Santorio Santorio

Santorio Santorio

Data i miejsce urodzenia	29 marca 1561 Koper
Data i miejsce śmierci	22 lutego 1636 Wenecja
Zawód, zajęcie	lekarz, fizyk i wynalazca
Narodowość	włoska

Santorio Santorio, nazywany także Santorio Santorii, Sanctorius z Padwy (ur. 29 marca 1561 w Koprze^[1], zm. 22 lutego 1636 w Wenecji) – włoski lekarz, fizyk i wynalazca, profesor medycyny na Uniwersytecie w Padwie.

Początkowo studiował w rodzinnym mieście, następnie w Wenecji, a w 1578 zaczął studiować na Uniwersytecie w Padwie^[2]. Tutaj w 1582 r. uzyskał stopień doktora medycyny. Od 1599 pracował w Wenecji jako lekarz. W latach 1611–1624 zajmował stanowisko profesora katedry medycyny teoretycznej^[2].

W 1624 roku odszedł z uczelni w wyniku ogromnego sprzeciwu politycznego lokalnego senatu na rzecz swojej praktyki lekarskiej w Wenecji. W 1630 r. brał udział jako lekarz w przeciwdziałaniu skutkom epidemii dżumy^[2].

Około 1610 r. skonstruował przyrządy do pośredniego mierzenia (poprzez pomiar parcia hydrodynamicznego) prędkości przepływu wody i powietrza. Przyrząd do mierzenia prędkości wody składał się z płytki zamocowanej na stałe na końcu ramienia i przesuwnego ciężarku^[2].

W 1611 roku stworzył modele przyrządów do mierzenia temperatury oraz prędkości przepływu powietrza oraz wody^[2].

W dziele opublikowanym w 1612 podał pierwszy opis konstrukcji termometru. Była to bańka wypełniona powietrzem zakończona długą otwartą rurką, której koniec zanurzano w wodzie po ogrzaniu bańki. Poziom wody w rurce po ostygnięciu wskazywał temperaturę. Wynalazł ponadto urządzenia do pomiaru pulsu oraz usuwania kamieni z pęcherza, a także łóżko wodne.

Swoje wynalazki stosował w praktyce medycznej. Za pomocą skonstruowanej przez siebie wagi przez trzydzieści lat regularnie ważył siebie oraz wszystko, co jadł lub wydalał. Na podstawie tych doświadczeń sfomułował pojęcie „niedostrzegalnego oddychania” mające wyjaśnić różnicę mas, dając podstawy nauce o metabolizmie.

Sanctorius zmarł 25 lutego 1636 roku w Wenecji, w wyniku długoletniej choroby dróg moczowych^[2].

• Andrzej Kajetan Wróblewski: Historia fizyki. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 978-83-01-14635-1.
• Asit K. Basin: Historia hydrologii. Wyd. I. Warszawa: PWN, 1978.