Sarcoscypha
 Czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
czarka |
| Nazwa systematyczna | |
| Sarcoscypha (Fr.) Boud. Bull. Soc. bot. Fr. 1: 103 (1885) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Sarcoscypha coccinea (Gray) Boud. | |
Sarcoscypha (Fr.) Boud. (czarka) – rodzaj grzybów należący do rodziny czarkowatych (Sarcoscyphaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Sarcoscyphaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
W 1822 r. Elias Fries utworzył takson Peziza trib. Sarcoscyphae[1], w 1885 r. Jean Louis Émile Boudier zamienił go na rodzaj Sarcoscypha[1]. Gatunkiem typowym jest Sarcoscypha coccinea (Gray) Boud.[1] Synonimy naukowe[2]:
- Molliardiomyces Paden 1984
- Peziza trib. Sarcoscyphae Fr. 1822
Charakterystyka
Wyrastają na opadłych gałązkach drzew liściastych, często zagrzebanych w ziemi. Owocniki pojawiają się wczesną wiosną, a niekiedy w zimie[3]. Owocniki pucharkowate, kieliszkowate lub miseczkowate, opatrzone trzonkiem lub siedzące, o intensywnym i jaskrawym zabarwieniu wewnętrznej powierzchni miseczki, która ma barwę szkarłatną, żywoczerwowną lub pomarańczowoczerwoną[3]. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne z jedną lub kilkoma kroplami tłuszczu[3]. Wszystkie gatunki rodzaju Sarcoscypha występujące w Polsce były dawniej objęte ochroną gatunkową, obecnie ochronę utrzymano tylko dla czarki jurajskiej.
- Sarcoscypha austriaca (O. Beck ex Sacc.) Boud. 1907 – czarka austriacka
- Sarcoscypha coccinea (Gray) Boud. 1885 – czarka szkarłatna
- Sarcoscypha dudleyi (Peck) Baral 1984 – czarka lipolubna
- Sarcoscypha jurana (Boud.) Baral 1984 – czarka jurajska
Niektóre inne:
- Sarcoscypha macaronesica Baral & Korf 1984 – czarka makronezyjska
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[1]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według M.A. Chmiel[4], rozporządzenia o ochronie grzybów[5] oraz rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[6].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-13] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-12-16] (ang.).
- 1 2 3 Przegląd systematyczny opisanych gatunków. W: Aurel Dermek, Albert Pilát: Poznajemy grzyby. tłumacz Apoloniusz Rymkiewicz. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich z koedycji z Wydawnictwem Słowackiej Akademii Nauk, 1991, s. 21.
- ↑ Maria Alicja Chmiel, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 112–113, ISBN 978-83-89648-46-4.
- ↑ Dz. U. z 2014 r. poz. 1408 (ISAP) – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).