Saccostomini

	Saccostomini
	A. Roberts, 1951
	; Torbomysz sawannowa (S. campestris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Rząd	gryzonie
Podrząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	malgaszomyszowate
Podrodzina	wielkoszczury
Plemię	Saccostomini
	Typ nomenklatoryczny
	Plemię:Saccostomus W.C.H. Peters, 1846; Rodzaj: Saccostomus campestris W.C.H. Peters, 1846
Synonimy
	Plemienia: Saccostomurini: Musser & Carleton, 2005; Rodzaju: Eosaccomys T.S. Palmer, 1903;
	Plemienia: Saccostomurini: Musser & Carleton, 2005; Rodzaju: Eosaccomys T.S. Palmer, 1903;
Rodzaje i gatunki
	Saccostomus W.C.H. Peters, 1846 – torbomysz; 5 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Saccostomus W.C.H. Peters, 1846 – torbomysz; 5 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Saccostomini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny wielkoszczurów (Cricetomyinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Plemię obejmuje gatunki występujące w Afryce (Somalia, Etiopia, Demokratyczna Republika Konga, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola, Namibia, Zimbabwe, Mozambik i Południowa Afryka; być może Eswatini)^[6]^[7]^[8].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 95–173 mm, długość ogona 28–74 mm, długość ucha 14–22 mm, długość tylnej stopy 17–25 mm; masa ciała 33–81 g^[7]^[9].

Systematyka

Rodzaj Saccostomus zdefiniował w 1846 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters w artykule poświęconym opisowi nowych rodzajów ssaków z rzędu owadożernych i gryzoni, opublikowanym w czasopiśmie Bericht über die zur Bekanntmachung geeigneten Verhandlungen der Konigl. Preuss. Akademie der Wissenschaften zu Berlin^[4]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) torbomysz sawannowa (S. campestris).

Etymologia

Saccostomus: gr. σακκος sakkos ‘torba’; στομα stoma, στοματος stomatos ‘usta’^[10].
Eosaccomys: gr. εως eōs lub ηως ēōs ‘wschodni, orientalny’; σακκος sakkos ‘torba’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’^[11].

Podział systematyczny

Do plemienia należy jeden rodzaj – torbomysz (Saccostomus) – z następującymi występującymi współcześnie gatunkami^[12]^[9]^[6]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[5]	Podgatunki^[7]^[6]^[9]	Rozmieszczenie geograficzne^[7]^[6]^[9]	Podstawowe wymiary^[7]^[9]^[b]	Status IUCN^[13]
Saccostomus mearnsi	E. Heller, 1910	torbomysz kenijska	gatunek monotypowy	wschodnia Uganda, Kenia, południowo-zachodnia Etiopia i Somalia; zakres wysokości: poniżej 1500 m n.p.m.	DC: 10,1–15 cm DO: 43–69 cm MC: 43–69 g	LC
Saccostomus umbriventer	G.S. Miller, 1910		gatunek monotypowy	sawanny w Stepie Masajów w południowo-zachodniej Kenii i północnej Tanzanii	DC: 13,3–13,6 cm DO: 5,5–6 cm MC: brak danych	NE
Saccostomus campestris	W.C.H. Peters, 1846	torbomysz sawannowa	2 podgatunki	Afryka Południowa od Angoli, Demokratycznej Republiki Konga i Tanzanii na południe do Namibii i Południowej Afryki; zakres wysokości: poniżej 1500 m n.p.m.	DC: 9,5–17,3 cm DO: 2,8–5,5 cm MC: 33–81 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe:

Saccostomus geraadsi Mein, Pickford & Senut, 2004^[14] (Etiopia; miocen)
Saccostomus major Denys, 1987^[15] (Tanzania; pliocen).

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Saccostomus W.C.H. Peters, 1846, ponieważ Palmer uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Saccostoma Fitzinger, 1843 (Reptilia).
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

↑ A. Roberts: The Mammals of South Africa. Johannesburg: Trustees of "The Mammals of South Africa" Book Fund, 1951, s. 434. (ang.).
↑ G.G. Musser & M.D. Carleton: Superfamily Muroidea. W: D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. Wyd. 3. T. 1. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005, s. 897. ISBN 0-8018-8221-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Some new generic names of mammals. „Science”. New Series. 17, s. 873, 1903. (ang.).
1 2 W. Peters. Über neue Säugethiergattungen aus den Ordnungen der Insectenfresser und Nagethiere. „Bericht über die zur Bekanntmachung geeigneten Verhandlungen der Konigl. Preuss. Akademie der Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1846, s. 258, 1846. (niem.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 232. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 336. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 S. Goodman & A. Monadjem: Family Nesomyidae (Pouched Rats, Climbing Mice and Fat Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 196–197. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Saccostomus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-20].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 217. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 615.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 364.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
↑ Taxonomy: Saccostomus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-22]. (ang.).
↑ P. Mein, M. Pickford & B. Senut. Late Miocene micromammals from the Harasib karst deposits, Namibia. Part 2b – Cricetomyidae, Dendromuridae and Muridae, with an addendum on the Myocricetodontinae. „Communications of the Geological Survey of Namibia”. 13, s. 43, 2004. (ang.).
↑ Ch. Denys: Fossil rodents (other than Pedetidae) from Laetoli. W: M.D. Leakey & J.M. Harris (redaktorzy): Laetoli: a Pliocene Site in northern Tanzania. London: Oxford Science Publications, 1987, s. 118–170. ISBN 978-0-19-854441-8. (ang.).

Bibliografia

T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).

[3] Nowa nazwa dla Saccostomus W.C.H. Peters, 1846, ponieważ Palmer uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Saccostoma Fitzinger, 1843 (Reptilia).

[14] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[rob-1] A. Roberts: The Mammals of South Africa. Johannesburg: Trustees of "The Mammals of South Africa" Book Fund, 1951, s. 434. (ang.).

[mus&car-2] G.G. Musser & M.D. Carleton: Superfamily Muroidea. W: D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. Wyd. 3. T. 1. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005, s. 897. ISBN 0-8018-8221-4. (ang.).

[Palmer-4] T.S. Palmer. Some new generic names of mammals. „Science”. New Series. 17, s. 873, 1903. (ang.).

[Peters-5] 1 2 W. Peters. Über neue Säugethiergattungen aus den Ordnungen der Insectenfresser und Nagethiere. „Bericht über die zur Bekanntmachung geeigneten Verhandlungen der Konigl. Preuss. Akademie der Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1846, s. 258, 1846. (niem.).

[Cichocki&inni-6] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 232. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-7] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 336. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Goodman&Monadjem-8] 1 2 3 4 5 S. Goodman & A. Monadjem: Family Nesomyidae (Pouched Rats, Climbing Mice and Fat Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 196–197. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-9] D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Saccostomus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-20].

[amw-10] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 217. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://biodiversitylibrary.org/page/27792362_615]-11] Palmer 1904 ↓, s. 615.

[CITEREFPalmer1904[https://biodiversitylibrary.org/page/27792011_364]-12] Palmer 1904 ↓, s. 364.

[mdd-13] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).

[15] Taxonomy: Saccostomus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-22]. (ang.).

[mein&inni-16] P. Mein, M. Pickford & B. Senut. Late Miocene micromammals from the Harasib karst deposits, Namibia. Part 2b – Cricetomyidae, Dendromuridae and Muridae, with an addendum on the Myocricetodontinae. „Communications of the Geological Survey of Namibia”. 13, s. 43, 2004. (ang.).

[den-17] Ch. Denys: Fossil rodents (other than Pedetidae) from Laetoli. W: M.D. Leakey & J.M. Harris (redaktorzy): Laetoli: a Pliocene Site in northern Tanzania. London: Oxford Science Publications, 1987, s. 118–170. ISBN 978-0-19-854441-8. (ang.).

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[b]

[13]

[14]

[15]