Sarotherodon melanotheron

	Sarotherodon melanotheron
	Rüppell, 1852
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Rząd	okoniokształtne
Rodzina	pielęgnicowate
Podrodzina	Pseudocrenilabrinae
Plemię	„Tilapiini”
Rodzaj	Sarotherodon
Gatunek	Sarotherodon melanotheron
Synonimy
	Chromis heudelotii (Duméril, 1861); Chromis macrocephalus Bleeker, 1862; Chromis microcephalus Günther, 1862; Melanogenes macrocephalus Bleeker,1863; Sarotherodon melanotheron heudelotii (Duméril, 1861); Sarotherodon melanotheron leonensis (Thys van den Audenaerde, 1971); Sarotherodon melanotheron melanotheron Rüppell, 1852; Sarotherodon melanotheron paludinosus Trewavas, 1983; Tilapia heudeloti Duméril, 1861; Tilapia heudelotii Duméril, 1861; Tilapia heudelotii heudelotii Duméril, 1861; Tilapia heudelotii macrocephala (Bleeker, 1862); Tilapia leonensis Thys van den Audenaerde, 1971; Tilapia macrocephala (Bleeker, 1862); Tilapia melanotheron (Rüppell, 1852); Tilapia microcephala (Günther, 1862); Tilapia multifasciata macrostoma Pellegrin, 1941; Tilapia rangii Duméril, 1861;

Sarotherodon melanotheron – gatunek słodkowodnej ryby okoniokształtnej z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae), użytkowanej gospodarczo, cenionej przez wędkarzy i akwarystów^[2]. W języku polskim nazywana jest tilapią wielkogłową^[3].

Zasięg występowania tej pielęgnicy obejmuje obszar wybrzeża Afryki Zachodniej od Senegalu po Kamerun. Została wprowadzona do kilku krajów w Azji, Ameryce Północnej i Europie.

Występuje głównie w ujściach rzek i lagunach, sympatrycznie z Tilapia guineensis i S. nigripinnis^[4]. W namorzynach jest gatunkiem licznym. Występuje też w dolnym biegu strumieni. Zasiedla zarówno wody słodkie, jak i słone, toleruje wysokie zasolenie^[2]. W Afryce Zachodniej jest ważnym gatunkiem użytkowym, masowo wprowadzanym do hodowli w lagunach.

W 1983 roku Ethelwynn Trewavas rozpoznała w obrębie tego gatunku 5 podgatunków, z czego 3 zostały uznane przez większość ichtiologów^[1]^[4]:

S. m. melanotheron – podgatunek nominatywny, występuje od Wybrzeża Kości Słoniowej po Kamerun,
S. m. heudelotii (Duméril, 1859) – od Senegalu po Gwineę,
S. m. leonensis (Thys van den Audenaerde, 1971) – od Sierra Leone po zachodnią Liberię.

Sarotherodon melanotheron jest pyszczakiem, przy czym ikrę nosi w pysku samiec. Dymorfizm płciowy jest słabo zaznaczony^[5]. Żyje w dużych grupach. Aktywny przede wszystkim nocą, okresowo żeruje również w ciągu dnia. Zjada detrytus, małże i zooplankton. Osiąga przeciętnie 17,5 cm długości całkowitej (TL), maksymalnie 28 cm długości standardowej {SL}^[2].

Przypisy

1 2 Sarotherodon melanotheron, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 Sarotherodon melanotheron (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 11 sierpnia 2012]
↑ Nazewnictwo ryb egzotycznych, AKWARIUM, Nr 1-2/70 (występuje pod synonimiczną nazwą)
1 2 Falk et al: Genetic Diversity of West African Lagoon Tilapias and its Implications for Fisheries, Aquaculture and Biodiversity Conservation: Case Studies on Sarotherodon melanotheron, Sarotherodon nigripinnis and Tilapia guineensis. W: Praca zbiorowa: Biodiversity, Management and Utilization of West African Fishes. Penang: WorldFish Center, 2004. ISBN 983-2346-32-0.
↑ Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.

[itis-1] 1 2 Sarotherodon melanotheron, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[FB-2] 1 2 3 Sarotherodon melanotheron (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 11 sierpnia 2012]

[Nazewnictwo/s-3] Nazewnictwo ryb egzotycznych, AKWARIUM, Nr 1-2/70 (występuje pod synonimiczną nazwą)

[Falk-4] 1 2 Falk et al: Genetic Diversity of West African Lagoon Tilapias and its Implications for Fisheries, Aquaculture and Biodiversity Conservation: Case Studies on Sarotherodon melanotheron, Sarotherodon nigripinnis and Tilapia guineensis. W: Praca zbiorowa: Biodiversity, Management and Utilization of West African Fishes. Penang: WorldFish Center, 2004. ISBN 983-2346-32-0.

[Zalachowski-5] Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]