Rotterdamsche Droogdok Maatschappij
Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) – największy holenderski zakład przemysłu stoczniowego w Rotterdamie w Holandii, istniejący od 1902 do 1996 roku[1]. W okresie swojego istnienia zbudował 355 w jednostek morskich, 18 z nich stanowiły okręty podwodne. Wyposażona była w 12 pływających doków, a w szczycie rozwoju zatrudniała 7000 pracowników.
Historia

РDM został utworzony 23 stycznia 1902 r. w powiecie Heijplaat, położonym nad brzegiem Mozy (lokalne 'Mozę').
W 1928/29 zbudowano halę budowy okrętów podwodnych 'Onderzeebootloods'. Powstało w niej 17 holenderskich i 1 polski okręt podwodny. Po napaści Niemiec na Holandię w maju 1940 roku, dwa z nich dostały się w ręce niemieckie, i właściwie służyły w Kriegsmarine, marynarki wojennej nazistowskich Niemiec. Niemcy także instalują tutaj na swoich okrętach chrapy wynalezione w Holandii, które pozwalają na poruszanie się okrętów podwodnych w zanurzeniu na silnikach spalinowych, co znacznie poszerza ich zasięg. Hala jest częścią kampusu, łączącego badania naukowe uczelni i rozwój przedsiębiorstw.
II wojna światowa
Podczas II Wojny Światowej, firma trafiła w ręce Niemców w stanie nienaruszonym. Kierownictwo będącego dotąd głównym dostawcą królewskiej holenderskiej marynarki wojennej. podjęło decyzję o kontynuowaniu produkcji na dotychczasowych zasadach, mimo oficjalnego zakazu ze strony generała Henry Winkelmana - przedstawiciela królowej Wilhelminy (która sama schroniła się w Wielkiej Brytanii), który kategorycznie zabronił wszelkich prace w niemieckich programach wojskowych. Praca na holenderskiej produkcji wojskowej można było kontynuować.
W latach 1940–1945 prowadzono politykę milczącej opozycji. Głównym celem zarządu przedsiębiorstwa było chronić pracowników przed deportacjami. Niemniej jednak w 1942 roku, około 250 mężczyzn zmuszono do pracy przymusowej w niemieckiej stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. Poziom produkcji wojskowej w czasie konfliktu zbrojnego osiągnął tylko połowę poziomu produkcji w czasie pokoju. Po wojnie nikt z dyrektorów nie został skazany za współpracę.

W czasie wojny w stoczni ukończono budowę 32 jednostek morskich, 24 z nich stanowiły małe okręty wojenne dla Kriegsmarine. Stocznia była także celem ataków powietrznych Królewskich sił powietrznych.
Po rozpoczęciu operacji „Market-Garden” 17 września 1944 r. niemieckie władze okupacyjne Holandii postanowiły zniszczyć wszystkie główne porty, obiekty portowych i infrastrukturę morską Holandii. W rezultacie, RDM został niemal całkowicie zniszczony: pływające doki zostały zatopione, a wszystkie główne dźwigi wysadzone w powietrze. Niemcy dokonali też rabunku podstawowych narzędzi produkcji, zwłaszcza ciężarówek i maszyn. W ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu wojny, cztery pływające doki zostały zapisane i przywrócone.
Po wojnie

4 marca 1966 roku, połączenie stoczni Koninklijke Maatschappij de Schelde i Motorenfabriek Тhomassen doprowadziło do powstania Ren-Skalda Machinefabrieken łazience Scheepswerven (RSMS), i późniejszej fuzja z 1 stycznia 1971 roku z Verolme Verenigde Scheepswerven (air FORCE) doprowadziła do powstania firmy Ren-Skalda-Verolme Machinefabrieken własnej Scheepswerven (RSV).
6 kwietnia 1983 r. ogłoszono upadłość RSV i RDM. Zakłady na lądzie stałym zostały zamknięte, a dział napraw przeniesiono do Wilton-Fijenoord, sprzedano też dwa największe doki. Pozostałe zaś składniki przedsiębiorstwa i zakłady przemysłu maszynowego zostały przypisane do nowej firmy RDM Nederland BV, stanowiącej własność rządu.
Działalność stoczniowa została wznowiona na zlecenie holenderskiej marynarki, kiedy podjęto budowę okrętów podwodnych typu Walrus. Z powodów politycznych zablokowano jednak produkcję okrętów podwodnych dla Tajwanu. Po ponownym spadku produkcji stoczniowej, przedsiębiorstwo zaangażowało się w działania w zakresie technologii projektowania systemów dla branży wojskowej i energetycznej, a nazwa firmy uległa zmianie na РDМ Technology. Sekcja stoczniowa zaś przeszła w ręce grupy Damen pod nazwą Damen Schelde Naval Shipbuilding.
20 grudnia 1991 roku, firma została sprzedana przez rząd na Grupie Begerman z Joep van den Nieuwenhuyzen, i został przemianowana РDМ Technology Holding BV. Z powodu braku zamówień, po reorganizacji w 1993 i 1994 roku zatrudnienie zostało zmniejszone z 1200 do 500, przedsiębiorstwo zaś podzielone na RDM Technology BV i RDM Submarines BV.
W 1996 roku przedsiębiorstwa te zostały nabyte przez Van der Nieuwenhuyzen. Zostały one wykorzystane do wielu działań i operacji finansowych w przemyśle zbrojeniowym, bez związku już jednak z przemysłem stoczniowym. Tereny stoczni zostały ostatecznie przejęte przez miasto Rotterdam.
Zbudowane jednostki
Lista jednostek zbudowanych w RDM obejmuje:
- Okręty:
| Nazwa | Wodowany | Uwaga |
|---|---|---|
| Krążowniki | ||
| De Zeven Provinciën (C802) |
1950 | |
| Niszczyciele | ||
| Gerard Callenburgh | 1939 | |
| Tjerk Hiddes | 1939 | nie została zakończona z powodu ii wojny światowej |
| Holland (D808) |
1953 | |
| Noord-Brabant (D810) |
1953 | |
| Limburg (D814) |
1955 | |
| Utrecht (D817) |
1956 | |
| Rotterdam (D818) | 1956 | |
| Okręty podwodne | ||
| K XIV | 1931 | |
| K XV | 1932 | |
| K XVI | 1933 | |
| ORP „Sęp” | 1938 | |
| Hr.Ms. O 23 | 1939 | |
| Hr.Ms. O 24 | 1940 | |
| Hr.Ms. O 26 | 1940 | |
| Hr.Ms. O 27 | 1941 | |
| Dolfijn | 1959 | |
| Zeehond | 1960 | |
| Tijgerhaai | 1971 | |
| Zwaardvis | 1970 | |
| Walrus | 1985 | |
| Zeeleeuw | 1987 | |
| Dolfijn | 1990 | |
| Bruinvis | 1992 | |
| Okręty zaopatrzeniowe | ||
| Poolster | 1963 | |
| Slup | ||
| Hr.Ms. Van Kinsbergen | 1939 | |
- Statki pasażerskie
- „Nieuw Amsterdam”, rozpoczęta w 1936 roku
- „Rotterdam”, rozpoczęła się w 1956 roku
Reaktorów dla elektrowni jądrowych
W stoczni rotterdamskiej zbudowano 22 obudów reaktorów dla elektrowni jądrowych na całym świecie. Należą do nich:
- Holandia:
- Borssele (1 reaktor)
- Belgia:
- Doel-3
- Tihange-2
- Elementy dla reaktorów w: Argentynie (1) Niemczech (2) Hiszpanii (2), USA (10), Szwecji (1) i Szwajcarii (2).
W Belgii reaktorów liczne małe wady zostały ujawnione podczas kontroli błędów 2012, z niewiadomymi konsekwencjami w niedalekiej przyszłości tych dwóch reaktorów[2].
Przypisy
- ↑ Honderd jaar Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (100 years of RDM). gemeentearchief.rotterdam.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-24)]. (niderl.).
- ↑ Pierre Le Hir, Soupçons sur les cuves de 22 réacteurs nucléaires [online], Le Monde, 9 sierpnia 2012 [dostęp 2015-03-29] (fr.).