SOS Titanic
![]() Artystyczna wizja wydarzenia którą przedstawia film (Willy Stöwer, Zatonięcie Titanica) | |
| Gatunek | |
|---|---|
| Rok produkcji |
1958 |
| Data premiery |
3 lipca 1958 |
| Kraj produkcji |
Wielka Brytania |
| Język |
angielski, polski |
| Czas trwania |
123 min |
| Reżyseria | |
| Scenariusz | |
| Główne role |
Kenneth More, Michael Goodliffe, Laurence Naismith, |
| Muzyka | |
| Zdjęcia | |
| Scenografia |
Alex Vetchinsky |
| Kostiumy |
Yvonne Caffin |
| Montaż |
Sidney Hayers |
| Produkcja |
The Rank Organisation |
| Wytwórnia |
The Rank Organisation |
| Dystrybucja | |
| Budżet |
500-600 000 £ |
| Nagrody | |
| 1959 – Złoty Glob (Najlepszy zagraniczny film anglojęzyczny) | |
SOS Titanic (org. A Night to Remember) – brytyjski film katastroficzny z 1958 roku w reż. Roya Warda Bakera. Adaptacja powieści Waltera Lorda z 1955 roku pt. A Night to Remember[1].
Fabuła
Fabuła filmu oparta jest na historii katastrofy liniowca RMS "Titanic" w 1912. W dużym stopniu jest ona ukazana oczami autentycznych uczestników tragedii, zwłaszcza II oficera Charlesa Lightollera.
Obsada
- Kenneth More – II oficer Charles Lightoller
- Michael Goodliffe – projektant Thomas Andrews
- Laurence Naismith – kapitan Edward Smith
- Kenneth Griffith – radiotelegrafista Jack Phillips
- David McCallum – pomocnik radiotelegrafisty Harold Bride
- Tucker McGuire – pani Margaret "Molly" Brown
- Frank Lawton – dyrektor White Star J. Bruce Ismay
- Richard Leech – I oficer William McMaster Murdoch
- John Cairney – pan Murphy
- Anthony Bushell – kapitan Arthur Rostron
- Alec McCowen – Harold Cottam, radiotelegrafista na RMS Carpathia
- Ronald Allen – pan Clarke
- Jill Dixon – pani Clarke
- Geoffrey Bayldon – Cyril Evans, radiotelegrafista na SS Californian
- George Rose – piekarz Charles Joughin
- John Merivale – Robbie Lucas
- Honor Blackman – Liz Lucas
- Robert Ayres – Arthur Godfrey Peuchen
- Ralph Michael – Jay Yates
- Russell Napier – kapitan Stanley Lord
- Jane Downs – Iowa Sylvania Zillah "Sylvia" Hawley-Wilson
- Patrick Waddington – sir Richard
- Harriette Johns – lady Richard
- Jack Watling – IV oficer Joseph Boxhall
- Michael Bryant – VI oficer James Paul Moody
- Howard Lang – główny oficer Tingle Wilde
- Cyril Chamberlain – kwatermistrz Rowe
- Harold Goldblatt – Benjamin Guggenheim
- Gerald Harper – III oficer na RMS Carpathia
- Robert Raglan – Johnston, główny mechanik na RMS Carpathia
- Thomas Heathcote – Steward
- Andrew Keir – II mechanik John Henry "Harry" Hesketh
- Howard Pays – V oficer Harold Lowe
- Harold Siddons – Herbert Stone, II oficer na SS Californian
- Rosamund Greenwood – pani Bull
- John Moulder-Brown – boy
- Larry Taylor – brodaty marynarz
- Edward Malin – steward
- Sean Connery – Deckhand
- Jack Stewart – palacz Barrett
- Olwen Brookes – panna Evans
i inni.
Produkcja
Film jest adaptacją bestsellera amerykańskiego pisarza Waltera Lorda z 1955 pt. A Night to Remember. Jak sam po latach wspominał Lord, kiedy publikował swoją książkę katastrofa "Titanica" pozostawała mało znanym wydarzeniem. Swoją powieść oparł na relacjach kilkudziesięciu żyjących ówcześnie świadków ocalałych z katastrofy do których dotarł osobiście. Taką też konstrukcję fabuły obrali twórcy filmu – przedstawienie katastrofy z punktu widzenia całego spektrum historycznych postaci odgrywanych przez aktorów i ich relacji opartych na pieczołowicie ukazanych szczegółach. Zarówno w jednym jak i w drugim wypadku zadecydowało to o sukcesie zarówno książki jak i filmu na rynku brytyjskim[2]. Obraz otrzymał nominację do nagrody BAFTA w kategorii najlepszy scenariusz brytyjski[3].
W grudniu 1958 film miał swoją premierę w Stanach Zjednoczonych. Bosley Crowther, czołowy krytyk filmowy The New York Times, w swojej recenzji pisał o filmie w samych superlatywach, chwaląc niemal wszystko: aktorstwo, reżyserię, scenariusz i zdjęcia[4]. W 1959 roku film otrzymał "Złoty Glob" w kategorii najlepszy zagraniczny film anglojęzyczny[5]. Po mimo to, obraz nie spełnił pokładnych w nim nadziei na rynku amerykańskim (jego rozpowszechnianie przyniosło straty finansowe). Obok Opowieści o dwóch miastach, był filmem, który pomimo sukcesu na rynku brytyjskim, ostatecznie pogrążył finansowo wytwórnię Rank Organisation[6].
Po latach od premiery filmu nie brakuje pochlebnych opinii na jego temat. Amerykański krytyk filmowy Michael Sragow w swoim eseju z 2012 roku utrzymuje, że jest to "najlepsza, filmowa wizja katastrofy "Titanica", pod względem ukazania głębi tragizmu ludzkich losów i epizodów szlachetności, przewyższająca nawet słynny film Camerona z 1997 roku". W ponad pół wieku po premierze, SOS Titanic pozostaje dla niego "zarówno pionierem, jak i szczytowym osiągnięciem dokumentu fabularyzowanego, kamieniem milowym historycznego realizmu"[2]. W podobnym tonie pisze Encyklopedia Britannica: autentyczność, scenografia (która została zrekonstruowana na podstawie planów oryginalnego statku), aktorstwo, konsultacja z wieloma osobami-świadkami katastrofy, przyczyniło się według niej do "stworzenia filmu, który jest oszałamiającym i poruszającym doświadczeniem. Koncentruje się on na ludzkim dramacie, a nie na widowisku"[7].
W rankingach filmów poświęconych katastrofie "Titanica" film Bakera plasowany jest na pierwszym miejscu. Najczęściej wpływ na to ma dokładność historycznych detali[8][9].
W rankingu popularnego, filmowego serwisu internetowego Rotten Tomatoes obraz posiada obecnie (2025) najwyższą, 100-procentową, pozytywną ocenę "czerwonych pomidorów"[10]
W film wmontowano dokumentalne "wstawki" przedstawiające wodowanie "Titanica", co w opinii krytyków dodało mu realizmu[2]. Często też, za wyjątkiem zatonięcia statku w całości (przed odkryciem wraku w 1985 nie wiedziano o oderwaniu się rufy), podkreśla się dbałość o szczegóły historyczne. Na krytykach wrażenie robią również efekty specjalne, zupełnie udane jak na czasy w których powstawał film[11].
Przypisy
- ↑ Andrew Collins: A Night To Remember Review. [w:] Empire [on-line]. 01-01-2000. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- 1 2 3 Michael Sragow: A Night to Remember: Nearer, My Titanic to Thee. [w:] The Criterion Collection [on-line]. 2012-03-26. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ Oficjalna strona kapituły nagrody
- ↑ Bosley Crowther: Screen: Sinking of Titanic; "A Night to Remember" Opens at Criterion. [w:] The New York Times [on-line]. 1958-12-17. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ Oficjalna strona kapituły nagrody
- ↑ Stephen Vagg: Forgotten British Film Studios: The Rank Organisation Films of 1958. [w:] Filmink [on-line]. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ Encyklopedia Britannica
- ↑ Emily Pogue: The Best Movies About The "Titanic", Ranked By History Buffs. [w:] Ranker [on-line]. 2024-03-15. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ Titanic Films. [w:] Ultimate Titanic [on-line]. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ A Night to Remember. [w:] Rotten Tomatoes [on-line]. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
- ↑ Matt DeCristo: Review: the Fascination with the Titanic Started with "A Night to Remember". [w:] The Movie Buff [on-line]. 2024-07-06. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- SOS Titanic w bazie IMDb (ang.)
- SOS Titanic w bazie Filmweb
