Sarutahiko

Sarutahiko (jap. 猿田毘古神 Sarutahiko no Kami; Wrażliwy Młodzian Który Ustępuje) – w mitologii japońskiej falliczne bóstwo płodności^[1.1]. Mąż bogini Amenouzume^[2], był przewodnikiem Ninigi podczas jego zejścia na ziemię^[3][1.2]. Miał dać początek rodowi Sarume^[1.3].

Sarutahiko spotkał Amenouzume po raz pierwszy, gdy bóstwa towarzyszące Ninigiemu szykowały się do drogi na ziemię. Według Kojiki na rozstaju ośmiu niebieskich szlaków Sarutahiko zastąpił drogę towarzyszom wnuka Amaterasu, a bił od niego tak silny blask, że rozświetliły się niebo i ziemia. W orszaku było wielu potężnych bogów, lecz na spotkanie z groźnie wyglądającym bóstwem wysłano wesołą Amenouzume^[1.2][4.1].

Bogowie nakazali, aby bogini sprawdziła, czy olbrzym ma wrogie zamiary wobec orszaku Ninigiego. Bogini bez strachu podeszła do nieznajomego, roześmiała się, obnażyła swoje piersi oraz łono i zapytała, dlaczego stanął na ich drodze. Sarutahiko zaskoczony takim powitaniem odpowiedział, że chciałby służyć wnukowi bogini słońca i pragnie zostać jego przewodnikiem. Kiedy boski orszak zszedł na ziemię, Ninigi nakazał, by dzielna bogini odprowadziła boga w jego rodzinne strony i została jego żoną^[1.2][4.2]

W starożytnych kronikach znajduje się wzmianka o tym, że boska para brała również udział przy podporządkowywaniu Ninigiemu mieszkańców mórz^[1.2].

Zginął poprzez utonięcie podczas połowów w morzu w Azaka, wciągnięty pod wodę przez olbrzymiego małża^[1.1]. Przy tej okazji nadano mu trzy kolejne imiona przeistaczając go tym samym w apoteozę trzech faz tonięcia:

1. Sokodokumitama – Duch Osiągania Dna
2. Tsubutatsumitama – Duch Powstawania Bąbli
3. Awasakumitama – Duch Wypłynięcia Piany

Ponieważ olbrzym był niegdyś przewodnikiem Ninigiego, po śmierci został uznany za strażnika dróg morskich i lądowych^[1.1].

Poświęcone Sarutahiko chramy to Sarutahiko-jinja w Ise i Tsubaki-taisha w Suzuka.

• Jolanta Tubielewicz: Mitologia Japonii. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1980. ISBN 83-221-0109-0.
• Wiesław Kotański: Japońskie opowieści o bogach. Warszawa: Iskry, 1983. ISBN 83-207-0196-1.
• Agnieszka Kozyra: Mitologia japońska. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2011. ISBN 978-83-262-1002-0.