Rudolf Kornke
 | |
 podporucznik artylerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 września 1884 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
24 kwietnia 1958 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
       | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 września 1884 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
24 kwietnia 1958 |
| Senator IV kadencji Senatu (II RP) | |
| Okres |
od 1935 |
| Przynależność polityczna | |
| Senator V kadencji Senatu (II RP) | |
| Okres |
od 1938 |
| Przynależność polityczna | |
| Poseł II kadencji Sejmu Śląskiego (II RP) | |
| Okres |
od 1930 |
| Przynależność polityczna | |
| Poseł III kadencji Sejmu Śląskiego (II RP) | |
| Okres |
od 1930 |
| Przynależność polityczna | |
Rudolf Kornke, ps. „Insurgent”, „Kat”, „Rudko” (ur. 28 września 1884 w Zagórzu k. Będzina[2], zm. 24 kwietnia 1958 w Chorzowie)[1] – polski górnik, podporucznik artylerii Wojska Polskiego, powstaniec śląski, senator IV i V kadencji II RP oraz poseł na Sejm Śląski[3] II i III kadencji w II RP, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Antoniego i Ludwiki z domu Piegackiej[4]. Od 1904 pracował jako robotnik w fabryce kwasu siarkowego w Radzionkowie, później górnik kopalni „Barbara-Wyzwolenie” w Łagiewnikach, kopalni „Neue Helene” w Szarleju i kopalni „Rosenblumendelle” koło Essen. Działacz „Sokoła”. W czasie I wojny światowej został wcielony do armii niemieckiej. Był dwukrotnie ranny[5]. W 1918 przewodniczący Rady Robotniczo-Żołnierskiej w Metz. Współtworzył Polską Organizację Wojskową na Górnym Śląsku, komendant okręgu VIII (tarnogórsko-bytomskiego). Był dowódcą w trakcie trzech powstań śląskich, a za postawę wykazaną w walce[6], 27 czerwca 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[7].
W latach 1922–1925 prowadził restaurację w Piekarach Śląskich. Współtwórca Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy. W latach 1926–1929 i 1936–1939 prezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Śląskich, a w latach 1930–1933 komendant główny tej organizacji[1][8].
Po wybuchu II wojny światowej dotarł do Lwowa, gdzie 12 września 1939 współuczestniczył w formowaniu batalionu powstańczego (ok. 1000 ochotników). Po agresji ZSRR na Polskę wyjechał z Polski i przez Rumunię udał się na Bliski Wschód, następnie przebywał na południu Afryki, pracował m.in. na plantacjach tytoniu; od września 1939 poszukiwany niemieckim listem gończym[9].
Po 1945 członkowie Związku Powstańców Śląskich zrzeszeni byli w organizacji Związek Weteranów Powstań Śląskich, a od 1949 w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). Rudolf Kornke był przewodniczącym kapituły odznaczenia Gwiazda Górnośląska[10]. Po powrocie w 1947 do Polski podjął pracę w „Centrostalu” we Wrocławiu (1947–1949), a następnie w Zabrzańskich Zakładach Piwowarsko-Słodowniczych (1949–1956); prowadził kiosk Związku Inwalidów Głuchoniemych „Odrodzenie” w Chorzowie; od 1957 rencista[9].
Zmarł 24 kwietnia 1958 w Chorzowie, pochowany na cmentarzu parafii św. Jadwigi w Chorzowie; w końcu lat 80. grób został splantowany[9].
Był żonaty, miał syna Bolesława (ur. 5 grudnia 1920)[5].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7864 – 27 czerwca 1922[7][4]
- Krzyż Niepodległości z Mieczami (6 czerwca 1931)[11][12]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (28 grudnia 1936)[13]
- Krzyż Walecznych[1][12]
- Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi[12]
- Gwiazda Górnośląska[12]
- Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej[12]
Przypisy
- 1 2 3 4 Hawranek i in. 1982 ↓, s. 243.
- ↑ Wiesław Lesiuk, Władysław Zieliński, Tobie Polsko, Szkice biograficzne działaczy ruchu niepodległościowego na Górnym Śląsku, Opole - Katowice 1981, s. 254.
- ↑ Mielżyński 1931 ↓, s. 157.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 14 grudnia 1922, s. 909.
- ↑ Tomasz Falęcki. Kombatanci powstań śląskich. „Niepodległość i Pamięć”. R. IV, nr 2 (8), 1997, s. 88.
- 1 2 3 Rudolf Kornke » Witryna edukacyjna Kancelarii Senatu [online], senat.edu.pl [dostęp 2021-03-01].
- ↑ Hawranek i in. 1982 ↓, s. 166.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 132, poz. 199 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ M.P. z 1936 r. Nr 301, poz. 531 (ISAP) „za zasługi na polu pracy narodowej i społecznej”.
Bibliografia
- Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 362. [dostęp 2021-03-01].
- Franciszek Hawranek, Aleksander Kwiatek, Wiesław Lesiuk, Michał Lis, Bolesław Reiner: Encyklopedia Powstań Śląskich. Opole: Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu, 1982.
- Kornke Rudolf 1884–1958. Biblioteka sejmowa. [dostęp 2018-03-03]. (pol.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2026-03-23].
- Kornke Rudolf. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.78-7496 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-03-23].
- Maciej Mielżyński: Wspomnienia i przyczynki do historji III-go powstania górnośląskiego. Mikołów: Nakładem Autora – Drukiem K. Miarki Sp. wyd. z ogr. por. w Mikołowie, 1931.