Samogłów
| Mola mola[1] | |||||
| (Linnaeus, 1758) | |||||
 | |||||
| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Typ | |||||
| Podtyp | |||||
| Gromada | |||||
| Rząd | |||||
| Rodzina | |||||
| Rodzaj | |||||
| Gatunek |
samogłów | ||||
| |||||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||||
 | |||||
| Zasięg występowania | |||||
 Kolor czerwony wskazuje najwyższe prawdopodobieństwo występowania samogłowa. | |||||
Samogłów[3], mola[4] (Mola mola) – gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych (Molidae).
Występowanie
Zamieszkuje niemal wszystkie morza i oceany strefy ciepłej i umiarkowanej. Sporadycznie spotykany w Morzu Północnym i cieśninie Skagerrak[5], a wyjątkowo także w Bałtyku, w tym u wybrzeży polskich[6]. Pojedyncze osobniki wędrują latem w rozgrzanych wodach oceanu i przypadkowo mogą wpływać do wewnętrznych akwenów; giną jednak, gdy temperatura wody spada[7].
Charakterystyka
Ciało wysokie, silnie spłaszczone bocznie, nagie, pokryte bardzo grubą, elastyczną skórą. Brak trzona ogonowego. Wysoka płetwa grzbietowa i odbytowa. Mały otwór gębowy. U dorosłego brak pęcherza pławnego, a pod skórą jest gruba warstwa tkanki tłuszczowej. Pływa bardzo powoli, często na boku. Samogłowy odżywiają się meduzami, kalmarami i larwami węgorzy[8]. Odżywia się również planktonem i mięczakami.
Samogłów to jedna z najcięższych ryb kostnoszkieletowych, dorasta do 3 m długości i masy ciała dochodzącej do 2 ton[9]. Jeszcze więcej może ważyć spokrewniony gatunek - Mola alexandrini. W 2021 roku rybacy z wyspy Faial wchodzącej w skład archipelagu Azorów wyłowili martwego osobnika, który zginął najpewniej w wyniku kolizji ze statkiem. Jego truchło ważyło aż 2,744 tony[10].
Rozmnażanie
Samica samogłowa to jedna z najpłodniejszych ryb – jednorazowo wytwarza 300 mln jaj[11].
Podobnie jak u innych rozdymkokształtnych narządy wewnętrzne samogłowów mogą zawierać neurotoksyny[8].
W filmie
Samogłów jest głównym motywem filmu fabularnego Nuvem (ryba księżyc) (1992 r.) portugalskiego reżysera Basila da Cunha, prezentowanego na festiwalu w Cannes[12].
Przypisy
- ↑ Mola mola, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2019-11-09] (ang.).
- ↑ Mola mola, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
- ↑ Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
- ↑ Fritz Terofal: Ryby morskie. Warszawa: GeoCenter, 1996, s. 206. ISBN 83-7129-306-2.
- ↑ onet.pl: Sensacja na Mierzei Wiślanej. Egzotyczna ryba zaplątała się w sieci
- ↑ M Bała, K. Skóra – Stacja Morska w Helu: Subtropikalna ryba w listopadowym Bałtyku. 2014-11-03. [dostęp 2015-01-17].
- 1 2 Mola mola (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 31 lipca 2013]
- ↑ https://mir.gdynia.pl/samoglow-mola-mola-w-okolicy-krynicy-morskiej/ [dostęp 2026-07-27].
- ↑ https://www.national-geographic.pl/przyroda/rekordowo-wielka-ryba-kostnoszkieletowa-znaleziona-w-poblizu-azorow-ile-wazyla-221019011503/, 19 października 2022 [dostęp 2026-07-27] (pol.).
- ↑ Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
- ↑ Elżbieta Sieradzińska: Chmura szuka Mola Mola. 2011-06-05. [dostęp 2015-01-17].
Linki zewnętrzne
- Ocean Sunfish Photos, Mola mola. Natural History Photography Blog. [dostęp 2019-11-09]. (ang.).