Rudosterka barwna

Rudosterka barwna
Pyrrhura picta[1]
(Statius Muller, 1776)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugowate

Podrodzina

papugi neotropikalne

Plemię

Arini

Rodzaj

Pyrrhura

Gatunek

rudosterka barwna

Synonimy
  • Psittacus pictus Statius Muller, 1776
  • Pyrrhura picta picta (Statius Muller, 1776)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania w dominującym obecnie monotypowym ujęciu systematycznym

Rudosterka barwna (Pyrrhura picta) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae). Występuje w północnej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia

Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazwenictwa binominalnego gatunek ten opisał Philipp Ludwig Statius Müller w 1776. Holotyp pochodził z Kajenny. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Psittacus pictus[3]. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza gatunek w rodzaju Pyrrhura pod nazwą P. picta[4].

Dawniej gatunek był szeroko ujmowany, np. jeszcze w 1997 roku autorzy 4. tomu Handbook of the Birds of the World wyróżniali 9 podgatunków występujących od Panamy po Peru, Boliwię i środkową Brazylię[5]. W 1. dekadzie XXI wieku z P. picta wyodrębniono następujące gatunki: rudosterka amazońska (P. amazonum), rudosterka brązowogłowa (P. lucianii) i rudosterka różowogłowa (P. roseifrons) oraz włączono doń podgatunek P. p. emma, wcześniej uznawany za podgatunek rudosterki rdzawolicej (P. leucotis)[4][6]. Obecnie IOC wyróżnia 4 podgatunki, a za odrębny gatunek uznaje rudosterkę wenezuelską (P. emma), którą South American Classification Committee nadal uznaje za podgatunek rudosterki barwnej[4]. Autorzy Kompletnej listy ptaków świata, The Clements Checklist of Birds of the World i AviList uznają rudosterkę barwną za gatunek monotypowy, traktując P. caeruleiceps, P. subandina (razem z P. s. eisenmanni) i P. emma jako odrębne gatunki[7][8][9]. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody klasyfikuje rudosterki: panamską (P. (s.) eisenmanni)[10], modroczelną (P. caeruleiceps)[11], wenezuelską[12] i kolumbijską (P. subandina)[13] jako odrębne gatunki, tym samym nadając im odrębne statusy zagrożenia[14]. Proponowany podgatunek pantchenkoi został przez IOC zsynonimizowany z caeruleiceps[4].

Zasięg występowania

Rudosterka barwna zamieszkuje południową i wschodnią Wenezuelę na południe od Orinoko przez region Gujana po północną Brazylię na północ od Amazonki (od Rio Branco po Amapá)[15].

Morfologia

Długość ciała wynosi 22–23 cm, masa ciała 46–85 g[15]. Dolna część czoła, kantarek, okolice oka i górna część policzka czerwone (na tym ostatnim niektóre pióra z niebieskimi końcówkami). Górna część czoła niebieska. Tylna część ciemienia i tył szyi czerwonobrązowe z kilkoma niebieskimi plamkami; pokrywy uszne płowe. Kark niebieskozielony, na grzbiecie i barkówkach pióra zielone. Niższa część grzbietu kasztanowa, kuper i pokrywy nadogonowe zielone. Pokrywy skrzydłowe zielone, jedynie zewnętrzne pokrywy pierwszorzędowe niebieskie, niektóre w okolicy nadgarstka czerwone. Lotki I rzędu niebieskie z wierzchu, szarawe od spodu. Gardło, pierś i boki szyi porastają matowobrązowe pióra z płowymi krawędziami. Niższa część piersi i boki zielone, środek brzucha kasztanowy. Sterówki zielone u nasady, kolor przechodzi w kasztanowy ku tyłowi. Dziób szarobrązowy, tęczówka brązowa, nogi szare[16].

Ekologia i zachowanie

Środowiskiem życia rudosterki barwnej są różne zadrzewione obszary, również nadrzeczne, w tym dojrzałe wysokie lasy wiecznie zielone oraz lasy mgliste[16]. Pojawiają się na skrajach lasów, niekiedy również w miejscach wycinki. Odnotowywano je w lasach typu terra firme i várzea[15]. Stwierdzane były do wysokości 2000 m n.p.m.[2][17] Zwykle rudosterki barwne widywane są w parach, trójkach lub stadach do 20 osobników. W pożywieniu odnotowano owoce licznych gatunków, kwiaty koralodrzewi (Erythrina), nasiona cekropki (Cecropia) i algi ze zbiorników wodnych[16].

Lęgi

W regionie Gujana okres lęgowy trwa od grudnia do lutego. Gniazduje w dziuplach drzew. W niewoli zniesienie liczy 4–5 jaj[15][16], inkubacja trwa około 23 dni. Młode opierzają się w pełni (w niewoli) po 40–51 dniach życia[18].

Status

Rudosterka barwna uznawana jest przez IUCN za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Ze względu na zmiany w systematyce liczebność populacji nie została oszacowana, ale jej trend oceniany jest jako lekko spadkowy[17].

Rudosterka barwna jest gatunkiem hodowlanym[18].

Przypisy

  1. ↑ Pyrrhura picta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 Pyrrhura picta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. ↑ Philipp Ludwig Statius Müller, Des Ritters Carl von Linnâe, t. Suppl., 1776, s. 75 (niem.).
  4. 1 2 3 4 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
  5. ↑ del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie, D.A.: Handbook of the Birds of the World. T. 4. Sandgrouse to Cuckoos. Lynx Edicions, 1997, s. 440. ISBN 84-87334-22-9.
  6. ↑ Doug Stotz, Proposal (306) to South American Classification Committee: Redefine species limits in Pyrrhura picta and leucotis complexes [online], South American Classification Committee, 2007 [dostęp 2025-11-18] (ang.).
  7. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Arini Gray,GR, 1840 (1825) (wersja: 2025-02-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-11-18].
  8. ↑ Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2025-11-18] (ang.).
  9. ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
  10. ↑ BirdLife International, Pyrrhura eisenmanni, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-17] (ang.).
  11. ↑ BirdLife International, Pyrrhura caeruleiceps, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, wersja 2017-1 [dostęp 2017-08-01] (ang.).
  12. ↑ BirdLife International, Pyrrhura emma, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, wersja 2017-1 [dostęp 2017-08-01] (ang.).
  13. ↑ BirdLife International, Pyrrhura subandina, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, wersja 2017-1 [dostęp 2017-08-01] (ang.).
  14. ↑ Andy Symes: Archived 2014 discussion: Painted Parakeet (Pyrrhura picta) is being split: list P. subandina and P. caeruliceps as Critically Endangered, P. eisenmanni as Endangered, and other species as indicated by projected rates of forest loss in Amazonia?. 2 kwietnia 2014. [dostęp 2017-08-02].
  15. 1 2 3 4 Collar, N., Boesman, P. & Kirwan, G.M.: Painted Parakeet (Pyrrhura picta). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 2017-08-01].
  16. 1 2 3 4 Mike Parr, Tony Juniper: Parrots: A Guide to Parrots of the World. A&C Black, 2010, s. 462–464. ISBN 978-1-4081-3575-4.
  17. 1 2 Species factsheet: Painted Parakeet Pyrrhura picta [online], BirdLife International, 2022 [dostęp 2025-11-18].
  18. 1 2 World Parrot Trust: PAINTED CONURE (Pyrrhura picta). Parrot Encyclopedia. [dostęp 2017-08-02].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.