Schocja

Schocja
Ilustracja
Schotia afra
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bobowce

Rodzina

bobowate

Rodzaj

schocja

Nazwa systematyczna
Saraca Jacq.
Collectanea 1: 93 (1787), nom. cons.[3]
Typ nomenklatoryczny

S. speciosa N. J. Jacquin[4]

Synonimy
  • Guillandinodes Kuntze
  • Theodora Medik[3].

Schocja[5] (Schotia Jacq.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje cztery gatunki[3]. Rośliny te występują w południowej Afryce – w Botswanie, Eswatini, Mozambiku, Namibii, Zimbabwe i RPA. Jako introdukowane rosną w Pakistanie, na Wyspach Kanaryjskich, w Afryce równikowej i Australii[3]. Występują w widnych lasach i na ich skrajach, w ciernistych zaroślach, często wzdłuż rzek i na kopcach termitów[6].

Drzewa z tego rodzaju uprawiane są jako cieniodajne i uprawne. Liście używane są do karmienia zwierząt domowych. Drewno wykorzystywane jest m.in. do wyrobu mebli i posadzek. Nasiona są jadalne (po ugotowaniu). Rośliny te wykorzystywane są także jako lecznicze, źródło tanin i barwników[6].

Nazwa rodzaju upamiętnia Richarda van der Schot'a, głównego ogrodnika ogrodów cesarskich przy Pałacu Schönbrunn w Wiedniu i kolekcjonera roślin, przyjaciela Nikolausa Jacquina, który rodzaj nazwał i opisał[6].

Morfologia

Kwiatostan Schotia brachypetala
Pokrój
Drzewa i krzewy[6][7].
Liście
Nieparzysto pierzaste, z 2–4 parami naprzeciwległych listków, z których dolna para wyrasta tuż przy nasadzie liścia[7].
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany groniaste i wiechowate. Hypancjum stożkowate. Kielich tworzą cztery barwne działki, z których dwa doosiowe zrastają się nasadami. Płatków korony jest 5, nierównej wielkości. Pręcików jest 10, u nasady połączonych lub nie[2][7].
Owoce
Strąki spłaszczone i wydłużone, często skręcone[7], z trwałą rzekomą przegrodą[2]. Nasiona spłaszczone[7], z osnówką[2].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z monotypowego plemienia Schotieae, zajmującego pozycję siostrzaną względem plemienia Barnebydendreae w obrębie podrodziny Detarioideae z rodziny bobowatych[8][2].

Wykaz gatunków[3]
  • Schotia afra Thunb.
  • Schotia brachypetala Sond.
  • Schotia capitata Bolle
  • Schotia latifolia Jacq.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2026-01-01] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Peter F. Stevens, Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-01-01] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Schotia Jacq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2026-01-01].
  4. ↑ Schotia N. J. Jacquin, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2026-01-01].
  5. ↑ Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Ludmiła Karpowiczowa (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 117.
  6. 1 2 3 4 G. P. Lewis, Brian Schrire, Barbara Mackinder, Mike Lock: Legumes of the World. Royal Botanic Gardens, Kew, 2005, s. 60. ISBN 978-1-900347-80-8.
  7. 1 2 3 4 5 Schotia Jacq., [w:] Flora of Pakistan [online], eFloras.org [dostęp 2026-01-01].
  8. ↑ Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017.