Rosemary Murphy
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 stycznia 1925 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 lipca 2014 |
| Zawód |
aktorka |
| Lata aktywności |
1949–2010 |
Rosemary Murphy (ur. 13 stycznia 1925 w Monachium, zm. 5 lipca 2014 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka.
Życiorys
Urodziła się w Monachium jako starsza córka Amerykanów – Mildred Claire (z domu Taylor) i Roberta Daniela Murphy’ego, dyplomaty stacjonującego w Niemczech[1]. Dorastała w Niemcczech i w innych częściach Europy, zanim jej rodzina osiedliła się w Stanach Zjednoczonych w 1939 z powodu wybuchu II wojny światowej[2].
Murphy uczęszczała do Manhattanville College i uczyła się aktorstwa na Katolickim Uniwersytecie Ameryki w Waszyngtonie, a także w Nowym Jorku w Neighborhood Playhouse School of the Theatre i Actors Studio pod okiem Sanforda Meisnera, zanim rozpoczęła karierę teatralną[3].
W 1949 zadebiutowała na scenie w Niemczech w spektaklu Henrika Ibsena Peer Gynt. W 1950 trafiła na Broadway w przedstawieniu Wieża poza tragedią[4] na podstawie poematu Robinsona Jeffersa. Była trzykrotnie nominowana do nagrody Tony Award: w 1961 jako Dorothea Bates w przedstawieniu Tennessee Williamsa Okres przygotowawczy w reż. George’a Roya Hilla, w 1964 za rolę Dorothy Cleves w komedii W każdą środę i w 1967 za postać Claire w sztuce Edwarda Albeego Chwiejna równowaga[5].
Po raz pierwszy wystąpiła na ekranie w roli Mary w niemieckim dramacie Ostatnia iluzja (Der Ruf, 1949) u boku Fritza Kortnera. W odcinku serialu kryminalnego Columbo (1974) – pt. „Do morderstwa trzeba dwóch” („A Friend in Deed”) z Richardem Kileyem wystąpiła w roli Margaret Halperin. Rozpoznawalność zapewniły jej role niezłomnych matriarchów w ekranowych biografiach prezydentów[6]; Sara Delano Roosevelt w miniserialu ABC/HBO Eleonora i Franklin (Eleanor and Franklin, 1976), za którą w 1976 została uhonorowana nagrodą Emmy za wybitny pojedynczy występ drugoplanowy aktorki w serialu komediowym lub dramatycznym, i w telewizyjnym dramacie biograficznym Eleonora i Franklin w Białym Domu (Eleanor and Franklin: The White House Years, 1977), za którą była nominowana do nagrody Emmy, Mary Ball Washington w miniserialu CBS Jerzy Waszyngton (George Washington, 1984).
Zmarła 5 lipca 2014 na Manhattanie w wieku 89 lat na raka przełyku[7].
Filmografia
Seriale
- 1950: Robert Montgomery Presents jako panna Milford
- 1950: Armstrong Circle Theatre jako Claire Draper
- 1954: The Secret Storm jako Nola Hollister
- 1958: Naked City jako Lillian
- 1960: Thriller jako Lavinia Sills/Alice Quimby
- 1961: The Defenders jako dr Edith Thurston
- 1961: Ben Casey jako Nancy Ross Briggs
- 1962: Wirgińczyk jako Pearl Dodd Krause
- 1963: The Fugitive jako pani Turney
- 1964: Slattery's People jako Beth Styx
- 1964: Inny świat jako Loretta Fowler
- 1967: CBS Playhouse
- 1968: Columbo jako Margaret Halperin
- 1969: Medical Center jako dr Iris Cameron
- 1970: Wszystkie moje dzieci jako Maureen Dalton Teller#1
- 1971: Cannon jako pielęgniarka
- 1972: Ulice San Francisco jako Etta Morris Randolph
- 1972: Maude jako Jane
- 1973: Żar młodości jako Lydia Summers
- 1974: Lucas Tanner jako Margaret Blumenthal
- 1976: Quincy M.E. jako dr Diana Green
- 1979: Trapper John, M.D. jako Downing
- 1980: Magnum jako Marion Danforth
- 1984: Kate i Allie jako matka Allie
- 1988: Gorączka nocy jako Joanna Allenby
- 1990: Prawo i porządek jako oficer Wheeler
- 1991: Civil Wars
- 1991: Jackie jako Rose Kennedy
- 1992: Bodies of Evidence jako Pat Murphy
- 1993: Frasier jako Carol Larkin
- 1993: Johnny Bago jako Blossom
- 1993: Doktor Quinn jako matka Horacego
- 1994: Zagadki Cosby’ego jako Brenda Trelane
Film
- 1961: The Young Doctors jako panna Graves
- 1962: Zabić drozda jako Maude Maudie Atkinson
- 1966: W każdą środę jako Dorothy Cleves
- 1972: Invitation to a March
- 1972: You’II Like My Mother jako panna Kinsolving
- 1972: Ben jako Beth Garrison
- 1973: Czterdzieści karatów jako pani Latham
- 1973: Z podniesionym czołem jako Callie Hacker
- 1973: Ace Eli and Rodger of the Skies jako Hannah
- 1974: The Lady’s Not for Burning jako Margaret Devize
- 1974: A Case of Rape jako Muriel Dyer
- 1976: Eleonora i Franklin jako Sara Delano Roosevelt
- 1977: Eleanor i Franklin w Białym Domu jako Sara Delano Roosevelt
- 1977: Julia jako Dorothy Parker
- 1979: Before and After jako matka Carole
- 1979: The Attic jako pani Perkins
- 1981: Ręka jako Karen Wagner
- 1987: Wrzesień jako pani Mason
- 1991: Dla naszych chłopców jako Luanna Trott
- 1993: A orkiestra grała dalej jako pracownica Banku Krwi
- 1994: Nie wkładaj palca między drzwi jako panna Pritchard
- 1995: Czarna eskadra jako Eleanor Roosevelt
- 1995: Jej wysokość Afrodyta jako Koordynatorka do spraw adopcji
- 1999: List w butelce jako Helen w B&B
- 2001: Proch i pył jako Angela
- 2007: Rodzina Savage jako Doris Metzger
- 2008: Synekdocha, Nowy Jork jako Frances
- 2009: Życie.po.Życiu jako pani Whitehall
- 2010: Romantycy jako babcia Hayes
Przypisy
- ↑ Rosemary Murphy (1925–2014). Find a Grave. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).
- ↑ David Colker, Rosemary Murphy dies at 89; actress in ‘To Kill a Mockingbird’, „Los Angeles Times”, 9 lipca 2014 [dostęp 2014-07-12] (ang.).
- ↑ Margalit Fox, Rosemary Murphy, 89, Emmy Winner, Dies, „The New York Times”, 10 lipca 2014 [dostęp 2025-11-29] (ang.).
- ↑ Rosemary Murphy. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).
- ↑ Rosemary Murphy Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).
- ↑ Rosemary Murphy. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).
- ↑ Mike Barnes, 'To Kill a Mockingbird' Actress Rosemary Murphy Dies at 89, „The Hollywood Reporter”, 9 lipca 2014 [dostęp 2014-07-12] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Rosemary Murphy (1925–2014) w bazie IMDb (ang.)
- Rosemary Murphy w bazie Filmweb
- Rosemary Murphy w bazie Notable Names Database (ang.)