Romana Popiel

Romana Popiel

Romana Popiel około 1876
Data i miejsce urodzenia	22 stycznia 1849 Warszawa
Data i miejsce śmierci	12 grudnia 1933 Warszawa
Zawód	aktorka
Odznaczenia

Romana Popiel, zamężna Święcka (ur. 22 lutego 1849 w Warszawie, zm. 12 grudnia 1933 w Warszawie) – polska aktorka.

Córka Jana Sykstusa Eustachego Popiela urodziła się 22 lutego 1849^[1]. Jako uczennica szkoły baletowej w Warszawie^[1], w latach 1853–1863 występowała w rolach dziecinnych w Warszawskich Teatrach Rządowych (WTR), m.in. jako Henryk w Klarze Józefa Korzeniowskiego oraz przedstawieniach baletowych. W 1865 ukończyła warszawską Szkołę Dramatyczną. Od 21 grudnia 1866 do 11 listopada 1870 występowała na deskach teatru we Lwowie kierowanym przez A. Miłaszewskiego^[1] oraz gościnnie w Lublinie, Czerniowcach i Stanisławowie. We Lwowie debiutowała jako Adrianna w Pożarze w klasztorze Théodore’a Barrière. W maju 1870 podczas gościnnych występów w Warszawie otrzymała propozycję zatrudnienia w WTR. 19 grudnia 1870 wystąpiła dla nich po raz pierwszy w roli Matyldy w Każdy wiek ma swoje prawa Maurycego Hartmanna. Adam Asnyk dedykował jej wiersz Abdykacja, zainspirowany grą Popiel jako Pauliny w jego komedii Walka stronnictw. Jej karierę aktorską przerwał ślub z ziemianinem Wandalinem Święckim w maju 1880 i wspólna podróż po Europie^[2]. Od lutego do maja 1881 ponownie grała w WTR i we Lwowie. Warszawska publiczność po raz ostatni oglądała ją jako Amelię w Gałązce heliotropu Adama Asnyka 28 maja 1881. Latem 1881 przebywała na urlopie wypoczynkowym we Włoszech. W październiku 1881 WTR mimo protestów krytyki zdecydował o nieprzedłużaniu z nią umowy, na co mogły mieć wpływ naciski rodziny Święckiego^[3].

W latach 80. XIX wieku, po śmierci męża^[1] Romana Popiel już jako amatorka często występowała w przedstawieniach i koncertach charytatywnych. W latach 1907–1909 uczyła dykcji i deklamacji w Warszawskim Towarzystwie Muzycznym^[2]. Od 1912 do 1913 była nauczycielką na pensji Antoniny Walickiej. Od 1914 do 1919 przebywała w Rosji. Następnie wykładała w Oddziale Dramatycznym przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie i warszawskim Seminarium Nauczycielskim oraz udzielała lekcji prywatnych.

27 listopada 1929 została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski^[4].

Popiel była uważana przez krytykę teatralną za najlepszą polską aktorkę swoich czasów w rolach tzw. naiwnych^[3]. Poza wyżej wymienionymi rolami występowała w teatrze lwowskim m.in. jako:

• Cecylia w Pociesze rodziny Auguste’a Anicet-Bourgeois i Adriena Decourcelle
• Irena w On będzie moim Kazimierza Kaszewskiego
• Jadwiga w Zbudziło się w niej serce Wolfganga Müllera von Königswinter
• Helena w Gapiątku z St. Flour Jeana-François Bayarda i Gustave’a Lemoine’a

W WTR zagrała m.in. role:

• Klary w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry
• Matyldy w Wielkim człowieku do małych interesów Aleksandra Fredry
• Zofii w Zrzędności i przekoraAleksandra Fredry
• Wandy Malskiej w Dwóch bliznach Aleksandra Fredry
• Justyny w Z jakim się wdajesz, takim się stajesz Aleksandra Fredry
• Pani w Świeczka zgasła Aleksandra Fredry
• Antoniny w Iskierce Édouarda Paillerona
• Cecylii w Montjoye Octave’a Feuilleta
• Marty w Dalili Octave’a Feuilleta
• Berty w Sfinksie Octave’a Feuilleta
• Filiberty w Filibercie Émile’a Augiera
• Księżny w Cudzoziemce Alexandre’a Dumasa (syna)
• Klary w Grzeszkach babuni Charles’a Honory’ego
• Zuzanny w Miłości niewiniątka E. Abrahama i G. Guillemeta
• Anusi w Broni niewieściej Rodericha Benedixa
• Rozyny w Wiośnie Armanda d’Artoisa
• Fanchon w Poczwarce Karoliny Birch

Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 38-1-13,14)^[5].

• Romana Popiel na zdjęciach w bibliotece Polona