Sasinowie

Sasinowie około 1200 roku[1]
Prusy w XIII w. według Henryka Łowmiańskiego
Prusy plemienne według Maxa Toeppena, 1858

Sasinowie – południowe plemię pruskie. Staropruski wyraz sasins oznaczał zająca. Czasem tereny zajmowane przez Sasinów określano ziemią zajęcy.

Badania archeologiczne doprowadziły do odkryć na tych terenach ślady człowieka z młodszej epoki kamiennej. W Burkacie w XIX wieku odkryto kurhan, a w nim naszyjnik, cztery bransolety i szpilę. Inną bransoletę odnaleziono na polu w Turzy Wielkiej. Znaleziska datowane są na około 1700 lat p.n.e.[2]

Sasinowie mieszkali w osadach ulokowanych na wzniesieniach i trudno dostępnych miejscach. Niektóre osady otaczano palisadami i płotami. Grodziska drewniano-ziemne w Księżym Dworze, Nowym Dworze, Narzymiu i Gródkach datowane są na koniec XI w.[3]

Plemię Sasinów nie uznawało władzy książąt mazowieckich, którzy prowadzili wyprawy przeciwko nim od końca XI wieku z terenu ziemi lubawskiej. Za czasów Bolesława Krzywoustego, a potem jego synów, na ich tereny organizowano wyprawy krzyżowe[4] i w tym też czasie powstały polskie grody Klasztorek, Łanioch, Zwiniarz, Gutowo, Nowe Grodziczno, Zajączki[5], które miały zabezpieczać granicę z Sasinami[6]. Załamanie się tej ekspansji związane z rozbiciem dzielnicowym w Polsce spowodowało przejściowe opanowanie ziemi lubawskiej przez Sasinów[7]. Ziemia Sasinów stała się w XIII wieku częścią ziem we władaniu Zakonu krzyżackiego, a później na terenie będących polskim lennem Prus książęcych. Ziemia zajmowana przez Sasinów znajdowała się przypuszczalnie w południowej części Prus Górnych oraz częściowo w ziemi lubawskiej. Obecnie jest to południowo-zachodnia część województwa warmińsko-mazurskiego.

Przypisy

  1. ↑ Marcin Engel, Cezary Sobczak, Jaćwingowie. Zapomniani wojownicy. Yatvings. The Forgotten Warriors [online], 11 października 2023, s. 9 [dostęp 2025-08-03].
  2. ↑ wp.pl. wm.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-06-28)]..
  3. ↑ Działdowo.
  4. ↑ G. Białuński, Studia z dziejów plemion pruskich i jaćwieskich, Olsztyn 1999, s. 26–27.
  5. ↑ Anna Marciniak-Kajzer, Czego relikty skrywają średniowieczne „grodziska”. Refleksje po badaniach nie tylko w województwie warmińsko-mazurskim [online] [dostęp 2019-09-30] (ang.).
  6. ↑ Domena utrzymywana jest w cyber_Folks [online], pruthenia.pl [dostęp 2024-05-26] (pol.).
  7. ↑ J. Powierski, Przekaz Dusburga o najazdach pruskich i przejściowej okupacji ziemi chełmińskiej, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 1971, nr 4, s. 379–425.