Sąd podkomorski

Podkomorzy ziemski na rycinie z dzieła Stanisława Sarnickiego Statuta i metryka przywilejów koronnych (1594)

Sąd podkomorski (łac. iudicium succamerariale) – sąd szlachecki pierwszej instancji właściwy w sprawach o granice prywatnych dóbr ziemskich. Wykształtował się w Małopolsce w drugiej połowie XIV wieku, a następnie rozpowszechnił na obszarze niemal całej Rzeczypospolitej. Obok sądu ziemskiego i grodzkiego stanowił jeden z filarów sądownictwa szlacheckiego[1]. Pomimo generalnej zasady kolegialności w sądzie orzekał samodzielnie podkomorzy ziemski lub jego zastępca zwany komornikiem granicznym. Zbierał się w miejscu wytyczenia granicy[2]. Proces graniczny opisano w jednym z rozdziałów Formula processus iudiciarii z 1523. Sądy podkomorskie zawiesiły działalność w Koronie Królestwa Polskiego w 1791 na mocy uchwał Sejmu Wielkiego, lecz upadek Rzeczypospolitej doprowadził do ich likwidacji i zastąpienia przez organy państw zaborczych.

Przypisy

  1. ↑ Juliusz Bardach, Bogusław Leśnodorski, Michał Pietrzak: Historia ustroju i prawa polskiego. Warszawa: LexisNexis, 2009, s. 263. ISBN 978-83-7620-192-4.
  2. ↑ J. Bardach i inni, s. 142–143.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.