Seksowanie
Seksowanie (ang. sex „płeć”) – segregowanie piskląt według płci[1].
Seksowaniem zajmują się osoby określane mianem sekserek i sekserów[1].
Zastosowanie selekcji płciowej
W produkcji drobiarskiej seksowanie stosuje się wtedy, gdy dalszy odchów samic i samców ma odmienne znaczenie produkcyjne. Najczęściej omawianym przykładem jest produkcja jaj, w której samice linii nieśnych przeznacza się do dalszego odchowu na nioski, natomiast samce tych linii nie znoszą jaj i zwykle wolniej przyrastają niż kurczęta ras mięsnych[2][3].
Metody po wykluciu
Polega na ustaleniu obecności prącia w steku u samców lub jego brak u samic przez oglądanie rozchylonego steku lub badanie gruczołów rozrodczych za pomocą endoskopu (przy czym istnieje możliwość uszkodzenia narządów wewnętrznych). Zabieg ten łatwiej jest przeprowadzić u kacząt niż u kurcząt, gdyż kaczorki mają dobrze widzialny, umieszczony w fałdach błony śluzowej po stronie brzusznej steku, mierzący około 2 mm zaczątek przyszłego prącia[1].
Samce rozpoznać też można po bębenku rezonacyjnym, mieszczącym się w dolnej części tchawicy, w miejscu, gdzie rozgałęzia się ona na dwa oskrzela; jest on łatwo wyczuwalny poniżej krtani ptaka[1].
Ustalanie płci przed wykluciem
Nowsze metody ustalania płci zmierzają do rozpoznania płci zarodka przed wykluciem, czyli do seksowania in ovo. Ich celem jest ograniczenie potrzeby sortowania i uśmiercania jednodniowych piskląt po wylęgu[3].
W przeglądach literatury metody seksowania in ovo dzieli się między innymi na techniki molekularne, spektralne, akustyczne, morfologiczne oraz oparte na analizie lotnych związków organicznych[4]. Część metod wymaga nakłucia skorupy i pobrania niewielkiej próbki materiału biologicznego, na przykład płynu z jaja, w celu oznaczenia biomarkerów lub materiału genetycznego; inne rozwijane są jako metody nieinwazyjne lub bezkontaktowe[3][4].
Do metod optycznych badanych w seksowaniu in ovo należą między innymi spektroskopia w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni, obrazowanie hiperspektralne, spektroskopia Ramana, spektroskopia fluorescencyjna oraz techniki rozpoznawania obrazów. Ich rozwój wiąże się z próbami zwiększenia szybkości, dokładności i przepustowości oznaczania płci zarodków w warunkach wylęgarni[5].
Uśmiercanie piskląt niepożądanej płci
Seksowanie może być związane z odrzucaniem z dalszego odchowu piskląt płci niepożądanej z punktu widzenia danego kierunku produkcji. W wylęgarniach obsługujących sektor produkcji jaj dotyczy to zwłaszcza jednodniowych samców linii nieśnych, które po ustaleniu płci mogą być uśmiercane w krótkim czasie po wykluciu[2][3].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Witold Gawęcki, Jerzy Kruszyński, Nomenklatura i definicje w produkcji drobiarskiej, [w:] Poradnik instruktora drobiarstwa, Warszawa: Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, 1982, s. 15.
- 1 2 Claudia Vinci, Male chick culling [online], European Parliamentary Research Service, grudzień 2022 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- 1 2 3 4 Elske N. de Haas, Eva Oliemans, Maite A.A.M. van Gerwen, The Need for an Alternative to Culling Day-Old Male Layer Chicks: A Survey on Awareness, Alternatives, and the Willingness to Pay for Alternatives in a Selected Population of Dutch Citizens, „Frontiers in Veterinary Science”, 8, 2021, DOI: 10.3389/fvets.2021.662197 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- 1 2 Nan Jia i inni, A Review of Key Techniques for in Ovo Sexing of Chicken Eggs, „Agriculture”, 13 (3), 2023, DOI: 10.3390/agriculture13030677 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- ↑ Chuanqi Xie, Wensheng Tang, Ce Yang, A review of the recent advances for the in ovo sexing of chicken embryos using optical sensing techniques, „Poultry Science”, 102 (10), 2023, DOI: 10.1016/j.psj.2023.102906 [dostęp 2026-05-14] (ang.).