Sejm elekcyjny

Sejm elekcyjny – zjazd szlachty viritim, który miał decydować o wyborze nowego króla[1]. Uchwalano na nim również układy i pakty (tj. pacta conventa).

Wybór był najczęściej wykonywany przez radę królestwa, a następnie przez senat. Senat kilkukrotnie przy każdym sejmie pytał się zgromadzonej szlachty viritim o zdanie, ta popierała danego kandydata w zamian za coś lub z przekonania. Po jednogłośnym zatwierdzeniu przez senat marszałek wielki koronny ogłaszał zgromadzonej szlachcie wybór nowego władcy[1].

Historia

Od 3 października 1501 przy wyborze króla obowiązywały normy zwyczajowe, spisane na podstawie praktyki elekcji z 1492 w dekrecie króla Aleksandra Jagiellończyka, wydane pod imieniem kardynała-prymasa Fryderyka Jagiellończyka i uczestników elekcji pt. Modus eligendi regis[1][2]. Reguły te zostały uchylone w roku 1529 podczas wyboru małoletniego Zygmunta Augusta na tron Polski[1].

Sejm elekcyjny obradował do 1573 roku w Piotrkowie, po tym roku miejscem odbywania się sejmów była Wola pod Warszawą[1].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Sejm elekcyjny - Historia Sejmu Akt - 550 lecie Parlamentaryzmu Polskiego [online], www.dziejesejmu.pl [dostęp 2026-01-30].
  2. ↑ Oswald Marian (1858-1933) Balzer, Modus eligendi regis z początku XVI wieku, nakł. Uniwersytetu Lwowskiego, 1912, s. 2-20 [dostęp 2026-01-30].