Rotterdamsche Droogdok Maatschappij

Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) – największy holenderski zakład przemysłu stoczniowego w Rotterdamie w Holandii, istniejący od 1902 do 1996 roku[1]. W okresie swojego istnienia zbudował 355 w jednostek morskich, 18 z nich stanowiły okręty podwodne. Wyposażona była w 12 pływających doków, a w szczycie rozwoju zatrudniała 7000 pracowników.

Historia

Doki stoczni w roku 1918

РDM został utworzony 23 stycznia 1902 r. w powiecie Heijplaat, położonym nad brzegiem Mozy (lokalne 'Mozę').

W 1928/29 zbudowano halę budowy okrętów podwodnych 'Onderzeebootloods'. Powstało w niej 17 holenderskich i 1 polski okręt podwodny. Po napaści Niemiec na Holandię w maju 1940 roku, dwa z nich dostały się w ręce niemieckie, i właściwie służyły w Kriegsmarine, marynarki wojennej nazistowskich Niemiec. Niemcy także instalują tutaj na swoich okrętach chrapy wynalezione w Holandii, które pozwalają na poruszanie się okrętów podwodnych w zanurzeniu na silnikach spalinowych, co znacznie poszerza ich zasięg. Hala jest częścią kampusu, łączącego badania naukowe uczelni i rozwój przedsiębiorstw.

II wojna światowa

Podczas II Wojny Światowej, firma trafiła w ręce Niemców w stanie nienaruszonym. Kierownictwo będącego dotąd głównym dostawcą królewskiej holenderskiej marynarki wojennej. podjęło decyzję o kontynuowaniu produkcji na dotychczasowych zasadach, mimo oficjalnego zakazu ze strony generała Henry Winkelmana - przedstawiciela królowej Wilhelminy (która sama schroniła się w Wielkiej Brytanii), który kategorycznie zabronił wszelkich prace w niemieckich programach wojskowych. Praca na holenderskiej produkcji wojskowej można było kontynuować.

W latach 1940–1945 prowadzono politykę milczącej opozycji. Głównym celem zarządu przedsiębiorstwa było chronić pracowników przed deportacjami. Niemniej jednak w 1942 roku, około 250 mężczyzn zmuszono do pracy przymusowej w niemieckiej stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. Poziom produkcji wojskowej w czasie konfliktu zbrojnego osiągnął tylko połowę poziomu produkcji w czasie pokoju. Po wojnie nikt z dyrektorów nie został skazany za współpracę.

W czasie wojny w stoczni ukończono budowę 32 jednostek morskich, 24 z nich stanowiły małe okręty wojenne dla Kriegsmarine. Stocznia była także celem ataków powietrznych Królewskich sił powietrznych.

Po rozpoczęciu operacji „Market-Garden” 17 września 1944 r. niemieckie władze okupacyjne Holandii postanowiły zniszczyć wszystkie główne porty, obiekty portowych i infrastrukturę morską Holandii. W rezultacie, RDM został niemal całkowicie zniszczony: pływające doki zostały zatopione, a wszystkie główne dźwigi wysadzone w powietrze. Niemcy dokonali też rabunku podstawowych narzędzi produkcji, zwłaszcza ciężarówek i maszyn. W ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu wojny, cztery pływające doki zostały zapisane i przywrócone.

Po wojnie

Okręt podwodny typu Chien Lung tajwańskiej marynarki wojennej

4 marca 1966 roku, połączenie stoczni Koninklijke Maatschappij de Schelde i Motorenfabriek Тhomassen doprowadziło do powstania Ren-Skalda Machinefabrieken łazience Scheepswerven (RSMS), i późniejszej fuzja z 1 stycznia 1971 roku z Verolme Verenigde Scheepswerven (air FORCE) doprowadziła do powstania firmy Ren-Skalda-Verolme Machinefabrieken własnej Scheepswerven (RSV).

6 kwietnia 1983 r. ogłoszono upadłość RSV i RDM. Zakłady na lądzie stałym zostały zamknięte, a dział napraw przeniesiono do Wilton-Fijenoord, sprzedano też dwa największe doki. Pozostałe zaś składniki przedsiębiorstwa i zakłady przemysłu maszynowego zostały przypisane do nowej firmy RDM Nederland BV, stanowiącej własność rządu.

Działalność stoczniowa została wznowiona na zlecenie holenderskiej marynarki, kiedy podjęto budowę okrętów podwodnych typu Walrus. Z powodów politycznych zablokowano jednak produkcję okrętów podwodnych dla Tajwanu. Po ponownym spadku produkcji stoczniowej, przedsiębiorstwo zaangażowało się w działania w zakresie technologii projektowania systemów dla branży wojskowej i energetycznej, a nazwa firmy uległa zmianie na РDМ Technology. Sekcja stoczniowa zaś przeszła w ręce grupy Damen pod nazwą Damen Schelde Naval Shipbuilding.

20 grudnia 1991 roku, firma została sprzedana przez rząd na Grupie Begerman z Joep van den Nieuwenhuyzen, i został przemianowana РDМ Technology Holding BV. Z powodu braku zamówień, po reorganizacji w 1993 i 1994 roku zatrudnienie zostało zmniejszone z 1200 do 500, przedsiębiorstwo zaś podzielone na RDM Technology BV i RDM Submarines BV.

W 1996 roku przedsiębiorstwa te zostały nabyte przez Van der Nieuwenhuyzen. Zostały one wykorzystane do wielu działań i operacji finansowych w przemyśle zbrojeniowym, bez związku już jednak z przemysłem stoczniowym. Tereny stoczni zostały ostatecznie przejęte przez miasto Rotterdam.

Zbudowane jednostki

Lista jednostek zbudowanych w RDM obejmuje:

  • Okręty:
Nazwa Wodowany Uwaga
Krążowniki
De Zeven Provinciën (C802)
1950
Niszczyciele
Gerard Callenburgh 1939
Tjerk Hiddes 1939 nie została zakończona z powodu ii wojny światowej
Holland (D808)
1953
Noord-Brabant (D810)
1953
Limburg (D814)
1955
Utrecht (D817)
1956
Rotterdam (D818) 1956
Okręty podwodne
K XIV 1931
K XV 1932
K XVI 1933
ORP „Sęp” 1938
Hr.Ms. O 23 1939
Hr.Ms. O 24 1940
Hr.Ms. O 26 1940
Hr.Ms. O 27 1941
Dolfijn 1959
Zeehond 1960
Tijgerhaai 1971
Zwaardvis 1970
Walrus 1985
Zeeleeuw 1987
Dolfijn 1990
Bruinvis 1992
Okręty zaopatrzeniowe
Poolster 1963
Slup
Hr.Ms. Van Kinsbergen 1939
  • Statki pasażerskie
    • „Nieuw Amsterdam”, rozpoczęta w 1936 roku
    • „Rotterdam”, rozpoczęła się w 1956 roku

Reaktorów dla elektrowni jądrowych

W stoczni rotterdamskiej zbudowano 22 obudów reaktorów dla elektrowni jądrowych na całym świecie. Należą do nich:

  • Holandia:
  • Belgia:
    • Doel-3
    • Tihange-2
  • Elementy dla reaktorów w: Argentynie (1) Niemczech (2) Hiszpanii (2), USA (10), Szwecji (1) i Szwajcarii (2).

W Belgii reaktorów liczne małe wady zostały ujawnione podczas kontroli błędów 2012, z niewiadomymi konsekwencjami w niedalekiej przyszłości tych dwóch reaktorów[2].

Przypisy

  1. ↑ Honderd jaar Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (100 years of RDM). gemeentearchief.rotterdam.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-24)]. (niderl.).
  2. ↑ Pierre Le Hir, Soupçons sur les cuves de 22 réacteurs nucléaires [online], Le Monde, 9 sierpnia 2012 [dostęp 2015-03-29] (fr.).