Rozbiór Polski

(klasyczne pojęcia w historiografii)

• I rozbiór Polski (1772: Rosja, Prusy, Austria)
• II rozbiór Polski (1793: Rosja, Prusy)
• III rozbiór Polski (1795: Rosja, Prusy, Austria)

• Traktat w Radnot (1656) – planowany rozbiór Rzeczpospolitej między Szwecją a jej sojusznikami z okresu potopu szwedzkiego
• IV rozbiór Polski (nowsze pojęcie w historiografii i w publicystyce)
  • 1815: likwidacja i podział Księstwa Warszawskiego na mocy decyzji kongresu wiedeńskiego z 1815 r.
  • 1848–1851: próba podziału Wielkiego Księstwa Poznańskiego na część polską i niemiecką podjęta przez Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe^[1]
  • 1912–1915: odłączenie guberni chełmskiej od kongresowego Królestwa Polskiego i przyłączenie jej do Imperium Rosyjskiego
  • 1918: Traktat brzeski z 9 lutego 1918 pomiędzy państwami centralnymi a Ukraińską Republiką Ludową, jako że do terytoriów tej ostatniej przyłączone miały zostać: Chełmszczyzna oraz pogranicze Podlasia i Polesia, czyli części formalnie tworzącego się Królestwa Polskiego; z kolei w związku z przewidywanym akcesem Królestwa Galicji i Lodomerii do Polski odłączona miała zostać od niego Galicja Wschodnia, pozostając jako terytorium autonomiczne w składzie Przedlitawii^[2]
  • 1939: III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (podział II Rzeczypospolitej do 1941) – najczęściej w tym znaczeniu^[3]
  • jako slogan polityczny i figura retoryczna:
    • 1945: pojałtański podział Europy z trwałym przesunięciem granic Polski w kierunku zachodnim
    • 1989: okrągłostołowy podział wpływów pomiędzy stroną rządowo-koalicyjną i opozycyjno-solidarnościową^[4].

• rozbiór państwa