Savinien Cyrano de Bergerac

Savinien Cyrano de Bergerac /savinjɛ̃ siʀa'no də bɛʀʒəʀak/ (także: Hercule Savinien de Cyrano de Bergerac), (ur. 6 marca 1619; zm. 28 lipca 1655) – francuski filozof, pisarz, dramaturg i żołnierz.

Na jego twórczość duży wpływ mieli Pierre Gassendi i Kartezjusz. Pisał komedie (m.in. Le pédant joué 1654, z której wiele scen zapożyczył Molier), tragedie (m.in. La mort d’Agrippine 1653); jest także autorem powieści fantastycznej Tamten świat ( fr. L’Autre Monde - wydanie polskie 1956) opowiadającej o podróży do państw Księżyca i Słońca. Współcześnie znany jest głównie jako autor listów (Lettres 1654).

Postać Cyrana de Bergerac została spopularyzowana dzięki komedii Edmonda Rostanda Cyrano de Bergerac (1897), do której nawiązywali twórcy filmowi: Michael Gordon w filmie Cyrano de Bergerac (1950), Abel Gance – Cyrano i d'Artagnan (1963), Fred Schepisi – Roxanne (1987), Jean-Paul Rappeneau – Cyrano de Bergerac (1990), Alice Wu – Więcej niż myślisz (2020) i Joe Wright – Cyrano (2021).

Cyrano de Bergerac pojawia się także w fikcyjnym świecie Riverworld Philipa José Farmera oraz w filmach, m.in. Przygody Münchhausena (1962), Powrót muszkieterów (1989). Jego imieniem nazwano również planetoidę (3582) Cyrano.

Nawiązania do Cyrano de Bergeraca znajdują się też w postaci szermierza z powieści Roberta A. Heinleina Szlak chwały (Glory Road, 1963)^[1].

• Cyrano de Bergerac Savinien, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-02-10] .