Ryjkowate

Ryjkowate
	Nesophontidae
	H.E. Anthony, 1916
	; Wizja artystyczna ryjka portorykańskiego (Nesophontes edithae)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Solenodonota
Rodzina	ryjkowate
	Typ nomenklatoryczny
	Rodzina: Nesophontes H.E. Anthony, 1916; Rodzaj: Nesophontes edithae H.E. Anthony, 1916
Synonimy
	Rodziny: Nesophontini: Winge, 1923; Nesophontoidea: Saban, 1954;
	Rodziny: Nesophontini: Winge, 1923; Nesophontoidea: Saban, 1954;
Rodzaje i gatunki
	Nesophontes Anthony, 1916 – ryjek; 8 gatunków – zobacz opis w tekście
	Nesophontes Anthony, 1916 – ryjek; 8 gatunków – zobacz opis w tekście

Ryjkowate^[4] (Nesophontidae) – monotypowa rodzina wymarłych ssaków owadożernych z rzędu owadożerów (Eulipotyphla). Wymarły prawdopodobnie pomiędzy XII w. a XV w. n.e.

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmował gatunki występujące na Wielkich Antylach^[5]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1916 roku amerykański teriolog i paleontolog Harold Elmer Anthony w artykule zatytułowanym Wstępna diagnoza pozornie nowej rodziny owadożerów, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin of the American Museum of Natural History”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) ryjek portorykański (N. edithae).

Etymologia

Nesophontes: gr. νήσος nēsos ‘wyspa’; φόντης phontēs ‘zabójca, morderca’^[1].

Podział systematyczny

Na podstawie materiałów kopalnych z Wielkich Antyli opisano jeden rodzaj ryjek^[4] z następującymi gatunkami^[7]^[5]^[4].

Nesophontes edithae H.E. Anthony, 1916 – ryjek portorykański
Nesophontes paramicrus G.S. Miller, 1929 – ryjek drobny
Nesophontes zamicrus G.S. Miller, 1929 – ryjek haitański
Nesophontes hypomicrus G.S. Miller, 1929 – ryjek hispaniolski
Nesophontes major Arredondo, 1970 – ryjek duży
Nesophontes micrus G.M. Allen, 1917 – ryjek antylski
Nesophontes longirostris H.E. Anthony, 1919
Nesophontes hemicingulus G.S. Morgan, Macphee, R. Woods & Turvey, 2019

Przypisy

1 2 3 4 H. E. Anthony. Preliminary diagnosis of an apparently new family of insectivores. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 35, s. 725, 1916. (ang.).
↑ H. Winge: Pattedyr-Slægter. T. 1: Monotremata, Marsupialia, Insectivora, Chiroptera, Edentata. Kobenhavn: Hagerup, 1924, s. 123. (duń.).
↑ R. Saban. Phylogénie des insectivores. „Bulletin du Muséum national d’histoire naturelle”. 2^e série. 26 (3), s. 428, 1954. (fr.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 62. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 86. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Nesophontes. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-15]. (ang.).

Bibliografia

MacPhee, R. D. E. et al: "Last occurrence" of the Antillean insectivoran Nesophontes : new radiometric dates and their interpretation. American Museum novitates ; no. 3261. [dostęp 2007-12-23]. (ang.).

[Anthony-1] 1 2 3 4 H. E. Anthony. Preliminary diagnosis of an apparently new family of insectivores. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 35, s. 725, 1916. (ang.).

[win-2] H. Winge: Pattedyr-Slægter. T. 1: Monotremata, Marsupialia, Insectivora, Chiroptera, Edentata. Kobenhavn: Hagerup, 1924, s. 123. (duń.).

[sab-3] R. Saban. Phylogénie des insectivores. „Bulletin du Muséum national d’histoire naturelle”. 2^e série. 26 (3), s. 428, 1954. (fr.).

[Cichocki&inni-4] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 62. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-5] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 86. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-6] D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Nesophontes. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].

[mdd-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-15]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]