. Po doktoracie kontynuował pracę nauczyciela gimnazjalnego w Mikołowie, a następnie w Nowym Targu i Żywcu[1].
Na początku 1935 r. Roman Stopa otrzymał roczne stypendium Funduszu Kultury Narodowej im. J. Piłsudskiego. Przyznane środki dały mu możliwość podjęcia badań w pd.-zach. Afryce, gdzie ostatecznie przebywał przez dziewięć miesięcy. Podróż Stopy na tereny obecnej Namibii, Botswany i Republiki Południowej Afryki trwała od lutego do grudnia 1935[1]. Od 1962 pracował jako profesor UJ. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[2].
Badania naukowe
Był wybitnym polskim specjalistą w zakresie języków mlaskowych, uczniem językoznawcy prof. Jana Michała Rozwadowskiego. W latach 1935–1936 prowadził badania językowe i folklorystyczne wśród Buszmenów i Khoikhoi (Hotentotów) w Afryce Południowo-Zachodniej[1]. Był wykładowcą języków afrykańskich: suahili, hausa, ewe, hotentockich, buszmeńskich. Był również wykładowcą muzykologii porównawczej Afryki.
Był autorem wielu prac, m.in.:
- Teksty hotentockie (1936)
- Die Schnalze (1939)
- Hotentoci (Kraków 1949)
- Mały słownik suahilijsko-polski i polsko-suahilijski (1966 wspólnie z B. Garlickim)
- Structure of Bushman and its traces in Indo-European (1972)
- Spod chłopskiej strzechy na katedrę uniwersytetu – wspomnienia (wyd. 1: Kraków 1987; wyd. 2 [obszerniejsze]: Kraków 1995)
- Studies in African Languages (1993)
Przypisy
- 1 2 3 4 Roman Stopa - ETNOznawcy [online], etnoznawcy.pl [dostęp 2026-07-16].
- ↑ Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 277, ISBN 978-83-233-4527-5.
Bibliografia
- Wielka Encyklopedia PWN (tom 26) z 2005
- Żaden człowiek nie jest samotną wyspą